Mentionsy

Dzisiaj o historii, bo... Bo 3 listopada 2025 roku w wieku 84 lat zmarł Richard Bruce Cheney, którego Państwo pewnie znają jako po prostu Dicka Cheneya.

Albo po prostu jako Dicka.

Jako wiceprezydenta Dicka Cheneya w wieku 84 lat, zwracamy uwagę, Dick Cheney był raptem kilka miesięcy starszy od Joe'ego Bidena.

Ten sam rocznik, tylko Dick Cheney urodził się...

czyli wiceprezydenta w administracji George'a W. Busha, a pierwszy z wielu zawałów, bodaj pięciu zawałów serca, przeszedł Dick Cheney w wieku 37 lat.

W 1978 roku Dick Cheney miał pierwszy zawał serca, a później, jeśli są Państwo ciekawi, kolejne zawały serca Dicka Cheneya, to...

Ale powiedzieć o Cheneyu, że był tylko doradcą George'a W. Busha w Białym Domu, to można różne rzeczy o Dicku Cheneyu mówić, można go lubić lub...

A później doszło do takiej dziwnej wolty, że oto ze zwolennika Donalda Trumpa, niechętnego, ale jednak stał się jego przeciwnikiem, ale można też powiedzieć, że to właśnie Dick Cheney w pewnym sensie pomógł Trumpowi dojść do władzy i dał mu narzędzia, którymi Trump się dzisiaj posługuje.

No więc opowiemy Państwu o życiu i czasach Dicka Cheneya, bo to bardzo ciekawa jest kariera, trzeba powiedzieć.

Otóż Dick Cheney, czyli Richard Bruce Cheney urodził się 30 stycznia 1941 roku w miejscowości Lincoln w stanie Nebraska jako najstarsze strojga dzieci w rodzinie uwaga, demokratów.

Zresztą bardzo byli dumni z tego, że ich syn Dick urodził się w urodziny prezydenta Roosevelta, urzędującego wówczas prezydenta Roosevelta.

Tylko, że Roosevelt w 1882, a Dick Cheney w 1941.

I mały Richard, mały Dick, jako 13-latek osiada w Casper w Wyoming.

jak ogląda się zdjęcia z tamtej epoki, no to to jest takie, wszyscy jeżdżą autami i zajeżdżają do dinerów na milkszejki albo do kina pod gołym niebem, wszyscy lubią prezydenta Eisenhowera, wszyscy się znają, wszyscy są biali, ludzie nie zamykają drzwi na noc, mały Dick, czy też nastoletni Dick gra w futbol.

No i jednym z tych chłopaków zostaje mały, czy młody Dick Cheney i jedzie na Yale.

No i kiedy trafia do Yale, to po pierwsze jest jednym z bardzo wielu zdolnych, czy średnio zdolnych uczniów, a po drugie nagle jest bezrodzinny i na wschodnim wybrzeżu, a to jak wiadomo jest ognisko zepsucia i to zepsucie się Dickowi Cheneyowi udziela, zaczyna dużo pić.

No i czy tak było rzeczywiście, czy po prostu Dick Cheney się nie uczył, bo dużo pił?

Ciekawe, Dick Cheney mówił później, mogłem sobie na to pozwolić, bo czesne wynosiło tylko 96 dolarów za semestr.

No i na tym Uniwersytecie Wyoming Dick Cheney robi licencję, a później magisterkę z politologii i w ogóle wydaje się, że będzie akademikiem.

Przenieśli się do Waszyngtonu, ale to było możliwe także dzięki temu, że Dick Cheney

Tak się jednak złożyło, że Dick Cheney uniknął wojny w Wietnamie

A później dzwoniono go znowu jeszcze z jakiegoś powodu i w 67 roku Dick Cheney skończył 26 lat i już nie był objęty pobojem w ogóle.

Więc tak się jakoś złożyło, że Dick Cheney nigdy do wojska nie poszedł.

No i Dick Cheney w 68 roku trafia do Waszyngtonu.

No ale w 68' Dick Cheney jest najpierw stażystą u mało istotnego kongresmena, ale trafia na kongresmena znacznie ważniejszego, mianowicie młodego, centrowego republikanina z Illinois, z tak zwanych republikanów Rockefellera, czyli to od Nelsona Rockefellera, gubernatora Nowego Jorku, który wtedy był liderem takiej frakcji właśnie liberałów partii republikańskiej, frakcji, która już wtedy traciła na znaczeniu, ale jeszcze istniała.

Donald Rumsfeld i Dick Cheney to byli politycy jakby centrowego nurtu partii republikańskiej, którym nie podobał się zbytni konserwaty.

Bardzo by się na ciebie obraził Dick Cheney, jakbyś go nazwał umiarkowanym politykiem, bo później jak go tak nazywano, to wyraźnie protestował.

No i ma swojego młodego, podopiecznego Dicka Cheneya.

Natomiast to Rumsfeld był tym ważniejszym, poważniejszym, który pociągnął za sobą Dicka Chenera.

Ja tylko dodam w ramach nieciekawych ciekawostek, że podobno Dick Cheney otrzymał propozycję dołączenia do Creep w czasie...

Gdyby Dick Cheney został członkiem CREEP, to jego kariera wtedy by się skończyła, dlatego, że nikt, kto pracował w komitecie na rzecz reelekcji Nixona, nie zrobił kariery, no bo była to de facto organizacja przestępcza.

wice szefem personelu Białego Domu i kiedy Rumsfeld w jakichś przesunięciach gabinetowych zostanie najmłodszym szefem Pentagonu w historii, najmłodszym sekretarzem obrony w historii w administracji Forda, no to naturalnym jego następcą na stanowisku szefa personelu, czy też szefa sztabu, czy też szefa gabinetu, bo tam mamy różne tłumaczenia tego chief of staff, zostaje Dick Cheney.

Bardzo młody Dick Cheney, przed czterdziestką proszę państwa zostaje... 34 lata to grubo przed czterdziestką.

Podobno Rockefeller był przekonany, że to sprawka Chenneya.

Chenney zapewnia, że on nie wyciągał tych kabli i nie wyłączał mikrofonu, ale opowiadał, że później, kiedy spotkali się gdzieś tam na sali, no to Rockefeller wyładował się na nim.

Oczywiście Chenney może nie mówić do końca prawdy, ale... Myślisz, że Dick Chenney kiedykolwiek kłamał?

A Dick Cheney był jakby odwrotnością Rumsfelda.

Zawsze mówiło się what about dick?

What about Dick?

No i okazało się, że Dick się nadaje.

No właśnie, kiedy Rumsfeld zwolnił stanowisko szefa sztabu Białego Domu, no to what about Dick?

No okej, Dick.

Kariera na tym poważnym stanowisku Dicka Cheney'a nie trwa długo, bo jak państwo wiedzą, choćby z odcinka o Jimmy Carterze, który też mieliśmy, Gerald Ford przegrywa wybory i Dick Cheney musi sobie znaleźć nową posadę.

Dick Cheney, ale i Donald Rumsfeld.

No i Dick Cheney stwierdza, że będzie reprezentował swój rodzinny stan Wyoming w Izbie Reprezentantów.

No i Dick Cheney zostaje kongresmenem i pnie się, proszę państwa, po drabinie w klubie republikańskim.

Dick Cheney zawsze był lojalny wobec swoich zwierzchników, no i w czasie prezydentury Regana bronił na przykład bardzo aktywnie prezydenta podczas afery Iran-Contra.

Tak właśnie uważał Dick Cheney.

I znowu jest na tylnym siedzeniu, znowu jest numerem 2 i znowu przyjdzie taki moment, wszyscy mówią, what about Dick?

triumf Republikanów ma dopiero nadejść, no ale wszyscy liczą, że to kiedyś się zmieni, kiedy się Republikanie wygrają wybory do kongresu, będzie republikański speaker, no i najpierw będzie to ktoś inny, ale kiedyś wreszcie przyjdzie czas Dicka Chenneya, no i wydaje się, że faktycznie Dick Chenney miał szansę zostać speakerem Izby Reprezentantów, bo gdyby się doczekał 1995 roku, to by został.

Nie Newt Gingrich, tylko właśnie Dick Chenney, bo to właśnie Newt Gingrich zastępuje Dicka Chenneya

Ale to powiedzmy, dlaczego Dick Cheney, skoro ma taką świetną karierę w Izbie Reprezentantów, rezygnuje z tej Izby Reprezentantów?

What about Dick?

i ma swój wybór i nie jest to proszę państwa Dick Cheney.

No i prezydent Bush nie ma swojego wymarzonego sekretarza obrony, więc pojawia się znowu pytanie, what about Dick?

They say yes to Dick.

No i oto ten duet, dynamic duo, Dick Cheney i Colin Powell nadzorują wojnę w Zatoce Perskiej.

Ale to mniejszy sukces jednak niż wojna w Zatoce Perskiej, za którą Dick Cheney jest powszechnie chwalony, że zorganizował to w sposób fenomenalny.

wyzwolenie Kuwejtu i odparcie Sadama Husajna, natomiast przerywany w połowie, wbrew zdaniu Dicka Chenera, który uważał, że należy iść na Bagdad i obalić Husajna, natomiast prezydent Bush decyduje, że tego nie robi, zostawi to samym Irakijczykom.

Natomiast Dick Cheney chciał jednak tę wojnę rozszerzyć.

Dick Cheney rozważał wystartowanie w walce o nominację republikańską w 1996 roku.

No i Dick Cheney dużo czasu w latach 93-94 spędził na planowaniu swojej kampanii wyborczej.

Życie prywatne Dicka Cheneya było wzorowe i wzorowo nudne, to znaczy lynczeni od liceum aż po grób.

no to jego córka Mary była lesbijką, jest lesbijką, no i Dick Cheney bał się po prostu, że ta sprawa może go pogrążyć, ale też nie miał poparcia po prostu.

To znaczy Dick Cheney nie lubił zabiegać o poparcie ludzi.

Dick Cheney nie cenił tych wszystkich rzeczy, które musi robić polityk Stanów Zjednoczonych, czyli tego całowania dzieci, ściskania rąk, pytania jak się pan ma, co się u was dzieje, ojej, to bardzo ciekawe, chętnie pomogę.

Dick Cheney tego nienawidził.

I znowu tutaj Dick Cheney sprawdza się jako człowiek siedzący troszeczkę z tyłu.

Dokonał połączenia z konkurencyjną firmą Dresser Industries i to w taki sposób, że szef firmy Dresser zachował tytuł prezesa Rady Nadzorczej, ale całą realną władzę miał CEO, czyli Dick Cheney.

No ale to kiedy tam, Łukaszu, to już dawno Dick Chen i tam Halliburton się wtedy nie udzielał.

powierza Dickowi Chenneyowi znalezienie mu kandydata lub kandydatki na wiceprezydenta.

No ale w roku 2000 George W. Bush mówi Dicku znajdź mi kogoś na wiceprezydenta i Dick Cheney jako znowu osoba metodyczna i taka pracowita razem z córką Liz przygotowują bardzo szczegółowe kwestionariusze

Takie to biurko Dicka Chenera.

No ale ostatecznie idzie na marne, bo... Bo Dick Cheney patrzy na te kwestionariusze i mówi, hmm, to się wszystko do niczego nie nadaje.

A George Bush patrzy na Dicka Cheneya i mówi, może... A Dick mówi...

I tutaj państwa zaskoczymy, no bo też jest takie przekonanie, że Dick Cheney to jakby to wszystko zorganizował włącznie z wyborem George W. Busha na prezydenta i tym, że Bushem sterował.

Dick Cheney a Dan Quayle to są jak dwa po prostu przeciwległe bieguny tego, czym może być wiceprezydent.

A co więcej, Dick Cheney wtedy oficjalnie jest z Teksasu, co gorsze, a przecież prezydent i wiceprezydent nie mogą być z tego samego stanu.

Tak, więc Dick Cheney musi bardzo szybko zmienić swoją rejestrację wyborczą z powrotem na Wyoming.

Dick Cheney też jest bardzo konserwatywny, dlatego że to, że on zaczynał karierę jako człowiek Forda, czyli umiarkowanego republikanina, no to sprawiło, że wielu ludzi uważało, że on też jest takim umiarkowanym rockefellerowskim republikaninem właśnie.

Tymczasem ilekroć Dick Cheney coś robił, zwłaszcza w kongresie, to zawsze...

I nieciekawa ciekawostka, w sprawach gospodarczych, jak już powiedziałem, zawsze był za niższymi podatkami, bo to właśnie na spotkaniu z Dickiem Chenayem i Donaldem Rumsfeldem w hotelu Washington słynny Arthur Laffer narysował swoją krzywą Laffera o tym właśnie, że podatki, jak się podniesie w pewnym momencie, to rzekomo spadają dochody państwa i to było narysowane na serwetce w tym hotelu i czyja to była serwetka Łukaszu?

Dicka Chenaya.

I potem właśnie Laffer przekonywał Chenneya z Rumsfeldem, żeby Ford nie podnosił podatków.

No i Dick Chenney jakby trzymał się tej ortodoksji całe życie jako kongresman.

To może powiedzmy tylko o jednej sprawie, w której nieco bardziej liberalne poglądy przejawiał Dick Cheney, ale to było dopiero... Ale tylko prywatnie i dopiero w pewnym momencie zgodził się o tym mówić, to znaczy właśnie o... W 2004 roku.

Tymczasem Dick Cheney... Znaczy jako prezydent, jak startował na prezydenta, bo w drugiej kadencji poparł.

A tutaj w czasie wyborów 2004 roku, bardzo wcześnie, Dick Cheney, konserwatywny polityk, wiceprezydent, popiera równość małżeńską, ale właśnie z powodów osobistych, no bo jego córka Mary jest lesbijką, ma żonę, dzieci i państwo Cheney'owie bardzo córkę wspierają.

No i jeszcze jedna rzecz bardzo pomogła Dickowi Chenneyowi, mianowicie on nie musiał wypełniać formularza Dicka Chenneya.

To jest dość ciekawe, że ci wszyscy politycy, gubernatorzy i inni wypełnili te wielostranicowe zeznania podatkowe slash spowiedzi, a Dick Chenney podobno...

I to jest bardzo ciekawe, zwłaszcza, że te wszystkie formularze, proszę Państwa, które Dick Cheney dostał od tych gubernatorów republikańskich, senatorów i tak dalej, i tak dalej, które oni mu wysłali, Dick Cheney dalej miał.

Ale Dick Cheney już nie próżnuje, nie zasypia gruszek w popiele, bo zostaje szefem tej drużyny takiej tranzycji właściwie.

Tymczasem Dick Cheney zajmuje się po prostu wybieraniem personelu do nowej administracji.

Mogę pytać taty, ale tata zna Dicka Cheneya, więc mówi pewnie słuchaj się Dicka.

No i wracają też inne osoby związane z Rumsfeldem i z Chenneyem.

jakoś nie trafiają do gabinetu, no ale to są wszystko ludzie, którzy wysłali formularze do Dicka czy Neya i to potem się nagle okazuje, na przykład była taka sprawa głośna Franka Keatinga, gubernatora Oklahoma, który był prawie pewnym kandydatem na prokuratora generalnego, no i nagle się okazało, że no nie, bo jest pewien skandal tam z jakimś prezentem dla dzieci, coś tam, coś tam i...

To jest bzdura, ale jedyną osobą, jak sam Keating później mówił, która mogła o tym wiedzieć, był Dick Cheney.

I to, że prasa nagle trafiła na trop tego niebywałego skandalu, to jest coś, co ewidentnie wyszło od Dicka Cheneya.

Również wybrany przez Dicka Chenneya.

No właśnie, Dick Chenney uzasadniał tę swoją wyjątkową rolę przy prezydencie, mówiąc, że jego stanowisko, wracamy do tego, co powiedzieliśmy wcześniej, jest tym jedynym stanowiskiem, które także zostało wybrane przez ludzi, no bo przecież jest obok prezydenta na...

Za ich rozpoczęcie odpowiadał Dick Cheney, zawsze jeden z najbardziej, nie najbardziej jastrzębio nastawiony polityk w otoczeniu prezydenta.

Można się spotkać wieczorkiem i pogadać o Chenneyu kilka godzin.

Więc tak proszę Państwa, nam nieoczekiwanie wyszło, że będzie to jednak dwa odcinki o Dicku Chenneyu.

A Dick Chenney już nie żyje.

A to też będzie ciekawe, gwarantujemy Państwu, zresztą to będzie odcinek, który Państwo mogą jakoś tak pamiętać, takiego Dicka Chenera, o którym będziemy mówić.

Dzisiaj opowiedzieliśmy o Dicku, którego nikt nie zna, a w którym jednak przejawia się cała historia Stanów Zjednoczonych lat 70., 80. i 90.