Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
11.08.2025 15:00

Raport o książkach – „Wyliczanka” Tamta Melaszwili

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszam na spotkanie z Tamtą Melaszwili – gruzińską pisarką, aktywistką i badaczką, uznaną za jeden z najciekawszych literackich głosów współczesnej Gruzji.


Bohaterkami jej debiutanckiej powieści „Wyliczanka”, która właśnie ukazała się w polskim tłumaczeniu, są 13-letnie dziewczynki, których dzieciństwo splata się z horrorem wojny. „Chciałam o tej powieści zapomnieć” – mówi Tamta Melaszwili, przyznając, że w tę książkę przelała swoją traumę. Dlatego po jej napisaniu nigdy nie chciała jej więcej przeczytać.


Co perspektywa 13-letniej dziewczynki wnosi do dyskusji o naturze wojny? Jakiego rodzaju doświadczeniem dla współczesnej Gruzji jest wojna i czy kiedykolwiek milkną jej echa? Słychać je bardzo wyraźnie w innej powieści Melaszwili – „Kos kos jeżyna”, która przyniosła jej międzynarodową sławę. Tu narratorką jest Etero, kobieta przed pięćdziesiątką, która nie poddaje się opresyjnej, patriarchalnej społeczności.


W obu powieściach pisarka zderza intymne doświadczanie kobiecości swoich narratorek z brutalnością świata, który je otacza.


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Tamta Melaszwili

Tłumaczenie: Magdalena Nowakowska

Książki: „Wyliczanka” i „Kos kos jeżyna” Tamty Melaszwili w przekładzie Magdaleny Nowakowskiej / Wydawnictwo Filtry


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Etero Koskos Jerzyna Kos Kos Jerzyna Koskos Jerzyna Wyliczanka Magdalena Nowakowska Gamer Ampio Smart Home CRB Leszek Kieliszewski Duna Language Services Gruzinki Gruzińscy Hammer Dariusza Rosiaka

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "Kos Kos Jerzyna"

Słychać je bardzo wyraźnie w innej powieści Melaszwili, Kos Kos Jerzyna, która przyniosła jej międzynarodową sławę.

Tamta Melaszwili znana w Polsce i na świecie ze swojej głośnej powieści Kos Kos Jerzyna, głośnej nie tylko ze względu na swój wielki sukces czytelniczy, ale także cieszącą się dużą popularnością

Powieść Kos Kos Jerzyna, której główną bohaterką jest 48-letnia kobieta z niewielkiego grudzińskiego miasta, która dopiero kiedy, jak sama to opisuje, jedną nogą jest w starości, przeżywa po raz pierwszy w życiu wielki romans.

Wyliczanka to jest opowieść o wojnie, Koskos Jerzyna o pożądaniu, o miłości, ale myślę, że jest też między nimi wiele podobieństw.

W Koskos Jerzyna narratorką jest kobieta dojrzała o imieniu Etero, wyliczance trzynastoletnia dziewczynka, którą zwą Dzidzia.

A z kolei Koskos Jerzyna powstał w 2020 roku.

I zarówno wyliczanka, jak i koskos jeżyna powstały w bardzo konkretnych okolicznościach mojego życia.

Te 15 lat, które minęło od debiutu literackiego do napisania powieści Kos, Kos, Jerzyna.

Powiedziała pani, że obiece książki, czyli Wyliczanka i Koskos Jerzyna powstawały w bardzo konkretnym momencie dla pani, w bardzo konkretnym momencie dla Gruzji, dla kraju, z którego pani pochodzi, w którym się pani urodziła, w którym pani tworzy.

Jest to postać, która przyszła do mnie w czasie pandemii i mieszkała ze mną, kiedy tworzyłam tę książkę, kiedy pisałam Koskos Jerzyna, ale nie mieszkała we mnie, mieszkała obok, w tym samym pokoju.

Koskos Jerzyna to jest książka, w której wojna nie jest tematem pierwszoplanowym, ale te echa wojny są słyszalne w tej powieści.

W wyliczance mamy oczywiście te trzynastoletniej dziewczynki, ale już etero z Koskos Jerzyna.

W przypadku bohaterki Koskos Jerzyna to jest patriarchalne, krzywdzące bardzo dla kobiet społeczeństwo.

Tamta Melaszwili, znakomita gruzińska pisarka oraz Magdalena Nowakowska, tłumaczka, która zresztą za przekład Koskosy Jerzyna nominowana została do Nagrody Literackiej Gdynia.

kejkostudio.com Tomasz Kościuczuk.

Ostatnie odcinki