Mentionsy

Słuchacie Radia RMF24, sobotni program przedpołudniowy.

Teraz trochę o naszej rodzimej polityce.

Dzisiaj mijają bowiem dokładnie dwa lata od powrotu Donalda Tuska na urząd premiera.

Jak spisuje się koalicja pod jego rządami?

O tym wszystkim porozmawiam teraz z naszym gościem, którym jest pan dr Wojciech Maguś, politolog Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie.

Dzień dobry, panie doktorze.

Dzień dobry.

Nie mogę nie zapytać, panie doktorze, jaką ocenę wystawił pan temu rządowi Donald Tusk, koalicja rządząca po tych dwóch latach.

Czy to był w ogóle czas realnych zmian?

No to na pewno był czas zmian względem 8 lat rządów Prawa i Sprawiedliwości.

Frekwencja w wyborach parlamentarnych 2023 roku pokazała, że duża grupa wyborców oczekuje tych zmian.

No i ta koalicja, którą udało się podmiotom, które grały wybory parlamentarne, ale z racji tego, że udało im się stworzyć tą większość koalicyjną, zaproponowały jakąś nową jakość tym wyborcom, udało się zaoferować pewną zmianę.

Ta zmiana była odpowiedzią na oczekiwania, więc myślę, że z perspektywy tych dwóch lat można mówić o pewnych zmianach, ale na pewno oceny

Z jednej strony wyborcy poszczególnych ugrupowań będą oceniać pozytywnie, choć tutaj także należy zauważyć, że poszczególne elektoraty w różny sposób aprobatywnie podchodzą do ocen rządu, bo elektorat Koalicji Obywatelskiej ocenia bardziej pozytywnie, a elektorat PSL-u czy Polski 2050 jest bardziej krytyczny, ale na pewno też wyborcy, czy to Prawa i Sprawiedliwości, czy Konfederacji są dużo bardziej krytyczni.

W sensie nie widzą żadnych takich elementów, co do których mogliby chwalić rząd.

Dzisiaj rano minister energii Miłosz Motyka z PSL-u powiedział, że ocena bardzo dobra.

To wie pan, to nie dziwi, że każdy swoją pracę ocenia aprobatywnie, ale tutaj myślę, że z perspektywy rządu powinien pojawić się pewnego rodzaju niepokój

tymi wskazaniami opinii publicznej, wskazaniami społeczeństwa.

Jeżeli w różnych badaniach, które pojawiają się w ostatnich dniach, mamy ten poziom dezaprobaty od 40-kilku do ponad 50% wśród badanych, co niewątpliwie odzwierciedla ten poziom niezadowolenia społecznego, no to to jest jakiś taki...

element zastanowienia się dla rządu, czy wszystko jest poprawnie realizowane.

No właśnie, panie doktorze, jakie są największe problemy tego rządu?

Bo badania nie zostawiają złudzeń.

Jest to jeden z najgorzej ocenianych polskich rządów.

Największym problemem jest niewątpliwie jego koalicyjność.

Zupełnie inaczej realizuje się projekty, kiedy ma się tą spójność programową.

W przypadku rządów koalicyjnych, no tutaj jest konieczność ucierania się i szukania pewnych kompromisów, które

które są trudne, bo zupełnie inaczej na kwestie gospodarcze patrzy koalicja obywatelska, zupełnie inaczej na te kwestie patrzy chociażby Lewica.

Podobnie kwestie światoboglądowe, tutaj różnice między PSL-em a Lewicą są dość wyraźne, ale także trzeba pamiętać, że obecna koalicja funkcjonuje w kohabitacji z prezydentem, wcześniej z prezydentem Dudą, obecnie z prezydentem Nawrockim.

No i tutaj także część pewnych postulatów

co do których dochodzi do porozumienia na poziomie parlamentu, na poziomie koalicji, nie można realizować, ponieważ pojawia się prezydent, który wetuje te ważne działania rządu.

Do tego jeszcze wrócimy, panie doktorze.

A które sprawy wskazałby pan jako największe sukcesy tego rządu, a jakie są jego największe porażki?

Jeśli chodzi o sukces, to wydaje mi się, że można wskazać sam fakt trwania tej koalicji, że przez dwa lata ta koalicja, mimo tych różnic, które są wewnątrz tego układu, udało się utrzymać spójność, szczególnie po pewnym ryzyku związanym z przegranymi wyborami prezydenckimi.

gdzie widać było pewien impar związany z tym, jak ukształtować dalszą politykę.

No tutaj koalicji udało się utrzymać, ustać ten kryzys, zaproponować jakieś swego rodzaju nowe otwarcie.

I jest stabilna ta koalicja rządząca teraz?

Nie ma ryzyka, że rozpadnie się?

Myślę, że tak, bo ten kryzys, który obserwowaliśmy w lipcu, w sierpniu udało się w jakiś sposób przetrzymać.

I to nowe otwarcie związane m.in.

z wymianą na funkcji ministra sprawiedliwości pokazuje, że wiatr nabrał nowego wiatru w żagle.

Rząd nabrał tego nowego wiatru w żagle i wydaje mi się, że biorąc pod uwagę obecne badania sondażowe widzimy pewną stabilizację.

Wiadomo, że z perspektywy dwóch lat może wydarzyć się dużo rzeczy.

Trudna sytuacja w Polsce 2050, też wybory przewodniczącego, podobnie na Lewicy.

to pokazuje, że sytuacja jest bardzo dynamiczna.

Także te wyniki sondażowe w większości...

Wiemy, że koalicja zyskuje, ale za to Polska 2050 właściwie dołuje na granicy 3%.

Jak popatrzymy z perspektywy wyników parlamentarnych, to koalicja rządząca straciła sumarycznie około 10 punktów procentowych.

Biorąc pod uwagę wyniki 15 października i wyniki sondażowe obecne.

Koalicja zyskuje, koalicja obywatelska zyskuje, no ale kosztem tych przystawek, które... PSL-u i Polski 2050.

Tak, tak, dokładnie, więc to jest trudna sytuacja dla tych ugrupowań, no ale z kolei widzimy pewnego rodzaju konserwacyjność liderów, szczególnie myślę tutaj o Kosiniaku Kałyszu, który wydaje się mieć dobre relacje z premierem Tuskiem.

i raczej będzie prowadzić tą politykę wewnętrzną, partyjną w kierunku jakiejś współpracy, a nie konfliktowania się.

Sytuacja Polski 2050 jest dużo gorsza, gdzie widzimy w zasadzie grono parlamentarzystów, którzy tworzą to środowisko, bo tutaj trudno mówić o jakimś większym ruchu.

Koalicja wchłonie Polskę 2050, czy Polska 2050 się odbuduje jeszcze przed wyborami?

Co do odbudowania ciężko mi tutaj prognozować.

Bardziej bym wskazywał na ten scenariusz pierwszy, wchłonięcia, ale nie wiem czy przez koalicję obywatelską, bo myślę, że tutaj część polityków Polski 2050 będzie szukać jakichś alternatywych scenariuszy, ale na pewno będzie... Na lewicy?

nie wiem, czy na lewicy, czy nie po raz kolejny z PSL-em, no tutaj ten układ może być bardzo zróżnicowany, bo na pewno ta koalicja centro-chadecka, że tak powiem, może być atrakcyjna dla PSL-u i także dla koalicji obywatelskiej, no ale z drugiej strony mówi się także o tym ewentualnym scenariuszu pokazującym bardziej stworzenie pewnego ośrodka takiego centrum

lewicowego, więc tutaj dla części polityków konserwatywnych, którzy i są w PSL-u, i są w Polsce 2050, no może nie być miejsca.

A jeśli nie rozpad, to czy myśli pan, że możliwa jest na przykład zmiana premiera?

To wszystko zależy od tej dynamiki nastrojów społecznych.

Donald Tusk był w ewidentnym takim kryzysie także wizerunkowym w tym pierwszym półroczu i po wyborach prezydenckich.

W ostatnim czasie widać, że odzyskał inicjatywę.

Jeżeli ten dynamizm działań rządu się utrzyma, to wydaje się, że przez najbliższe dwa lata premier utrzyma władzę, ale jeżeli pojawią się jakieś czynniki, także tutaj myślę o pewnych czynnikach zewnętrznych, które niestety są bardzo realne,

no to tutaj wszystko jest możliwe.

No niestety z prognozowaniem bieżącej polityki jest ten taki problem, że jest ona na tyle dynamiczna, że wskazywanie jakichś konkretnych scenariuszy jest w zasadzie pisaniem palcem po piasku czy kijkiem po piasku i to tutaj nie pomogę, nie zaprezentuję czegoś takiego optimalnego.

A widzi pan jakiekolwiek szansę na to, żeby doszło do załagodzenia sporu z prezydentem Karolem Nawrockim?

Czy tu sytuacja będzie wyglądała tak samo przez kolejne dwa lata?

Wydaje mi się, że nie ma szans na załagodzenie sporu.

Myślę, że mogą pojawiać się jakieś sojusze taktyczne w kwestiach bezpieczeństwa, ale i tutaj wydaje mi się, że będzie to także arena pewnego rodzaju...

rywalizacji.

Prezydent Nawrocki uzyskał swoją funkcję właśnie w kontrze do polityki rządu, deklarował wszelkie działania, które mają na celu powodować

różnego rodzaju reperkusje dla rządu, więc tutaj i z perspektywy prezydenta, ale i z perspektywy rządu nie widzę pewnej przestrzeni do porozumienia.

Podejrzewam, że ta sytuacja będzie się zaogniała.

Mam tylko nadzieję, że w kwestiach tych takich najważniejszych kwestiach bezpieczeństwa

jednak ten spór polityczny będzie w jakiś sposób, w odpowiedni sposób łagodzony dla dobra państwa, ale niestety wydaje mi się, że logika polityczna, także ta logika przedwyborcza, bo już wchodzimy w ten okres przedwyborczy, on jest wydłużony, ale nadal w tych kategoriach trzeba to postrzegać, wymusza tą polaryzację, ten konflikt z myśleniem o współczesnej polityce, gdzie porozumienie nie jest premiowane, a właśnie kwestia

dzielenia się, wskazywania na jakieś antagonizmy, na różnice jest tym czymś, czym można zyskiwać w oczach swoich elektratów.

To jakie będą najważniejsze zadania tego rządu w kolejnych latach?

Na czym przede wszystkim będą musieli skupić się rządzący?

No tutaj myślę, że warto odwołać się do badań, opinii, w których widzimy kilka takich obszarów.

Po pierwsze to jest

kwestie bezpieczeństwa ekonomicznego.

Społeczeństwo, Polacy oczekują od rządu zabezpieczenia pewnych kwestii socjalnych, ale także tego, że nie będzie ryzyka wysokiej inflacji.

wysokich stóp procentowych, czyli tych kwestii takich, które wpływają na takie codzienne odczucia tego, czy nam żyje się lepiej.

Druga kwestia na pewno fundamentalna, no to jest to bezpieczeństwo w kategoriach militarnych.

No tutaj duże zadanie, duże wyzwanie przed wicepremierem Kosiniakiem Kamyszem.

I tutaj myślę, że to są dwa priorytety, które powinny być zagwarantowane, no ale pojawia się szereg problemów natury taktycznej, które mają także jakieś takie przełożenie na tą strategię rządu, czyli myślę tutaj o

polityce zdrowotnej, cykliczny problem, który pojawia się pod koniec roku z niedofinansowaniem służby zdrowia, ale także inne kwestie dotyczące tych problemów, które pojawiają się w ramach koalicji, czyli jakieś kwestie światopoglądowe, które mogą być takim podłożem pod konflikty.

Więc ciężko wskazać precyzyjnie na obszary, które są strategiczne.

Tutaj mogę przywołać chociażby mnogość czy to konkretów, czy to tych priorytetów rządu.

Jeżeli rząd wskazuje 58 priorytetów, które precyzyjnie nie adresują tą taką bieżącą politykę, no to widzimy, że brak spójnej strategii,

bo przy takiej liczbie priorytetów to wszystko się rozmywa.

Ale na pewno kwestie bezpieczeństwa szeroko rozumianego powinno być to bezpieczeństwo traktowane priorytetowo, no bo żyjemy w takich czasach, gdzie jako społeczeństwo odczujemy pewnego rodzaju niepewność.

A czy będzie odrzucenie weta prezydenta w sprawie ustawy łańcuchowej, jak pan myśli?

Nie jestem w stanie precyzyjnie odpowiedzieć.

Podejrzewam, że nie, ponieważ mimo, że za tą ustawą głosowało wielu polityków prawa i sprawiedliwości, to jednak biorąc pod uwagę ten podział polityczny, zagłosowanie za odrzuceniem tego weta byłoby pewnego rodzaju opowiedzeniem się za rządem, więc politycy obecnej opozycji raczej tego nie będą chcieli

zrobić, mimo że byłoby to racjonalne z ich wcześniejszym działaniem.

Dlatego myślę, że mimo tych nacisków i społecznych, i próby takiego zmobilizowania polityków PiSu do odrzucenia tego weta, tutaj nie będzie to skuteczne.

Bardzo panu dziękuję za rozmowę.

Gościem Radia RMF24 był pan dr Wojciech Maguś, politolog Uniwersytet Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie.

Panie doktorze, jeszcze raz bardzo dziękuję.

Miłego weekendu.

Bardzo dziękuję.

Dziękujemy, a w Radiu RMF24 mamy dla was jeszcze więcej informacji.