Mentionsy
Być albo nie być Funduszu Sprawiedliwej Transformacji? Gościnie: Katarzyna Smętek i Zuzanna Sasiak
Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji to jeden z najważniejszych instrumentów wspierających regiony odchodzące od węgla i paliw kopalnych w Unii Europejskiej. W najnowszym odcinku Patryk Białas rozmawia z Katarzyną Smętek z Forum Energii oraz Zuzanną Sasiak z CEE Bankwatch Network, autorkami raportu „Być albo nie być? Analiza wdrażania Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w sześciu krajach UE”.
W rozmowie przyglądamy się doświadczeniom Polski, Czech, Niemiec, Grecji, Rumunii i Hiszpanii. Analizujemy, jak różne modele zarządzania wpływają na tempo wydatkowania środków, dlaczego niektóre kraje skuteczniej wykorzystują dostępne fundusze oraz jakie bariery instytucjonalne utrudniają realizację projektów wspierających transformację regionów węglowych.
Rozmawiamy także o społecznym wymiarze transformacji energetycznej. Zastanawiamy się, czy Europa zachowuje właściwą równowagę między inwestycjami infrastrukturalnymi a wsparciem dla pracowników i lokalnych społeczności oraz jakie znaczenie ma budowanie społecznego zaufania do procesu odchodzenia od paliw kopalnych.
Punktem wyjścia do dyskusji jest również propozycja nowego budżetu Unii Europejskiej po 2027 roku, w której nie przewidziano kontynuacji Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. To rozmowa o tym, czy europejskie regiony węglowe są gotowe na dalsze zmiany bez dedykowanego wsparcia oraz jakie konsekwencje dla tempa i społecznej akceptacji transformacji może mieć wygaszenie jednego z najważniejszych instrumentów wspierających ten proces.
Rozdziały (12)
Patryk Białas przedstawia gościa i cel funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
Katarzyna Smętek opisuje, jak fundusz wpływa na proces transformacji w sześciu krajach.
Zuzanna Sasiak analizuje powodów dużych różnic w poziomie wdrażania środków w różnych krajach.
Katarzyna Smętek omawia model zarządzania funduszem w Czechach i jego zalety i wady.
Katarzyna Smętek porusza temat funduszu w Niemczech i jego wartość dodaną.
Katarzyna Smętek omawia ryzyko zbyt szybkiej transformacji w Grecji i konsekwencje dla społeczeństwa.
Zuzanna Sasiak analizuje problemy w Rumunii i opisuje sytuację w Dolinie Dżiu.
Zuzanna Sasiak omawia sytuację Hiszpanii i opisuje, dlaczego Polska jest liderem wydatkowania środków.
Katarzyna Smętek podsumowuje i odpowiada na pytania o Polskę.
Katarzyna Smętek omawia, dlaczemu Polska jest największym beneficjentem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji i jak Urzędy Marszałkowskie zarządzają tym funduszem.
Zuzanna Sasiak analizuje problem równowagi między inwestycjami gospodarczymi a społecznymi w ramach Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.
Katarzyna Smętek i Zuzanna Sasiak omawiają przyszłość Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, jego kontynuację i wpływ na regiony węglowe.
Szukaj w treści odcinka
I na przykład tutaj trzeba zwrócić uwagę na to, że w Czechach 50% FST zostało przeznaczone na duże projekty o strategicznym znaczeniu, bo to są projekty głównie nakierowane na duże firmy i przemysł.
I w przypadku Czech ta zaleta objawiła się przede wszystkim w tym, że czeskie ministerstwo opracowało jeden terytorialny plan sprawiedliwej transformacji dla trzech regionów, które FST obejmie, objęło.
Druga sprawa to to, że w modelu, w którym zarządzanie FST jest takie bardziej
Centralne jest również możliwe takie przemyślenie i zaplanowanie połączenia FST z innymi funduszami, czy to unijnymi, czy to krajowymi.
I na przykład Czechom udało się to w pewnym stopniu w odniesieniu do Funduszu Modernizacyjnego, to znaczy udało im się tak zrobić, że i Fundusz Modernizacyjny i FST w różnych aspektach i od różnych stron finansują proces sprawiedliwej transformacji.
Najważniejszą cechą charakterystyczną FST jest jego szczególny charakter.
I tak naprawdę główną przyczyną opóźnienia we wdrażaniu FST we wszystkich krajach europejskich jest długi proces wdrażania tego funduszu na poziomie unijnym.
I ta koalicja lokalnych NGO-sów weszła też w skład stowarzyszenia, które ostatecznie zarządza FST w regionie.
Natomiast jeśli chodzi o poziom wydatkowania FST to to był według naszych danych to był niestety 0% jeśli chodzi o wydatkowanie i tylko 48% kontraktacji
Kasiu, na koniec zostawiłem sobie Polskę, bo Polska jest największym beneficjentem FST i jednocześnie liderem wydatkowania środków.
Ostatnie pytanie do ciebie, bo słyszymy, że Komisja Europejska nie przewiduje kontynuacji FST w budżecie po 27 roku.
W regionach, które korzystają z FST wiele ludzi wie o tym funduszu i wie jakie były jego cele.
Transkrypcja generowana automatycznie i niesprawdzana ręcznie — może zawierać błędy.
Ostatnie odcinki
-
Dlaczego dezinformacja dotyczy nas wszystkich? ...
22.07.2026 02:00
-
Jak prowadzić dialog, gdy nikt nie chce ustąpić...
21.07.2026 03:00
-
Kto zadba o miejskie drzewa? Gościni: Ewa Suro...
20.07.2026 07:26
-
Miejskie plany adaptacji. Gościni: Ilona Gosk
17.07.2026 03:00
-
Domy bezdomne. Gościni: Dorota Brauntsch
16.07.2026 12:50
-
Małe miejscowości, wielkie pomysły. Gość: Micha...
10.07.2026 03:00
-
Jak rozmawiać z mieszkańcami, a nie do mieszka...
09.07.2026 03:00
-
Czyste technologie – szansa na przemysłową ekst...
08.07.2026 03:00
-
Seniorzy w pracy. Goście: Sandra Stasik i Łukas...
07.07.2026 08:27
-
Jak czytać miasto? Gościni: Zofia Oslislo-Pieka...
06.07.2026 09:28