Mentionsy
Muzeum - zwierciadło współczesności?
W audycji "Rachunek myśli" rozmawialiśmy o instytucji muzeum oraz o tym, co mówi nam ono o naszym świecie i w jaki sposób go współkształtuje. Naszym gościem był prof. Krzysztof Pomian.
Rozdziały (12)
Wprowadzenie do rozmowy o muzeum jako instytucji, zdefiniowanie jej cech i powstania.
Analiza warunków historycznych i społecznych, które doprowadziły do powstania muzeum.
Przebieg i znaczenie kolekcji skarbów i grobowców w kontekście powstania muzeów.
Przeanalizowanie zmian w konsepcji muzeum i celów jego istnienia.
Znaczenie ostentacji w kontekście muzeów i jej przejście do muzeów publicznych.
Historia powstania muzeum we Włoszech, z fokusem na muzeum Sykstusa IV.
Rozwój muzeów we Włoszech i ich rozmieszczenie poza granicami kraju.
Analiza warunków historycznych, społecznych i osobistych dla powstania muzeum.
Analiza roli publiczności w muzeach i jej rozwój wraz z muzeami.
Rozmowa skupia się na wpływie rewolucji przemysłowej na rozwój muzeów, w tym na powstanie muzeów przemysłowych i ich rolę w edukacji robotników. Mowa również o muzeum w Berlinie i jego znaczeniu dla demokracji.
Przeanalizowano rolę muzeów jako narzędzia tworzenia tożsamości grupowej, z przykładem muzeum pomników francuskich. Omówiono również początki muzeów w Chinach i ich odległość od modelu zachodniego.
Rozmowa skoncentrowała się na rozprzestrzenianiu się muzeów na całym świecie, omówiono różne konteksty, w tym kolonialne, a także sytuację w Indiach i Japonii.
Szukaj w treści odcinka
Niesłuchanie wnikliwie przygląda im się profesor Krzysztof Pomian, filozof, historyk, esteista w swojej monumentalnej monografii Muzeum Historia Światowa, który jest gościem dzisiejszej audycji.
Tytuł pana monografii od razu zdradza też temat dzisiejszy, czyli muzeum.
Zdefiniujmy, czym jest muzeum?
Co takiego musi się stać, żeby muzeum mogło zaistnieć?
Dobrze, to sięgnijmy właśnie najpierw do prehistorii muzeum.
Czego tutaj brakuje, żeby to można było uznać za jakiś rodzaj, no może takiego dziwnego albo niepełnego muzeum?
To nie jest tak, że jest ona obecna od początku, a mianowicie tego przekonania, że przedmioty, które wchodzą w skład kolekcji, którą uznajemy za muzeum,
W przyszłości ten horyzont czasowy oddalający się, jak każdy horyzont w miarę zbliżania się do niego, jest konstytutywnym składnikiem mentalnych, myślowych, umysłowych, psychicznych, nazwijmy je jak chcemy, przesłanek istnienia muzeum.
Instytucja, którą nazywa się Muzeum ulegała ogromnym zmianom.
Muzeum dzisiejsze nie jest tym, czym było muzeum choćby jeszcze w początkach XIX czy XVIII wieku, nie mówiąc już o heroicznych początkach włoskich w wieku późnym XV czy XVI.
Głębokie korzenie muzeum tkwią w tej wymianie między światem widzialnym a światem niewidzialnym.
Muzeum jest instytucją, która jest wpisana w tą wymianę.
A jak to się stało, że we Włoszech właśnie to wszystko się zmieniło i zapoczątkowane zostało muzeum?
Zacznijmy może od tego, że wynalezienie muzeum było absolutnym przypadkiem.
Muzeum, Krzysztof Pomian.
W jakimś momencie ktoś używa nazwy muzeum, ma określenie tej kolekcji.
Ktoś używa na określenie tego słowa muzeum, które skądinąd istniało w łacinie i było słowem znanym, ale było używane jako nazwa świątyni muzy.
To znowu nie było tak bardzo odległe od tego, bo to ma coś wspólnego z Muzeum Clio, czyli z Muzeum Historii, no a poza tym są to dzieła sztuki, więc i tak dalej można to, doskonale to się wszystko układa.
Po różnych perypetiach, znacznie później, mniej więcej wiek po tym geście Sykstusa IV, który stworzył muzeum, nie zdają sobie sprawy z tego, że tworzy muzeum.
Także przez bardzo długi okres czasu północ Europy jest niezbyt przychylnym miejscem dla takiej instytucji jak muzeum.
Czyli mamy tutaj od razu zaznaczone kilka warunków, które są niezbędne do powstania muzeum.
Czy jeszcze czegoś potrzeba, żeby muzeum powstało?
Prawdę mówiąc, niemal za każdym muzeum stoi jakaś osobistość i jakaś osobowość.
To tu, to tam, na terenie cesarstwa w Anglii powstaje Muzeum, ale nie Muzeum Sztuki, bo to jeszcze trzeba wybrać jakie muzea, dlatego, że to jest też bardzo zróżnicowane.
Ale na przykład, jeżeli weźmiemy takie miasto jak Florencja, które ma bardzo wcześnie muzeum książęce,
Ostatnie odcinki
-
Homo audiens. O muzyce w życiu człowieka
13.06.2026 21:00
-
Rozum proceduralny. Nieważny sens, byle zgodnie...
30.05.2026 21:00
-
Widzenie w świecie inflacji treści wizualnych. ...
16.05.2026 21:00
-
„Idea Rzeczypospolitej”. Gość: dr Jakub Wolak
02.05.2026 21:00
-
Próba powrotu do doświadczania. Co wiemy o uważ...
04.04.2026 21:30
-
Neuroestetyka muzyki, czyli między neuronem a p...
21.03.2026 23:00
-
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 23:00
-
Równość i przywileje. Rozmowa z Janem Hartmanem
07.03.2026 23:00
-
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 23:00
-
Asceza. Gość: prof. Piotr Domeracki
21.02.2026 23:00