Mentionsy
Jak upadło brytyjskie imperium . Spektakularny koniec potęgi po 1945 roku. Indie, Afryka i Azja.
Cześć! W najnowszym odcinku serii Powojnie poruszam temat niezwykle szeroki i fascynujący: rozpad brytyjskiego imperium kolonialnego.W XIX wieku Wielka Brytania święciła triumfy. Jej potęga wydawała się wieczna – Londyn kontrolował główne szlaki handlowe i rozległe terytoria na niemal każdym kontynencie. Brytyjski wpływ na świat był ogromny. Londyńscy władcy byli panami globu, a ich poddani odnosili sukcesy w nauce, technice i gospodarce.Ten złoty wiek jednak nie trwał wiecznie. W XX wieku imperium zaczęło się chwiać. System, który wydawał się niezniszczalny, stopniowo się sypał. Krok po kroku Londyn tracił kontrolę nad swoimi koloniami, ustępował i przekazywał władzę lokalnym społecznościom. Przełom nastąpił w roku 1960, nazwanym później Rokiem Afryki, kiedy to proces dekolonizacji przyspieszył, a brytyjskie panowanie na Czarnym Lądzie zaczęło rozpadać się niczym domek z kart. Dziś przeanalizuję ten proces. Pokażę krok po kroku, jak wyglądał upadek wielkiego Imperium Brytyjskiego.
Szukaj w treści odcinka
Londyn rządził handlem i finansami.
Żeby ją powstrzymać, Londyn wraz z Paryżem wsparł Imperium Osmańskie we wojnie krymskiej, a pokój paryski ograniczył rosyjską flotę na Morzu Czarnym.
Nad koloniami, protektoratami i dominiami czuwali gubernatorzy, a całość spinały flota, finanse Londynu i sieć telegraficzna.
Tymczasem globalny konflikt ujawnił słabość Londynu.
Londyn liczył na wsparcie ze strony USA, ale prezydent Roosevelt początkowo zwlekał.
Churchill co prawda uczestniczył w konferencjach w Teheranie, Jałcie i Poczdamie, ale to nie Londyn decydował o powojennym układzie sił i kształcie świata.
W tak trudnej sytuacji finansowej Londyn nie był w stanie skutecznie zarządzać swoimi koloniami.
Zagrożenie ze strony Japonii pokazało im, że nie mogą już liczyć na realną pomoc ze strony Londynu.
Opinia publiczna w Londynie przyjęła ze zrozumieniem zmiany, jakie zaszły na subkontynencie indyjskim.
Czyli podobnie jak w Indiach i Pakistanie, jedynie Birma od razu zerwała więzi z Londynem.
Eisenhower zaszantażował Londyn finansowo grożąc sprzedażą rezerw funta, co wywołało kryzys brytyjskiej waluty.
Pod naciskiem USA i Organizacji Narodów Zjednoczonych Londyn musiał się upokarzająco wycofać, a Anthony Eden wkrótce podał się do dymisji.
Ostatecznie rozwiał złudzenia, że Londyn wciąż należy do grona światowych mocarstw.
W 1957 roku w Omanie wybuchło powstanie przeciwko tamtejszemu sułtanowi i lojalnemu sojusznikowi Londynu.
Ponieważ Oman leżał u wejścia do Zatoki Perskiej, Londyn nie mógł pozwolić sobie na jego utratę.
Co istotne, inaczej niż w przypadku kanału Suezkiego, tym razem działania Londynu były koordynowane z Waszyngtonem.
Po konsultacjach z Amerykanami Londyn wysłał na miejsce 17 tysięcy żołnierzy, jednostki RAF-u i okręty Royal Navy.
a w kolejnych latach Londyn opuszczał resztę swoich placówek.
Londyn przekalkulował, że zarządzanie ogromnym terenem w dodatku niezbyt bogatym jest nieopłacalne i zgodził się opuścić sporne terytorium.
Londyn kierował się zasadą, że kolonie mogą uzyskać suwerenność dopiero wtedy, gdy władzę przejmie w nich czarnoskóra większość.
Dopiero w 1979 roku Brytyjczycy doprowadzili do rozmów pokojowych w Londynie.
W tym czasie tempo rozpadu imperium sprawiło, że dotychczasowa administracja kolonialna w Londynie przestała być potrzebna.
Kilka miesięcy później, w grudniu tego samego roku Londyn i Pekin podpisały wspólną deklarację w sprawie przyszłości Hongkongu.
Ostatnie odcinki
-
Powstanie Gromu. Amerykanie uderzają na Haiti. ...
30.01.2026 17:00
-
Zima która pogrążyła Gierka. Jak Polska przegra...
23.01.2026 17:00
-
Tajna baza USA na Grenlandii. 600 głowic pod lo...
16.01.2026 17:00
-
Jak ropa utopiła ZSRR. Tajny plan USA i Arabii ...
09.01.2026 17:00
-
Masakra w Wilnie w 1991 roku. Litwini chcą niep...
02.01.2026 17:00
-
Pijana Polska Bieruta. Jak alkohol niszczył kra...
26.12.2025 17:00
-
Upadek Żukowa. Spisek Stalina i brudna gra Beri...
19.12.2025 17:00
-
Codzienność Stanu Wojennego w Polsce. Wszystko ...
12.12.2025 17:00
-
Proces Saddama Husajna. Sprawiedliwość czy fars...
05.12.2025 17:00
-
Chiny kontra ZSRR. O krok od wielkiej wojny. Za...
28.11.2025 17:00