Mentionsy

Rachunek myśli
Rachunek myśli
24.08.2024 22:30

Cywilizacja, czyli pojęciowy chaos

Termin "cywilizacja" bywa rozumiany tak rozmaicie, że niemożliwe wydaje się ustalenie czegoś, co byłoby wspólne dla rozmaitych koncepcji. Po tym chaosie znaczeń błądziliśmy w "Rachunku myśli" (24.08) z dr. Bartoszem Działoszyńskim z Uniwersytetu Warszawskiego.

Rozdziały (17)

1. Introdukcja i definicje cywilizacji

Doktor Bartosz Działoszyński przedstawia pojęcie cywilizacji, jego początki i różne konteksty użycia.

2. Historia pojęcia cywilizacji w XVIII i XIX wieku

Działoszyński omawia początki pojęcia cywilizacji, jego użycie w kontekście oświecenia i procesu obywatelstwa.

3. Cywilizacja we Francji i Anglii

Dyskusja na temat relacji między cywilizacją a moralnością, zwracanie uwagi na negatywne użycia terminu w XIX wieku.

4. Cywilizacja w różnych językach

Porównanie użycia pojęcia cywilizacji w różnych językach, z nadużywaniem terminu w kontekście odróżniania ludów.

5. Cywilizacja w Europie Wschodniej i Zachodniej

Porównanie rozwinięcia cywilizacji w Europie Wschodniej i Zachodniej, a ich wpływ na pojęcie cywilizacji.

6. Cywilizacja jako liniowy proces

Analiza pojęcia cywilizacji jako liniowego procesu rozwoju społeczeństwa, porównanie z ewolucyjnymi metaforami.

7. Cywilizacja jako wielość ścieżek rozwojowych

Przeanalizowanie pojęcia cywilizacji jako wielości ścieżek rozwojowych, a nie jednego liniowego procesu.

8. Kwestie koncepcji cywilizacji

Dyskusja na temat kwestii koncepcji cywilizacji, jej wieloznaczności i koncepcji cykli rozwojowych.

9. Refleksja nad cyklami cywilizacji

Analiza refleksji ocywilizacyjnych, ich związek z oświeceniem i koncepcji cykli cywilizacyjnych.

10. Pesymistyczne prognozy i refleksje

Pesymistyczne prognozy dotyczące przyszłości zachodnioeuropejskiej cywilizacji, inspiracje z historii cywilizacji starożytnych.

11. Alternatywne perspektywy na cywilizację

Dyskusja na temat alternatywnych perspektyw na cywilizację, niekonieczności negatywnego myślenia.

12. Kant i cywilizacja

Rozmowa skupia się na koncepcji cywilizacji u Kant'a, gdzie moralność jest ważniejsza niż cywilizacja, a obyczaje mogą być różne i niekoniecznie prowadzą do konfliktów.

13. Instrumentalizacja pojęcia cywilizacji

Kant's pojęcie cywilizacji jest omówione w kontekście jego użycia do legitymizowania kolonialnej ekspansji Europejczyków, co prowadzi do dyskusji na temat modernizacji i jej uniwersalności.

14. Barbarzyństwo i cywilizacja

Rozmowa skupia się na konflikcie między barbarzyństwem a cywilizacją, podkreślając, że cywilizacja nie zawsze przynosi dobro, a historyczne procesy cywilizacyjne często są falsyfikowane.

15. Kant i relacja między cywilizacją a kulturą

Kant's krytyka pojęcia cywilizacji jest omówiona, podkreślając różnicę między niemiecką i francuską interpretacją cywilizacji i kultury.

16. Cywilizacja jako sublimacja i proces cywilizacyjny

Rozmowa skupia się na Norbertu Eliasie i jego teorii cywilizacji jako procesu cywilizowania, a także na kontekście historycznym i zastosowaniach tego pojęcia.

17. Cywilizacja śmierci

Rozmowa kończy się dyskusją na temat pojęcia cywilizacji śmierci, czy to jest oksymoron, czy też czytelne jako oznaczenie pewnego zespół problemów w świecie współczesnym.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 3 wyniki dla "Staszic"

Bardzo dziękujemy za ten telefon, no bo rzeczywiście jest tak, że zwłaszcza ci myśliciele oświeceniowi, jak pisali o tym jednym, jednolitym procesie, no na przykład taki Staszic, no to on mówił tak, im więcej cywilizacji, tym mniej przemocy.

Natomiast wracając do tej wypowiedzi o tym, że ludy bardziej cywilizowane, do tej wypowiedzi Staszica, że ludy bardziej cywilizowane będą prowadzić mniej wojen, czy będą mniej

No to się wpisuje, żeby to skomentować ten cytat, to po pierwsze trzeba by pamiętać o kontekście historycznym, w którym Staszic to pisze, bo to się dzieje