Mentionsy
Radio z Charakterem 20.05.2026 Stanisław Barańczak - Dariusz Pawelec
Rozdziały (13)
Łukasz Zwoliński witaje słuchaczy i przedstawia gościa, profesora Dariusza Pawelca, literaturoznawcę i autora monografii o Stanisławie Barańczaku.
Dariusz Pawelec i uczniowie rozmawiają o wierszach i ich znaczeniu, podkreślając, że wiersze są nie tylko artystyczne, ale również wyrażają emocje.
Uczniowie dyskutują o współczesnych metodach pisania wierszy, w tym użyciu muzyki, oraz o tym, czy wiersze są bardziej o emocjach czy o opowiadaniu historii.
Rozmowa przechodzi do interpretacji terminu „być w cieniu”, co oznacza mniej widocznego lub pozostawania na drugim planie.
Podsumowanie rozmowy poprzez bajkę filozoficzną o mistrzu Zenie i ojcu dziecka, która prowadzi do dyskusji o odpowiedzialności i cenie reputacji.
Dariusz Pawelec opowiada o swoim zainteresowaniu twórczością Stanisława Barańczaka, jego monografii i o literackim ciele Barańczaka.
Dariusz Pawelec omawia wpływ teatru na twórczość Barańczaka, w tym jego tłumaczenia Shakespeare’a i Mandelstama.
Dariusz Pawelec omawia wiersze Stanisława Barańczaka, takie jak Poezja i teatr, a także refleksje na temat jego twórczości.
Wiersze Barańczaka, takie jak A tak niewiele brakowało, opowiadają o jego doświadczeniach i zmaganiach z historią.
Dariusz Pawelec analizuje wiersze z emocjonalnym tonem, takie jak Nie pytaj nigdy, które opisują uczucia i relacje.
Pod koniec rozmowy Dariusz Pawelec opowiada legende z Doliny Muminków, ilustrując tematy związane z doświadczeniami i decyzjami.
Podróż duchowa dziecka i opowieść o rodzinie Marii Czapskiej.
Wiersze pełne nadziei i tęstwych marzeń na przyszłość.
Szukaj w treści odcinka
Dzisiejsza audycja w dużej mierze poświęcona będzie osobie Stanisława Barańczaka.
Przeczytamy Państwu fragmenty tekstów Stanisława Barańczaka, ale także Konstantego Jeleńskiego.
Panie profesorze, koło mnie książka wydana z takiej niezwykłej serii Biblioteka Narodowa Stanisław Barańczak-Wiersze.
Panie profesorze, od kiedy u pana profesora pojawiło się zainteresowanie twórczością, biogramem, życiem Stanisława Barańczaka?
Chodziłem do liceum i wtedy był tak zwany okres karnawału Solidarności, kiedy pojawiało się mnóstwo niecenzurowanej prasy i w jednej z takich właśnie okołokopalnianych gazetek przeczytałem pierwszy wiersz Stanisława Barańczaka, który zrobił na mnie bardzo duże wrażenie i od tego momentu śledziłem, poszukiwałem jego tomów poetyckich, jego książek.
Panie profesorze, od tego momentu, kiedy się pojawiła pańska monografia, minęło już ponad 30 lat, ale Stanisław Barańczak z jednej strony jest osobą znaną, związaną z jednym z najlepszych uniwersytetów, jeśli nie najlepszym na świecie, jakim jest Harvard.
Nawet jeżeli chodzi o szkolny podręcznik na poziomie licealnym, czy też szkoły podstawowej, to bardzo trudno gdzieś twórczość Stanisława Barańczaka odszukać.
Skąd wynika ten literacki cień Stanisława Barańczaka?
To jest rozumiewające zjawisko, bo dodajmy, że Stanisław Barańczak, dzisiaj rozmawiamy przy okazji wydania jego wierszy wszystkich, ale to nie tylko znakomity poeta, to także świetny krytyk literacki, to także świetny eseista, człowiek, który jest tłumaczem również, więc powinniśmy się spotykać z jego działami na bardzo wielu różnych polach.
I on gdzieś tam w trakcie naszej wymiany odszukał, że ja zajmowałem się i zajmuję się Stanisławem Barańczakiem.
I zapisał mi niezwykłą historię, że on jako Szwajcar trafił kiedyś właśnie na tłumaczenie zbioru esajów Etyka i Poetyka Barańczaka i zafascynował się tą postacią.
Gdzieś daleko za granicą Stanisław Barańczak jest czytany przez osoby niekoniecznie związane z kulturą polską.
Ale tym powodem może być pewien wysoki być może próg dostępu, ponieważ Barańczaka uznaje się za tak zwanego poetę lingwistę, a ta poezja, która oparta jest na pewnych grach językowych, stawia wysoko poprzeczkę odbioru, tej percepcji, która nie jest ułatwiona przez taki tradycyjny typ poezjowania.
Panie profesorze, napomniał pan, że Stanisław Barańczak był między innymi tłumaczem i nasi uczniowie, nasi słuchacze, kiedy sięgną po dzieła Williama Szekspira, to mogą się spotkać z tłumaczeniem Stanisława Barańczaka.
jest obecny i w życiu, i w twórczości Stanisława Barańczaka.
To była jedna z pierwszych fascynacji Barańczak.
Jeden z pierwszych wierszy Stanisława Barańczaka w roku 1965 nosi tytuł aktor.
W chwili, kiedy Barańczak publikował ten wiersz, był już współzałożycielem, kierownikiem literackim Teatru Ósmego Dnia właśnie w Poznaniu.
Był nim od roku 1964, a jego przyszła żona, Anna Barańczak,
Bo taki był początek, kiedy Barańczak zaczął nam współcześniać dramaty Szekspira.
Czas młodzieńczego w istocie rzeczy Barańczaka, na przełomie jakby lat licealnych i początku studiów.
kiedy profesor, no wtedy doktor jeszcze, Balcerzan wrócił właśnie z Moskwy i przywiózł w odpisie ręcznym, no bo to była poezja także tam zakazana, przywiózł w odpisie ręcznym tom poezji Osipa Mandelstama i postanowił ze swoimi studentami, z grupą, do której należał Stanisław Barańczak, zrobić sobie takie semestralne ćwiczenie związane z próbą przetłumaczenia tych wierszy.
Po tym, po tygodniu Barańczak wrócił na zajęcia gotowymi przykładami całości.
Te młodzieńcze pierwsze tłumaczenia w wykonaniu Barańczaka.
Ten Mandelstam, podobnie jak z drugiej strony Szekspir, to są takie dwa nazwiska, które też w jakiś sposób wpłynęły na oryginalną twórczość Barańczaka.
Ostatnie odcinki
-
Radio z Charakterem 30.06.2026 Dzień Naukowy - ...
30.06.2026 10:00
-
Radio z Charakterem 29.06.2026 Arytmetyka dla p...
29.06.2026 10:00
-
Radio z Charakterem 26.06.2026 Piątki na piątki...
26.06.2026 06:59
-
Radio z Charakterem 25.06.2026 Poezja i filozof...
25.06.2026 02:53
-
Radio z Charakterem 24.06.2026 Pamięć, sztuka i...
24.06.2026 06:09
-
Radio z Charakterem 23.06.2026 Dzień Naukowy - ...
23.06.2026 09:42
-
Radio z Charakterem 22.06.2026 Hamlet - Tadeusz...
22.06.2026 08:18
-
Radio z Charakterem 19.06.2026 Piątki na piątki...
19.06.2026 06:05
-
Radio z Charakterem 18.06.2026 Interpretacja wi...
18.06.2026 08:22
-
Radio z Charakterem 17.06.2026 Nasz antyk - Jac...
17.06.2026 06:30