Mentionsy
Człowiek Stalina w Polsce. Minister Rokossowski. Jak sowietyzował polską armię.
Hej, w najnowszym odcinku serii Powojnie opowiadam o jednym z najsłynniejszych dowódców II wojny światowej i jego powojennej roli w Polsce. Konstanty Rokossowski był z pochodzenia Polakiem, jednak całe dorosłe życie związał z Armią Czerwoną. Po zakończeniu wojny Józef Stalin powierzył mu nadzór nad Europą Środkowo-Wschodnią. Rokossowski został dowódcą Północnej Grupy Wojsk Armii Czerwonej z siedzibą w Legnicy.To był jednak dopiero początek jego kariery w Polsce. W 1949 roku mianowano go marszałkiem Polski, choć sama decyzja do dziś budzi ogromne kontrowersje i była formalnie sprzeczna z obowiązującym prawem. Wojskowy został też ministrem obrony narodowej. Rokossowski w tej roli miał jeden nadrzędny cel: całkowicie podporządkować polską armię Sowietom. W tym czasie represje dotknęły między innymi żołnierzy armii generała Władysława Andersa oraz osoby, które po wojnie znalazły się na Zachodzie.Więcej o tej postaci w tym nagraniu serii Powojnie. Zapraszam.
Rozdziały (5)
Podróż biograficzna Konstantego Rokossowskiego, od jego dzieciństwa do objęcia stanowiska ministra obrony narodowej w Polsce.
Opis działań Rokossowskiego jako ministra obrony narodowej, jego relacje z Stalinem i zakończenie jego mandatu.
Opis represji i czystek w polskiej armii pod kierownictwem Rokossowskiego, w tym przypadki takie jak Zbigniew Przybyszewski.
Opis konfliktów między Rokossowskim a polskimi komunistami, aresztowania Bolesława Kieniewicza i sytuacja w armii w 1953 roku.
Zmiany w polityce Rokossowskiego po śmierci Stalina, jego konflikty z Bierutem i koniec jego kariery w Polsce.
Szukaj w treści odcinka
Konstanty Rokossowski w Rosji był Polakiem, w Polsce Rosjaninem.
Konstanty Rokossowski był synem polskiego kolejarza i nauczycielki z Pińska.
Młody Rokossowski musiał radzić sobie sam.
W 1945 roku Rokossowski zdecydowanie należał do grona najbardziej rozpoznawalnych postaci na świecie.
Rokossowski poczuł się tym dotknięty, gdyż to dowodzone przez niego jednostki I Frontu Białoruskiego miały jako pierwsze wkroczyć do polskiej stolicy.
Rokossowski stanął na jej czele, a siedzibą jego sztabu stała się Legnica.
W październiku 1949 roku Stalin poinformował Rokossowskiego, że stanie na czele polskiej armii i obejmie tekę ministra obrony narodowej w polskim rządzie.
Sam Rokossowski był podobno niepocieszony taką perspektywą, lecz propozycji Stalina zwyczajnie nie mógł odrzucić.
6 listopada 1949 roku podczas wspólnego posiedzenia Rady Państwa i Rady Ministrów Bolesław Bierut zakomunikował współpracownikom, iż zwrócił się do sowieckiego rządu z prośbą o skierowanie marszałka Rokossowskiego do służby we Wojsku Polskim.
Oficjalna propaganda podkreślała fakt, iż włączenie Rokossowskiego do polskiego rządu nastąpiło na wyraźną prośbę warszawskich towarzyszy i stanowiło akt najwyższej solidarności ZSRR z Polską.
Tymczasem w nowej strukturze władzy Rokossowski de facto nie podlegał poleceniom Bieruta.
Choć propaganda usilnie kreowała go na wielkiego patriotę, Rokossowski w rzeczywistości rzadko posługiwał się polszczyzną.
Poza tym w Sopocie imieniem Rokossowskiego nazwano najbardziej reprezentacyjną ulicę miasta znaną dziś jako bohaterów Monte Cassino.
Tymczasem Rokossowski reprezentował sowieckie wojsko.
Brak formalnego przeniesienia Rokossowskiego do Korpusu Oficerów Wojska Polskiego przed nominacją sprawia, że jego tytuł marszałkowski był de facto nieważny.
Rokossowski swój pierwszy rozkaz do żołnierzy Wojska Polskiego wydał już 7 listopada 1949 roku.
Po objęciu przez Rokossowskiego stanowiska Ministra Obrony Narodowej trend ten uległ jednak gwałtownemu odwróceniu.
Mimo, że za czasów Rokossowskiego liczba sowieckich oficerów w polskiej armii spadła do 2%, to wciąż najwięcej do powiedzenia mieli wysłannicy Kremla.
Nic więc dziwnego, że 1 maja 1950 roku w najważniejsze święto komunistyczne Rokossowski złożył Stalinowi swoisty prezent zarządzając szeroko zakrojoną czystkę w wojsku.
Marszałek Konstanty Rokossowski
Przez cały okres, gdy Konstanty Rokossowski stał na czele wojska represje objęły łącznie blisko 9 tysięcy żołnierzy i oficerów.
Co ciekawe brutalne działania prowadzone w armii nie zawsze podobały się samemu Rokossowskiemu.
Rokossowski wydał nawet rozkaz zabraniający służbom aresztowania oficera bez zgody jego dowódcy.
Pod koniec 1949 roku Konstanty Rokossowski wymusił na Sejmie uchwalenie ogromnych kredytów na cele zbrojeniowe.
Rokossowski doprowadził również do poważnych zmian w planie sześcioletnim przesuwając gigantyczne środki finansowe na potrzeby armii.
Równocześnie Rokossowski starał się zachować pewne symbole odrębności.
Skarga mieszkańców dotarła do Rokossowskiego, który oburzony samowolą podwładnego odesłał go do ZSRR.
W 1950 roku Rokossowski potrzebując w Polsce zaufanych ludzi przywrócił Kieniewicza do służby, mianując go dowódcą okręgu wojskowego w Krakowie.
10 maja 1950 roku Rokossowski został członkiem biura politycznego PZPR.
Coraz więcej partyjnych notabli obawiało się, że Rokossowski skupia w swoich rękach zbyt dużą władzę.
Józef Stalin postanowił więc wzmocnić pozycję swojego człowieka w Polsce i doprowadził do sytuacji, w której po dwóch latach Rokossowski objął również stanowisko wicepremiera polskiego rządu.
Oficjalnie podczas pełnienia funkcji Ministra Obrony Narodowej Rokossowski spotkał się ze Stalinem tylko trzy razy.
W marcu 1953 roku po jego śmierci sytuacja Rokossowskiego w Polsce zaczęła się jednak zmieniać.
O tym, że czasy się zmieniły Rokossowski przekonał się bardzo szybko.
Rokossowski doskonale rozumiał, że po śmierci Stalina jego pozycja w Polsce wyraźnie słabnie.
5 kwietnia 1955 roku dowódca I Armii Wojska Polskiego Zygmunt Berling wysłał do ministra sił zbrojnych ZSRR, Nikołaja Bułganina, list otwarcie krytykujący Rokossowskiego.
Do dziś historycy spierają się jednak o postawę Rokossowskiego wobec wydarzeń poznańskich.
Tworząc nowy układ władzy nie zamierzał uwzględniać Rokossowskiego, którego chciał usunąć z biura politycznego.
Na takie rozwiązanie Rokossowski nie zamierzał jednak się zgadzać, a wśród działaczy gotowych stanąć w jego obronie znajdowali się między innymi Franciszek Jóźwiak oraz Edward Gierek.
Równocześnie zgodnie z rozkazem Rokossowskiego w stan gotowości postawiony został również Korpus Pancerny Wojska Polskiego.
Dla Rokossowskiego oznaczało to polityczny koniec w Polsce.
Na 74 uczestników plenum Rokossowski otrzymał zaledwie 23 głosy.
A waszym zdaniem Rokossowski był bardziej Polakiem w sowieckim mundurze, czy może Rosjaninem z wyboru działającym w Polsce?
Ostatnie odcinki
-
Pekin w ogniu. O krok od upadku komunizmu w Chi...
29.05.2026 16:00
-
Jelcyn w szponach nałogu. Przywódca Rosji i jeg...
22.05.2026 16:00
-
Człowiek Stalina w Polsce. Minister Rokossowski...
15.05.2026 16:00
-
Pół życia w więzieniu. Rudolf Hess od Norymberg...
08.05.2026 16:00
-
Polowanie na Bin Ladena. Jak Amerykanie odnaleź...
01.05.2026 16:00
-
Radioaktywna chmura nad Polską. Polacy i katast...
24.04.2026 16:00
-
Prowokator chce władzy. Jak Donald Trump z outs...
17.04.2026 16:00
-
Największa klęska Putina. Tragedia okrętu Kursk...
10.04.2026 16:00
-
Karbala. Polacy w piekle Iraku. Bitwa o ratusz,...
03.04.2026 16:00
-
Upadek Gomułki. Od bohatera do bankruta. Szaleń...
27.03.2026 17:00