Mentionsy

Japońska laka w sztuce użytkowej.

Czym jest laka i czy to jest wynalazek japoński?

Laka to słowo określające żywice z drzew o nazwie sumak lakowy rosnących w Azji, głównie dalekowschodniej Azji.

Jedną grupę, którą spotykamy w Chinach, Korei i Japonii, określamy słowem Urushi, z japońskiego słowa Urushi, czyli laka.

Odpowiada on głównie za te wszystkie właściwości, które ta laka posiada.

Dzięki niemu laka twardnieje, jest odporna na kwasy, tłuszcze i zasady i jest bardzo trwałym materiałem.

W innych krajach występuje również laka o podobnych właściwościach, ale jej skład chemiczny nieznacznie się różni.

Laka występuje na całym terenie.

W Japonii najstarsze wykopaliska archeologiczne potwierdzają, że laka była używana już 9 tysięcy lat temu.

Zadała pani pytanie, czy laka pochodzi z Japonii.

9 tysięcy lat to już jest wystarczająco długi czas, żeby stwierdzić, że laka po prostu w tych krajach występuje od zawsze.

Warto chyba podkreślić, że ona nie istnieje w oderwaniu od materiału, na który się ją nakłada, ale czy od początku laka funkcjonowała w tej przestrzeni sztuki użytkowej, czy po prostu na samym początku istniała jako ten przydatny materiał utrwalający na przykład drewno?

I laka twardniała, w związku z tym to połączenie robiło się bardzo trwałe.

Zaczęto pokrywać laką, ponieważ laka powoduje, że drewno staje się wodoszczelne, ale jednocześnie wodoodporne, czyli przedłuża się trwałość tego drewna i można spokojnie stosować np. do nalewania gorących napojów czy płynów.

Potem się okazało, że laka też bardzo dobrze przyjmuje kolor.

To są dwa podstawowe kolory, z którymi nam się laka kojarzy.

Wynika to przede wszystkim z właściwości, właśnie z tego, że bardzo ładnie z tymi pigmentami ta laka się wiąże.

Wspomnijmy zatem, dlaczego ta wystawa, Lśnienie czasu, japońska laka w sztuce użytkowej, którą można zwiedzać w Krakowskim Muzeum Manga, jest wyjątkowa, bo zdaje się, że takiego pokazu jeszcze w Polsce nie było.

Tak, to prawda, laka czy sztuka laki ma bardzo długą tradycję, ale obecnie również, mimo tego, że już mamy trochę zmianę gustów, można powiedzieć, młodszego pokolenia, mimo tego są artyści, którzy dalej w tym materiale tworzą i którzy uważają, że jest to rzecz cenna,

W związku z tym laka, która do tej pory kojarzyła się właśnie z takimi ciemnymi dosyć kolorami, które były w pewien sposób rozjaśniane dekoracyjnymi technikami typu na przykład makije, czyli pruszonego złota i srebra.

Oczywiście moda tak jak wszędzie na całym świecie się zmienia i w Japonii również młodzi ludzie, nie wszyscy nawet wiedzą co to jest laka.

Mówili, laka?

Ale laka jest w zasadzie wszędzie.

No i chyba jest też tak, że z różnych powodów ta laka do Polski docierała także na przestrzeni ostatnich dekad i w wielu polskich domach takie obiekty można znaleźć.

I nasi możnowładcy czy arystokraci czasami właśnie kupowali dla swoich kolekcji tego typu obiekty, ale nawet we współczesnych czasach, już bliższych nam, w latach siedemdziesiątych XX wieku, również do Polski często trafiała laka wietnamska.