Mentionsy

Dziś przeniesiemy się do Turkmenistanu, gdzie w latach 70. radzieccy naukowcy otworzyli buchające metanem wrota piekieł, które później stały się najpopularniejszą atrakcją turystyczną kraju.

Na początek kilka słów o Turkmenistanie.

Republika Turkmenistanu to państwo leżące w Azji Środkowej, które posiada dostęp do Morza Kaspijskiego.

Turkmenistan posiada jedne z największych złóż na świecie oraz na eksporcie gazu, ropy, bawełny i energii elektrycznej.

Turkmenistan ogłosił niepodległość w 1991 roku po rozpadzie ZSRR.

Krater Darwaza, znany jako Wrota Piekieł lub Bramy Piekieł, Door to Hell, znajduje się w środkowym Turkmenistanie, w samym sercu pustyni Karakum, jednej z największych pustyń Azji Centralnej, zajmującej około 70% powierzchni tego kraju.

Zlokalizowany jest około 260 kilometrów na północ od stolicy Turkmenistanu, Ashchabadu, w pobliżu dawnej wioski Derweze, co w lokalnym języku oznacza brama.

Warto dodać, że ogromne ilości gazu ziemnego w tym miejscu nie są czymś nadzwyczajnym, bowiem krater znajduje się w obrębie basenu Amu Dari, czyli w regionie bogatym w ropę naftową i gaz ziemny właśnie, który rozciąga się przez terytorium Turkmenistanu i Uzbekistanu.

Najpopularniejsza, a zarazem najbardziej prawdopodobna wersja wydarzeń sięga 1971 roku, gdy Turkmenistan był Republiką Radziecką.

Plan jednak zawiódł, ponieważ ogień nie zgasł ani po tygodniu, ani po miesiącu.

Pierwszy prezydent Turkmenistanu, Saparmurat Niyazov, znany z ekscentrycznych rządów, nie poświęcał kraterowi publicznej uwagi.

Mimo owych prób oswojenia wrót piekieł, w ostatnich latach władze ponownie zwróciły się ku idei całkowitego wygaszenia krateru.

W styczniu 2022 roku prezydent Berdy Muhamedow, tuż przed przekazaniem sterów swojemu synowi, Serdarowi, wydał głośny rozkaz definitywnego ugaszenia płomieni krateru.

Po tym oświadczeniu prezydent ponownie zlecił urzędnikom znalezienie sposobu na zgaszenie wrót piekieł.

Przyznał, że palący się od dekad metan to strata surowca, mogącego zasilić eksport gazu Turkmenistanu.

W połowie 2025 roku naukowcy z państwowej firmy Turkmen Gas ogłosili, że objętość palącego się metanu zmniejszyła się aż trzykrotnie, do tego stopnia, że nocą blask krateru jest już dostrzegalny tylko z bliska, a nie z wielu kilometrów, jak dawniej.

A urzędowe komunikaty sugerują, że ognisty krater Darwaza może wkrótce całkowicie zgasnąć.

Podsumowując, drodzy słuchacze i słuchaczki, najbardziej rozpoznawalny symbol Turkmenistanu powoli przechodzi do historii.

Dlatego ci z Was, którzy marzą o zobaczeniu tego niezwykłego miejsca, powinni rozważyć podróż, zanim wrota piekieł czy też blask Karakum zgasną na dobre.