Mentionsy

Partnerem odcinka jest Oanda TMS Brokers.

Nie zapomnij wspierać audycji na Patronite i podzielić się nią z innymi.

Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, również Instytut Bojma.

No właśnie, wracamy do Butanu.

Butan ostatnio też gościł, no już może nie ostatnio, ale jakiś czas temu w kontekście tego PKB mierzonego w szczęściu, w radości.

Butan, tajemnicze lotnisko, tajemniczy kraj, wyjątkowe podobno, zerowa emisja dwutlenku węgla.

lotnisko, którego podjął się właśnie rząd Butanu.

Z takim ładnym określeniem to ma być Mindfulness City.

Butan bardzo lubi takie, powiedziałbym, określenia, które biorą elementy jego kultury, czyli buddyzmu, pewnej wersji buddyzmu i trochę je tak przekuwają na...

No i właśnie to mindfulness city, to jest taka, powiedziałbym, esencja Butanu.

Wcześniej wspominałeś o ich PKB Szczęścia, takiej koncepcji, którą Butan stworzył i którą utrzymuje, która tak naprawdę jest pewną miarą rozwoju gospodarczego, którą sobie Butan przyjął.

Butan bardzo dużo inwestuje w hydroenergię.

No i teraz właśnie próbują swoich sił z owym Mindfulness City, które ma być częściowo lekarstwem na ich różnego rodzaju bolączki.

Przede wszystkim chciałbym zadać pytanie, czy Butan powinien się przejmować kwestiami ekonomicznymi, to znaczy...

Cóż, Butan jest w bardzo trudnej sytuacji.

Szanowni Państwo, jeżeli mówią Butan, to część z Państwa pewnie nie ma żadnego wyobrażenia, a część może kojarzyć właśnie odległe, niewielkie państwo w górach, w Azji.

gdzieś przy granicy z Indiami.

To jest dużo mniej niż było w Butanie,

I to znajduje swoje odzwierciedlenie w emigracji z Butanu.

No to głównym punktem jest Australia, w drugiej kolejności Stany Zjednoczone i przykładowo emigracja z Butanu do Australii między 2020 rokiem pandemicznym a 2024 się właściwie podwoiła.

To są dane, które widzimy z publikacji Banku Światowego Migration Dynamics in Butan.

no to widzimy, że ludzie, którzy opuszczają Butan, 53% z nich ma uniwersytecki dyplom, to w porównaniu do populacji, która pracuje w Butanie, to jest 7%.

Czyli mówiąc krótko, brain drain następuje w dużym stopniu.

Innymi słowy, wykształceni Butańczycy, w dużej mierze młodzi, no po prostu Butan opuszczają, więc do Australii dalej się kształcąc, pracując tam w drugiej kolejności do Stanów Zjednoczonych, no i to dla małego państwa jest bardzo duży problem, bo wykształcenie tych ludzi...

Jeżeli pracują, to często chcą podejmować pracę w administracji, która się kojarzy z pewnym prestiżem, stabilnością zatrudnienia.

Wspomniałem o inwestycjach Butanu.

Butan ze względu na jego ułożenie, ze względu na ułożenie inwestował w hydroenergię.

Górzysty kraj z rzekami inwestuje w hydroenergię.

Sektor hydroenergii kosztował i to bardzo dużo, bo w dużej mierze on wywidował zadłużenie Butanu, które jest dosyć znaczne, w dużej mierze przez pożyczki, które udzieliły im Indie, ponieważ Butan jest w bardzo dobrych relacjach z Indiami.

Bhutan zainwestował, zadłużył się, wykorzystał tu relacje ze swoim partnerem, jakim są Indie.

No więc Bhutan kombinuje dalej, co tu robić.

No i między innymi wpadł ostatnio na dwa pomysły.

Jednym z nich jest właśnie to Mindfulness City.

o którym wspomnieliśmy, a drugim jest jego nowa strategia industrialna.

Czyli to się w ogóle wpisuje w taki większy trend, trend, w jaki sposób chce zmierzać Butan, w jakim kierunku.

Czyli Butan ma dzisiaj wszystkie przesłanki idealne do tego, żeby takie, powiedzmy, lotnisko międzynarodowe rzeczywiście powstało?

i różnymi problemami, to jego administracja jest dosyć faktycznie skora do ryzyka.

Teraz próba właśnie stworzenia w Gelepu specjalnego regionu administracyjnego i w nim ma powstać to specjalne miasto.

Gelepu już jest teraz miastem, jednym z większych w Butanie w ogóle.

Ten specjalny region administracyjny ma przyciągnąć inwestycje.

Ma też służyć biznesowi, ale też zwiększyć turystykę, turystykę, która jest generalnie administracyjnie ograniczona przez Butan ze względu na ochronę środowiska, ich kultury itd.

Z takich innych ciekawostek to Butan chce też, żeby ten specjalny region administracyjny miał swoją de facto digitalową

Więc są różnego rodzaju, a no oczywiście jak to specjalny region administracyjny ma mieć bardziej liberalne prawo, bardziej probiznesowe i tak dalej.

właśnie z Indiami.

białym słoniem, czyli po prostu nieudaną inwestycją, a na ile nią będzie?

Jeżeli miałoby pobudzić inwestorów i zaprosić inwestorów, no to trochę pytanie, czy uda się chociażby tą swoją siłą roboczą?

młodą, wykształconą butanowi zachęcić do pozostania i do emigracji do tej specjalnej strefy, być może do powrotu.

To oczywiście też jest jeszcze inne ciekawe pytanie, jakby wpłynęło to w ogóle na całą strukturę butanu, no bo nagle powstałby jakiś silny ośrodek, który zastosował z innych ośrodków też, na przykład ze stolicy tą siłę roboczą.

No ale jakby nie patrzeć, jest ewidentnie dedykowane tym problemom, m.in.

No i w tym takim entourage'u butano, czyli dużo mówienia o duchowości,

o well-being, o dobrostanie, o energii zora emisyjnej itd., itd., bo ten ma całą taką narrację wokół tego, która się zresztą dobrze na zachodzie sprzedaje i jeśli Państwo słyszycie, że ja trochę tak mówię z przymrużeniem oka, to z jednej strony faktycznie mówię o tym trochę z przymrużeniem oka, bo dużo w tym...

Butan przeżywa swoje problemy ekonomiczne.

Natomiast tą inwestycję będziemy mogli ocenić w czasie.

Druga rzecz, która się pojawiła ostatnimi czasy, wakacje, to jest nowa strategia Ministerstwa Przemysłu

albo mają niższą aktywność zawodową, no albo zarabiają stosunkowo niewiele w Butanie.

Więc to jest też taki pomysł, aby właśnie zwiększyć w ogóle rolę przemysłu w PKB Butanu.

W jakim stopniu zwróci się ta inwestycja?

Czy inne polityki Butanu, jak na przykład dotyczące turystyki, będą spójne z tą inwestycją, jaką jest chociażby lotnisko?

No to też się przekonamy de facto w praktyce, bo czasami to, co się administracji wydaje, że jest probiznesowe, niekoniecznie musi być nią w praktyce.

Na pewno to, co trzeba przyznać administracji Butano, to po pierwsze, że nie boi się eksperymentować, a po drugie, że reaguje na zjawiska, które są wokół.

Natomiast jaki los spotka i tą strategię, to Mindfulness City, no to czas pokaże.

Z jednej strony tak, Chiny, formalnie Butan i Chiny chyba nie mają jakichś otwartych stosunków, prowadzone są też kiedyś w przeszłości, były prowadzone negocjacje w sprawie granicy niby.

Chiny mogą potencjalnie pełnić rolę partnera gospodarczego, ale współpraca też jest pewna właśnie ograniczona, to delikatna kwestia.

Indie niby.

Partner handlowy, inwestor też kupują energię, współpracują w zakresie infrastruktury.

No i Nepal i Bangladesz też w ramach tutaj akurat bardziej inicjatyw turystycznych, gospodarczych.

No właśnie, czy Butan może w jakiś sposób sobie mieć jakichś sąsiadów, sąsiada, w zasadzie cieszyć jakimś sąsiadem wsparciem?

Właśnie, głównym w ogóle partnerem ekonomicznym Butanu są Indie.

Tak jak wspomniałem, to całe przedsięwzięcie z hydroenergią, które było bardzo duże na skalę Butanu,

było robione we współpracy z Indiami.

Znaczna część handlu, istotna część handlu w ogóle odbywa się w kontekście Indii, Butanu i w ogóle z różnymi elementami inwestycyjno-handlowo-biznesowymi Butan jest z Indiami związany.

Z Chinami, mówiąc kolokwialnie, faktycznie to nie są psiapsiółki Butan i Chiny.

Faktycznie są różnego rodzaju spory z Butanem, w tym sensu stricte polityczne, międzynarodowe.

W tym sensie, że Butan, że Indie będą głównym partnerem dla Butanu.

Być może, być może ze sprawą tego lotniska te bezpośrednie inwestycje zagraniczne by się trochę umiędzynarodowiły.

To pokazuje, do kogo docierają te informacje, do jakich uszów biznesowych.

Nie wiem, czy ktoś z Państwa był w Butanie, ale ostatnio spotkałem jednego ze słuchaczy, mówił, że odwiedził ten kraj, również słuchał wcześniej audycji na podróży bez paszportu o tym małym, nieznanym i tajemniczym kraju.

Będziemy patrzeć na projekty infrastrukturalne, w szczególności na to lotnisko.