Mentionsy

Nie będzie chyba przesadą stwierdzenie, że w 2025 roku doszło do kopernikańskiego nomen omen przewrotu w historii polskiej branży kosmicznej.

Wielomilionowe kontrakty na satelity dla polskich firm, misja Sławosza-Uznańskiego-Wiśniewskiego na międzynarodową stację kosmiczną, czy wreszcie rekordowo wysoka składka Polski do Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Dlatego w tym odcinku Wartości dodanej porozmawiamy o tym, co sukcesy branży kosmicznej w Polsce znaczą dla polskiej gospodarki i jakie są jej perspektywy na przyszłość, nie uciekając przy tym od pytań o problemy i wyzwania.

Powinna nas w ogóle interesować co my z branży kosmicznej mamy jako obywatele i obywatelki jako przedsiębiorcy przedsiębiorczyni w innych branżach czy wreszcie może jako urzędnicy przedstawiciele sektora publicznego.

Pamiętam, w 2024 roku świętowaliśmy wyniesienie Proby, Proby 3, misji Europejskiej Agencji Kosmicznej, która ma lecieć w formacji.

Mamy wspaniałe doświadczenia, jeżeli chodzi o instrumenty naukowe w misjach Europejskiej Agencji Kosmicznej, ale nie tylko w misjach NASA.

Ale mam takie poczucie, że w ten rok, gdzie mamy niepowtarzalną składkę do Europejskiej Agencji Kosmicznej i zaraz też powiem, dlaczego to jest tak ważne, wchodzimy z przeświadczeniem, że będzie dużo pracy.

Dlaczego składka do Europejskiej Agencji Kosmicznej jest ważna?

Ponieważ składka z programów opcjonalnych wraca z Europejskiej Agencji Kosmicznej w postaci kontraktów.

Finalnie mamy kilka agent Komisji Europejskiej, które również zajmują się sektorem kosmicznym.

I mamy JUSP, agendę Komisji Europejskiej, dla której ten sektor kosmiczny w zakresie chociażby nawigacji, pozycjonowania, obserwacji Ziemi, bezpieczeństwa na orbicie jest ważny.

Rzeczywiście raczej w branży kosmicznej jest tak, że wydaje się, że przez lata nie dzieje się nic.

Znów wrócę do tej metafory, kiedy zadziały się lata i to jest na pewno kilkanaście dni polskiego astronauty na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Niemniej ten jeden dzień skupiał nagle uwagę mediów na branży kosmicznej.

Znowuż w listopadzie, zaraz po Radzie Ministerialnej, w listopadzie zeszłego roku Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy dotyczącej obiektów kosmicznych, działalności w przestrzeni kosmicznej, który ma dać nam schemat i rejestracji obiektów, które są wynoszone, ale też podzielić się odpowiedzialnością i jest też taką podwaliną, bo do tej pory tego nie było.

A z drugiej strony dlatego, że coraz więcej jest obiektów w przestrzeni kosmicznej, coraz więcej jest rakiet wynoszonych i wynoszących, jakby rakiet, które mają umieścić coś na orbicie.

No tutaj oczywiście Polska jest w ramach inicjatywy Komisji Europejskiej, jest członkiem takiego projektu IUSST dotyczącego bezpieczeństwa kosmicznego, ale w naszej administracji

Faktycznie wydarzenie, które wydaje mi się z perspektywy czasu będzie postrzegane jako przełomowe dla szeroko pewnie rozumianego sektora deep tech, nie tylko dla branży kosmicznej, bo to był jakiś taki moment, w którym państwo powiedziało,

Druga rzecz, którą bym wskazał, która wydaje mi się bardzo interesująca, ważna do śledzenia w kontekście też polskich prac legislacyjnych nad ustawą o działalności kosmicznej, no to pokazanie założeń europejskiego prawa EU Space Law.

No ale w branży kosmicznej, szczególnie w branży kosmicznej polskiej, działo się też dużo więcej rzeczy, o których opinia publiczna pewnie nie wie.

Myślę, że też warto w tym momencie powiedzieć, że mamy fenomenalne ośrodki ESA, Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce.

To jest jeden aspekt stabilności, że stabilność finansowania, nie obawa o to, że spadniemy z poziomu takiej powagi pewnej też w Europejskiej Agencji Kosmicznej i staniemy się znowu nikim, bo po prostu zginiemy pośród wszystkich państw członkowskich.

I tutaj to, że polska branża kosmiczna w zeszłym roku trzy razy zmieniał się Head of Delegation, czyli najważniejsza osoba dla przemysłu i dla Europejskiej Agencji Kosmicznej do dyskusji.

Zmienność zadań Polskiej Agencji Kosmicznej.

To też jest przerażające, bo trzeba pamiętać, że przy każdej zmianie prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej zmieniają się zadania, ponieważ te zadania zapisane w ustawie nie są ostre i bardzo dużo zależy od wizji jednostki.

O tym, jak intensywny był 2025 rok w branży kosmicznej, jak gęsty, że tak powiem, chyba właśnie dobrze świadczy to, że kiedy zastanawialiśmy się, kiedy rozmawialiśmy o ważnych wydarzeniach w branży, to nie przyszło nam jako pierwsza, druga czy nawet trzecia najważniejsza rzecz.

To jest bardzo dobre pytanie, ponieważ ja przez 6 lat pracowałam w Polskiej Agencji Kosmicznej, to bym powiedziała, że nie ma szans na to, żeby się to ukazało w 2026, ale też sobie myślę, że to jest okej, że jeżeli to się nie pojawi, to jest okej, bo to znaczy, że to będzie wypracowane.

Ja też sobie myślę, że tam nie było tak dużo przypadków, jakby to są te same osoby, które odpowiadały za ustawie, pracują przy Komisji Europejskiej, są tam zaangażowane, więc to jest wymiana informacji.

Wydaje mi się, że on opisuje bardzo wiele procesów w Polsce, nie tylko w branży kosmicznej, gdzie paradoksalnie pomimo, że jesteśmy z czymś spóźnieni, że docieramy do jakiegoś punktu po innych krajach, to przynajmniej mamy szansę, żeby nauczyć się na ich błędach albo wyłapać cenne trendy, cenne procesy i je jakoś u siebie wdrożyć i być może rzeczywiście z tymi kluczowymi

Co jest takim interesującym punktem wejścia do dalszego zgłębiania branży kosmicznej, na który warto zwrócić uwagę w 2026 roku?