Mentionsy
Reportaże i dokumenty Polskiego Radia
Reportaże i dokumenty Polskiego Radia
18.04.2026 20:10

"Czarne latawce" - reportaż Barbary Grębeckiej

Reportaż opowiada o jednym z najbardziej dramatycznych momentów II wojny światowej, o powstaniu w getcie warszawskim. Był to pierwszy miejski zryw zbrojny w okupowanej Europie i największy akt żydowskiego oporu. Przed kolejną rocznicą powstania historia o dwóch światach oddzielonych murem. Po jednej stronie muru była walka skazana na klęskę, desperacja, codzienność naznaczona głodem, strachem i nieustannym zagrożeniem. Po drugiej pozorna normalność okupowanego miasta, w którym wciąż działała karuzela, kręcąca się tuż obok płonącego getta. To właśnie ten kontrast, po latach opisał Czesław Miłosz w przejmującym wierszu "Campo di Fiori". Reportaż wraca do tego obrazu, by pokazać, jak blisko siebie potrafią istnieć tragedia i obojętność, heroizm i codzienność, pamięć i zapomnienie.

Karuzelę Ryszard Matuszewski Karuzeli Czesław Miłosz Makowski Jacka Leociaka Marek Edelman Barbary Grębeckiej Edelman Gajcy Ghetto Handelsmana Hanna Krall Janka Kota Jordana Bruna

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie do audycji

Podróż do audycji Barbary Grębeckiej o Karuzeli w getcie warszawskim podczas II wojny światowej.

2. Wiersz Czesława Miłosza

Analiza wiersza Czesława Miłosza Campo di Fiori, opisanej przez Karuzeli w getcie.

3. Historia Karuzeli

Historia i symbolika Karuzeli na Placu Krasińskich podczas powstania w getcie warszawskim.

4. Interpretacje Karuzeli

Analiza różnych interpretacji Karuzeli z perspektywy pisarzy i świadków wojny.

5. Analiza Karuzeli z perspektywy historyka

Analiza Karuzeli z perspektywy historyka i badacza literatury, Jacek Leociak.

6. Ryszard Matuszewski o Karuzeli

Analiza Karuzeli z perspektywy Ryszarda Matuszewskiego, krytyka literackiego i przyjaciela Czesława Miłosza.

7. Rekonstrukcja historyczna

Historia i rekonstrukcja Karuzeli na podstawie dokumentów i zdjęć z okresu okupacji.

8. Maria Czapska o Karuzeli

Opowieść Maria Czapska o obserwacji Karuzeli podczas Wielkanocy 1943 roku.

9. Analiza Karuzeli z perspektywy historyka

Analiza Karuzeli z perspektywy historyka i badacza literatury, Ryszard Matuszewski.

10. Adina Bladeszwajger o Karuzeli

Opowieść Adiny Bladeszwajger o obserwacji Karuzeli podczas Wielkanocy 1943 roku.

11. Historia getta warszawskiego

Opowieść o getcie warszawskim i kontaktach z ludźmi zagrożonymi przez ustawy norymberskie.

12. Marek Edelman o Karuzeli

Analiza Karuzeli z perspektywy Mareka Edelmana, dowódcy oddziału Powstańców Żobu w Szopie Szczotkarzy.

13. Zakończenie audycji

Zakończenie audycji z refleksjami Hanna Krall i Ryszarda Matuszewskiego na temat Karuzeli i jej znaczenia w historii getta warszawskiego.

14. Morale z wiersza Miłosza

Morale z wiersza Czesława Miłosza Campo di Fiori, przekazane z archiwalnego zapisu samym poetą.

Ostatnie odcinki