Mentionsy

Korona i państwo, tysiąc lat królestwa, wyjątkowy spektakl multimedialny na Wawelu, na naszym Zamku Królewskim.

Za koncepcję artystyczną tego przedsięwzięcia odpowiada profesor Robert Sowa, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Witam serdecznie, panie profesorze.

Witam, witam pana redaktora, witam wszystkich.

Na czym będzie polegała wyjątkowość tego spektaklu?

Myślę, że przede wszystkim na skali i na miejscu, dlatego że zrobić taką projekcję, takie wydarzenie, taki spektakl na murach wawelskich to jest rzecz wyjątkowa i myślę, że to jest przede wszystkim atrakcyjność tego wydarzenia.

Na czym będzie polegał ten wizualny charakter?

To jest taka wizualna interpretacja odnosząca się do historii, do czasów, do których chcemy nawiązać, czyli rocznicy królestwa, koronacji Bolesława Chrobrego, faktów historycznych.

Trochę też wracamy jakby potem na Wawel, dlatego że jak pamiętamy, ta pierwsza koronacja to jest gniezno i potem dopiero kolejne odbywały się na Wawelu, więc

Zaczynamy od czasów takich właściwie jeszcze przed koronacją, przed chrobrym, czyli czasów pogańskich.

Potem dotykamy właśnie tego momentu historycznego, czyli tysiąclecia korony.

A potem w ciągu tej projekcji wracamy z powrotem na Wawel i tutaj jakby kończymy całość wydarzenia.

Czyli to będą takie żywe obrazy, tak można w uproszczeniu to nazwać?

Tak, w jakimś sensie tak.

Nawiązujemy bardzo do sztuki, do elementów historycznych, symbolicznych, metaforycznych.

Całość projekcji jest bardzo wizualna, to jest obraz i dźwięk, więc proszę się nie martwić, nie jest to lekcja historii, nie będzie żadnego przekazu takiego werbalnego.

Jest to coś, wydaje mi się, bardzo atrakcyjnego i bardzo kuszącego po prostu do oglądania, do posłuchania, do zamurzenia się trochę w historii, też w sztuce, w takim wymiarze artystycznym.

A więc wszystkie zmysły będą tutaj aktywne, prawda?

Także oprócz wzroku, także słuch m.in.

partię wokalną wykonuje Anna Niedźwiedź.

Tak, mamy piękną muzykę, tak naponowaną przez no tę bitną kompozytorkę pochodzącą z Krakowa, Ewę Trębarz, a partię wokalną, tak jak pan powiedział, wykonuje też świetna wokalistka Anna Niedźwiedź, związana z Krakowem i no to naprawdę warto usłyszeć.

Właśnie, to mi się kojarzy, panie profesorze, z taką panoramą, prawda?

No może nie tylko nasza, ale w każdym razie bardzo mocno zakotwiczona w naszej historii sztuki.

Tu też będzie taki krąg, prawda?

Tylko ta panorama będzie supernowoczesna.

Tak, to wszystko płynie, to wszystko się porusza.

Także nie tylko mamy takie ożywione obrazy, metfory, symbole, które się dzieją na naszych oczach.

Nawiązujemy do sztuki, do sztuki polskiej.

już, jeśli mówimy o czasach bardziej współczesnych, dzieła takich artystów jak Matejko, jak Malczewski i przede wszystkim Wyspiański, który był zakochany z Wawelu w Krakowie.

Wawel Akropolis, w końcu to jego wizja, prawda?

Będą też postacie inspirowane, jakby dzieła Wyspiańskiego.

To już takie interpretacje jakby jego dzieła, ale tak, tak, wracamy do takich wątków i to jest taka jadąca panorama poprzez dzieje, zaczynając od mroków średniowiecza, aż po czasy nam bliższe, współczesne.

Zobaczymy też na koniec taki właściwie korowód głów wawelskich, znakomitych postaci kultury polskiej, ale związanych z Krakowem.

To będą między innymi portrety właśnie wspomnianych wcześniej

Matejki Wyspiańskiego, ale też Heleny Modrzejewskiej, Andrzeja Wajdy, Pendereckiego, więc kończymy w każdym razie całą projekcję, całą tą taką historyczną panoramę na Wawelu i w Krakowie.

Ostatnie frazy to będą właśnie takie widoki jakby rodzącego się Krakowa.

Panie profesorze, to jest taka ulotna sztuka trochę, prawda?

Taka panorama wizualno-wokalna.

Czy to będzie jakoś utrwalone dla potomnych?

Tak, zakładaliśmy od początku, że oprócz samego faktu wydarzenia, które już zaczynamy pojutrze...

Będziemy też mieli potem w zamiarze jakby przekazać to i udostępniać jako film.

Po prostu taki kilkunastominutowy film animowany.

Czyli oprócz tego wielodniowego od 7 do 11 listopada takiego happeningu historycznego, będzie można też to zobaczyć jakby później utrwalone w skrócie animowanym.

Wydaje mi się, że będzie warto to zobaczyć.

Nie tylko oczywiście na murach, ale potem

w formie takiej projekcji udostępnionej na pewno na mediach, na kanałach organizatorów być może samego Zamku Wawelskiego.

Także na pewno będzie to też miało postać taką stricte filmową do obejrzenia już po samym wydarzeniu.

Przede wszystkim zapraszam do Krakowa na zobaczenie tego na żywo na murach Wawelskich.

Tym bardziej, że można pozostać na dłużej w Krakowie, bo Kraków kwitnie kulturą, także kulturą wizualną dzięki Akademii Sztuk Pięknych.

No bo przed nami jeszcze Open Eyes Art Festival 2025, prawda?

245 artystów aż wystąpi.

Tak, piąta edycja, więc w jakimś sensie taka mała, okrągła.

Bardzo się cieszymy, bo festiwal się cieszy bardzo dużym zainteresowaniem i już jutro zaczynamy wernisaże na ulicy Kopernika 21.

Aż trzy wystawy jednocześnie w budynku przy ulicy Kopernika 21.

Więc to jest początek festiwalu, a potem kolejne dni, kolejne odsłony, kolejne wydarzenia.

Między innymi ze współpracy też ze znakomitymi instytucjami, galeriami.

Tutaj bym chciał wymienić między innymi Nowołódzkie Centrum Kultury czy Galerię Starmach, w której też się odbywają wydarzenia w ramach naszego festiwalu.

Panie profesorze, bardzo intrygujące hasło tego festiwalu.

Tak, to metafora, którą zaproponował profesor Andrzej Bednaczyk, rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

artystów czy odbiorców sztuki jest pojedynczą kroplą, ale razem tworzymy jakąś ogromną energię, taką właśnie oceaniczną, która jest w stanie, no, jak to każdy żywioł jednak sporo zmienić.

Kojarzy mi się to z takim ogromnym oceanicznym płótnem, puentylistycznym, prawda, pełnym takich kropek, tak?

Tak, oczywiście, można to tak rozumieć, absolutnie tak.

Jesteśmy razem w tym oceanie i artyści, i odbiorcy sztuki, więc w tym sensie jest to bardzo, myślę, atrakcyjna propozycja.

Gdybyśmy tak się skupili na jakichś kropelkach poszczególnych, pan co zauważa w tym oceanie szczególnego?

Ja zawsze zwracam uwagę w pierwszej kolejności, taka też moja rola, ponieważ odpowiadam za sprawy studenckie na Akademii Szczyt Pięknych, więc polecam szczególnie właśnie wystawę studencką, tą, która się otwiera, jak wspomniałem wcześniej, już jutro na ulicy Kopernika 21.

To jest taka młoda sztuka, to jest troszkę też poobierz tego, co się dzieje jakby wśród młodych artystów i artystek.

jak oni reagują na świat, jak to odbierają, jaka jest ta wrażliwość młodych ludzi, więc to na pewno polecam.

Ale jednocześnie też pokazujemy osoby uznane, wybitne, panią profesor Kulkę, też innych dydaktyków związanych z Akademią, profesora Andrzeja Pawłowskiego, który będzie miał właśnie wystawę w Galerii Starmak, więc sporo tego.

Warto wejść na naszą stronę czy na media i pośledzić program, wybrać coś dla siebie, ale wydaje mi się, że każda, jestem przekonany, że każda propozycja jest atrakcyjna.

i wartościowo.

Mówiłem, że Kraków to taka stolica kulturalna.

Może to brzmi stereotypowo, trochę jak slogan, ale tak jest rzeczywiście.

Kraków przyciąga też artystów, ale także specjalistów z innych krajów.

Między innymi będzie też pod koniec listopada wizyta grupy ukraińskiej.

Tak, to jest taka współpraca, którą podjęliśmy i którą chcemy kontynuować.

Ostatnio się widzieliśmy też i z rektorem Lwowskiej Akademii Sztuk Pięknych i z konsulem Ukrainy tutaj w Krakowie.

Chcemy jakby zacieśniać tę współpracę i między innymi jakby naszą rolą jest to, żeby wspierać artystów ukraińskich, więc w ramach naszej działalności też jakby taki wątek podejmujemy.

To będą badania nad konserwacją też między innymi zabytków, prawda?

Tak, dlatego, że Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki aktywnie uczestniczy w obszarze konserwacji dzieł również na terenie Ukrainy i tutaj się wspieramy nawzajem.

Wszyscy doskonale wiemy, w jakich warunkach w tej chwili funkcjonujemy i jak bardzo to jest trudne i jakim to jest wyzwaniem, ale staramy się już teraz wspierać te działania i też myśleć o tym, co będzie, mam nadzieję, już za chwilę.

oby jak najszybciej w warunkach spokoju i pokoju.

Mówi się o braterstwie broni, ale to jest też braterstwo obrony dziejów sztuki, prawda?

Tym bardziej, że tutaj i Kraków i Lwów na przykład to takie bratnie miasta.

Nawet kościoły są podobne, prawda?

Kościół świętych Piotra i Pawła we Lwowie i w Krakowie.

No tak, no wiemy z historii jak to wyglądało i z czego to wynika, więc

Stąd ta współpraca jest taka organiczna, ona nie wymaga właściwie jakichś specjalnych ustaleń ani przekonywania się, ponieważ jesteśmy w gruncie rzeczy obok siebie i z jednego gdzieś rdzenia.

Jak widzimy, Kraków rozpięty pomiędzy historią, a przyszłość.

Przyszłość także w wymiarze międzynarodowym.

Bardzo panu dziękuję, panie profesorze, za tę rozmowę.

Pozdrawiam spod Wawelu, gdzie obserwuję próby pod zbliżające się projekcje kolejnych dni.

Zapraszam, jeśli chodzi o projekcje wawelskie związane z obchodami tysiąclecia, to od 7 do 11 listopada, codziennie od 17 do 20.

Można obserwować projekcje chodząc wokół Wawelu, a jeśli chodzi o wydarzenia Open Eyes Art Festival zapraszam na otwarcie jutro o 18 na ulicy Kopernika 21 i kolejne wydarzenia dostępne, informacje na naszej stronie.

Pan profesor obserwuje próby, a ta nasza rozmowa to była taka próbka przed tymi wszystkimi bardzo interesującymi, intrygującymi imprezami w Krakowie.

Doktor habilitowany Robert Sowa, profesor Akademii Sztuk Pięknych, artysta wizualny, reżyser filmów animowanych.

Bardzo dziękuję serdecznie panie profesorze za tę rozmowę.

Pozdrawiam.