Mentionsy
57. Panel "Wymazywanie Palestyny": Dalia Mikulska, Ewa Górska, Ana Matusevic
Ten odcinek to zapis rozmowy, która odbyła się podczas wydarzenia „Spotkania z Palestyną: Jak żyć wobec ludobójstwa” (05.10.2025, Instytut Kultury Miejskiej w Gdańsku). W panelu udział wzięły Ewa Górska i Dalia Mikulska, a rozmowę poprowadziła (i przygotowała do publikacji) Ana Matusevic.
Wspólnie zastanawiałyśmy się nad tym, jak przemoc kolonialna działa także poprzez pamięć, język i prawo – jak Palestyna jest wymazywana z map, krajobrazu i dyskursu publicznego, a także jak można stawiać temu opór poprzez badania, słowa i świadectwa.
Gościnie:
🔹 Ewa Górska – doktorka nauk prawnych, adiunktka w Digital Justice Center Uniwersytetu Wrocławskiego, badaczka prawnego orientalizmu i izraelskiego kolonializmu osadniczego, finalistka Nagród Naukowych „Polityki” 2024, autorka podcastu Reorient.pl.
🔹 Dalia Mikulska – dziennikarka, reporterka i pracowniczka humanitarna, pisze o świecie arabskim i łamaniu praw człowieka. Jej reportaże ukazują się m.in. w Tygodniku Powszechnym, Polityce, Gazecie Wyborczej, Krytyce Politycznej i OKO.press.
Prowadzenie:🎙️ Ana Matusevic – autorka podcastów Atlas Świata i Ptasie Radio OTOP, związana z trójmiejską kulturą i sektorem pozarządowym, miłośniczka latarni morskich.
Grafika na okładce: Tomek Pawluczuk.
Ten odcinek powstał dzięki wsparciu Olgi, Magdy, Piotrka i Michała na www:Patronite.pl/Reorient!
Szukaj w treści odcinka
daje nam cały taki wachlarz tych wszystkich narzędzi i sposobów, do których się ubiega agresor, ubiega Izrael.
I to są te klasyczne przykłady poza Izraelem, gdzie zachodzi zjawisko kolonializmu osadniczego tak naprawdę do tej pory, bo zawsze można się zastanawiać, czy on na pewno się zakończył.
I de facto to samo robi Izrael, trochę mając inną argumentację, odwołując się przede wszystkim do prawa historycznego, prawa religijnego.
gdzie Izraelowi, Żydom wtedy jeszcze państwa nie było, przypadło w udziale więcej ziemi niż było tam procenta osób żydowskiego pochodzenia, ale przede wszystkim nowo przybyłych z Europy.
Aneksja terenu właśnie po to, żeby wybudować kolejne osiedla i infrastrukturę dla Izraela.
Mówię tutaj, specjalnie użyłam słowa Żydów, bo prawo izraelskie w tym momencie daje...
Właśnie tak jak mówiła Ewa, kolejne izraelskie kolonie powstają, osady na zachodnim brzegu i to jest coś, co rzadko w ogóle o tym się mówi w mediach na zachodzie i ta przemoc ze strony osadników.
to można tego po prostu zupełnie nie widzieć, a jednocześnie pojawia się ten temat Palestyny i Izraela, jeżeli dojdzie do ataku ze strony Palestyńczyka.
A tak nawiązując jeszcze do tego, co Ewa powiedziała o tej rezolucji ONZ-u, na podstawie której powstał Izrael, to też jest dla mnie trochę ciekawe, bo rezolucje zgromadzenia ogólnego, one nie mają takiej mocy, nie są wiążące, a tutaj trochę tak to jest traktowane, jakby na tej podstawie można było utworzyć to państwo, w ogóle zapomnieć o prawie do samostanowienia Palestyńczyków.
Tu znowu właśnie mamy tą rozbieżność, jeśli chodzi o prawo międzynarodowe i to, dlaczego w ogóle działania Izraela są nielegalne od dawien dawna.
to tutaj też Izrael nigdy się nie wywiązywał wręcz przeciwnie z tych swoich obowiązków jako siły okupujące.
Natomiast tym, co Izrael też robi i co może teraz robić, dzięki czemu może przeprowadzić czystki etniczne, tak kolejne pojęcie, czy ludobójstwo, jest właśnie to, że okupuje ten teren, że blokuje gazę, że tworzy, podzielił zachodni brzeg na enklawy małe pod palestyńskim zarządem, które teraz po kolei zabiera kilometr po kilometrze.
Izrael tak się sprytnie z tego wywinął, bo w 67 roku, kiedy okupował Zachodni Brzeg i Gazę, zawarł takie porozumienie.
Izrael wtedy podpisał umowę z UNRWA pozwalającą UNRWA działać na tych terenach okupowanych, co tak zdjęło z niego trochę ten sprytny tam wymysł.
I to już się Izraelowi bardzo nie podobało.
No i zaczęły się właśnie konflikty między UNRWA a Izraelem.
Tak, mówisz o Oranii, która mieszka w Wiedniu teraz i właśnie mieszkała w wielu krajach za granicą, ma austriacki paszport, ale ona mówi, że dla Izraela ona zawsze jest Palestynką.
Zwykle nie mogą wjechać na tereny Izraela, więc jeżeli jadą na zachodni brzeg, to przez Jordanię, a jeżeli jadą do Gazy, to przez Egipt.
Ale to też Izrael decyduje o tym, czy oni mogą tam wjechać.
To Kogat, czyli Agencja Izraelska Koordynacji Spraw Cywilnych na terenach okupowanych, tak, jest.
Dla Rani Gaza była ojczyzną, była pięknym miejscem, to znaczy jej rodzina pochodziła z Jafy, czyli która stała się Izraelem.
a już zaczęłam mówić odnośnie też narodu, że czasem postrzegamy to tak samo jak naród, rasa, wydaje się może ludziom, że to jest jakieś coś takiego bardziej naukowego, to jest taki konstrukt społeczny i właśnie jak pojawia się ten argument ze strony Izraela, że ci Palestyńczycy to w ogóle nie istnieją, że to nie jest naród,
I też może to się wydawać takie nieoczywiste, że można być jednocześnie, bo Izrael mówi, że to są Arabowie i oni mogą sobie po prostu pójść do innego arabskiego kraju.
Przez okupację, przez wcześniejsze kolonializmy, przez kolonializmy w międzyczasie, bo ten brytyjski z tym izraelskim to tak się troszkę jednak nachodził, to, że teraz o tym, co wydarzy się na przykład w Gazie, ma jednak w dużej mierze decydować ONZ na przykład i Stany Zjednoczone, a nie Palestyńczycy, to też jest forma dalej myślenia kolonialnego.
Różne potrawy stały się nagle izraelskie.
Ostatnie odcinki
-
62. Degrowth – czy wzrost gospodarczy jest niez...
15.05.2026 14:49
-
61. The Palestine Laboratory: Antony Loewenstei...
02.04.2026 07:23
-
60. O książce “Stella Maris” i literaturze pale...
04.03.2026 06:00
-
59. Checkpoint 300: Colonial Space in Palestine...
09.02.2026 08:00
-
58. Czy sankcje finansowe są skuteczne?: Jun.-P...
21.11.2025 14:38
-
57. Panel "Wymazywanie Palestyny": Dalia Mikuls...
27.10.2025 19:35
-
56. Kiedyś wszyscy byliśmy tu ludźmi: Dalia Mik...
15.10.2025 06:00
-
55. Muzea, pamięć i trudne dziedzictwo handlu n...
05.09.2025 06:49
-
54. Okupowana Sahara Zachodnia: Lena Khalid
24.07.2025 05:00
-
53. Ekobójstwo w Palestynie
03.07.2025 11:37