Mentionsy
Cywilizacja, czyli pojęciowy chaos
Termin "cywilizacja" bywa rozumiany tak rozmaicie, że niemożliwe wydaje się ustalenie czegoś, co byłoby wspólne dla rozmaitych koncepcji. Po tym chaosie znaczeń błądziliśmy w "Rachunku myśli" (24.08) z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Uniwersytetu Warszawskiego.
Rozdziały (17)
Doktor Bartosz Działoszyński przedstawia pojęcie cywilizacji, jego początki i różne konteksty użycia.
Działoszyński omawia początki pojęcia cywilizacji, jego użycie w kontekście oświecenia i procesu obywatelstwa.
Dyskusja na temat relacji między cywilizacją a moralnością, zwracanie uwagi na negatywne użycia terminu w XIX wieku.
Porównanie użycia pojęcia cywilizacji w różnych językach, z nadużywaniem terminu w kontekście odróżniania ludów.
Porównanie rozwinięcia cywilizacji w Europie Wschodniej i Zachodniej, a ich wpływ na pojęcie cywilizacji.
Analiza pojęcia cywilizacji jako liniowego procesu rozwoju społeczeństwa, porównanie z ewolucyjnymi metaforami.
Przeanalizowanie pojęcia cywilizacji jako wielości ścieżek rozwojowych, a nie jednego liniowego procesu.
Dyskusja na temat kwestii koncepcji cywilizacji, jej wieloznaczności i koncepcji cykli rozwojowych.
Analiza refleksji ocywilizacyjnych, ich związek z oświeceniem i koncepcji cykli cywilizacyjnych.
Pesymistyczne prognozy dotyczące przyszłości zachodnioeuropejskiej cywilizacji, inspiracje z historii cywilizacji starożytnych.
Dyskusja na temat alternatywnych perspektyw na cywilizację, niekonieczności negatywnego myślenia.
Rozmowa skupia się na koncepcji cywilizacji u Kant'a, gdzie moralność jest ważniejsza niż cywilizacja, a obyczaje mogą być różne i niekoniecznie prowadzą do konfliktów.
Kant's pojęcie cywilizacji jest omówione w kontekście jego użycia do legitymizowania kolonialnej ekspansji Europejczyków, co prowadzi do dyskusji na temat modernizacji i jej uniwersalności.
Rozmowa skupia się na konflikcie między barbarzyństwem a cywilizacją, podkreślając, że cywilizacja nie zawsze przynosi dobro, a historyczne procesy cywilizacyjne często są falsyfikowane.
Kant's krytyka pojęcia cywilizacji jest omówiona, podkreślając różnicę między niemiecką i francuską interpretacją cywilizacji i kultury.
Rozmowa skupia się na Norbertu Eliasie i jego teorii cywilizacji jako procesu cywilizowania, a także na kontekście historycznym i zastosowaniach tego pojęcia.
Rozmowa kończy się dyskusją na temat pojęcia cywilizacji śmierci, czy to jest oksymoron, czy też czytelne jako oznaczenie pewnego zespół problemów w świecie współczesnym.
Szukaj w treści odcinka
Bardzo dziękujemy za ten telefon, no bo rzeczywiście jest tak, że zwłaszcza ci myśliciele oświeceniowi, jak pisali o tym jednym, jednolitym procesie, no na przykład taki Staszic, no to on mówił tak, im więcej cywilizacji, tym mniej przemocy.
Natomiast wracając do tej wypowiedzi o tym, że ludy bardziej cywilizowane, do tej wypowiedzi Staszica, że ludy bardziej cywilizowane będą prowadzić mniej wojen, czy będą mniej
No to się wpisuje, żeby to skomentować ten cytat, to po pierwsze trzeba by pamiętać o kontekście historycznym, w którym Staszic to pisze, bo to się dzieje
Ostatnie odcinki
-
Homo audiens. O muzyce w życiu człowieka
13.06.2026 21:00
-
Rozum proceduralny. Nieważny sens, byle zgodnie...
30.05.2026 21:00
-
Widzenie w świecie inflacji treści wizualnych. ...
16.05.2026 21:00
-
„Idea Rzeczypospolitej”. Gość: dr Jakub Wolak
02.05.2026 21:00
-
Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważ...
04.04.2026 21:30
-
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a p...
21.03.2026 23:00
-
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 23:00
-
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 23:00
-
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 23:00
-
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 23:00