Mentionsy

Śląska Opinia
29.12.2025 04:00

Jak krwiodawstwo ratuje życie? Goście: Michał Szafrański i Aleksandra Krzyżowska

Krew jest bezcenna - nie ma syntetycznych zamienników, dlatego stale jej potrzebujemy. Jak wykorzystywana jest w szpitalach i jak długo można ją przechowywać?

Rozmawiają: Sebastian Pypłacz i Michał Szafrański, Dyrektor RCKiK w Katowicach, oraz Aleksandra Krzyżowska, Zastępca Dyrektora ds. Medycznych.  

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 85 wyników dla "Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecnictwa w Katowicach"

Słuchacz podcastu Śląska Opinia.

Najciekawsze rozmowy na temat bieżących wydarzeń ze Śląska o Śląsku, Polsce i Europie.

Dzień dobry, tutaj Sebastian Pypołacz i Śląska Opinia.

Dzisiaj moimi gośćmi są Aleksandra Krzyżowska i Michał Szafrański, Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecnictwa w Katowicach.

Dzień dobry.

Jak taka nazwa pada, to temat chyba tajemnicą nie jest.

Rozmawiamy o tym, albo tak przypominamy naszym słuchaczom o tym, że krew warto oddawać.

Trzeba oddawi jest potrzeba, żeby ludzie oddawali masowo krew?

Zdecydowanie tak.

Zawsze podkreślamy, że nadal nie wymyślono zamiennika dla krwi.

W związku z tym, aby możliwe było uratowanie pacjentowi życia czy podratowania zdrowia, ktoś musi się tą krwią podzielić.

I tutaj my stwarzamy takie warunki organizacyjne do dzielenia się tą krwią.

Natomiast cała chwała powinna być przypisana osobom, które tą krwią się dzielą, czyli naszym krwiodawcom.

Czy są takie sytuacje, bo często kręży po internecie taka grafika w różnych wersjach, która mówi, że brakuje krwi, idźcie oddawać.

Czy to jest sytuacja, która się zdarza, czy jak to wygląda?

W naszym przypadku my staramy się zapewnić ciągłość dostaw krwi do naszych podległych podmiotów medycznych i robimy wszystko, żeby faktycznie tej krwi nie zabrakło dla pacjentów.

W tym zakresie współpracujemy z innymi centrami krwiodawstwa z całego kraju.

Krew zebraną, pozwolę sobie zadać główne pytanie, ale lubię dodawać główne pytanie, jak długo można przechowywać?

To nie jest jakby jednoznaczna odpowiedź, bo pytanie jest bardzo dobre, bo myślę, że wielu słuchaczy też nie zdaje sobie sprawy z tego, że my w praktyce nigdy nie przekazujemy do szpitala krwi w tej postaci, która wypływa z żyły.

Ta krew, która wypływa z żyły, którą pobieramy bezpośrednio,

My ją określamy mianem krwi pełnej.

Natomiast ona na poziomie działu preparatyki rozdzielana jest na trzy składniki.

Koncentrat kwinek czerwonych, płytki krwi i osoczej.

Każdy z tych składniw ma inny termin przydatności.

Najkrócej możemy przechowywać przed przekazaniem do szpitala płytki, czyli to jest najczęściej 5 dni, w niektórych przypadkach do 7.

Natomiast ten składnik, którego przekazujemy do szpitala najwięcej, czyli koncentrat kwinek czerwonych, to jest do 40-42 dni.

To się wydaje, że jest to rzeczywiście dosyć długi okres, ale to wskazuje też na tę potrzebę regularnego odwiedzania naszych placówek, no bo jednak co kilka tygodni ta krew traci ten termin przydatności.

Zapytam, wiem, że to jest w miarę powszechna wiedza, ale jaką krew najchętniej odbieracie?

Nie wiem, jak to powiedziinaczej.

Zapraszamy daww wszystkich grup krwi, ponieważ również pacjenci nie mają jednej specyficznej grupy krwi, aczkolwiek rzeczywiście można przepowiedzieć, że w naszym społeczeństwie grupa A i grupa 0 to są częściej występujące grupy krwi.

Ale tak jak powiedziałam, zapraszamy wszystkich daww.

Wszystkich, ale jeżeli ktoś był gdzieś za graniw ostatnim czasie albo robił tatuaż, albo przechodził jakąś chorobę, to ile musi poczekać?

To wszystko też zależy od tak zwanego okresu karencji.

W zależności od kierunku podróży, kraju, do którego się udajemy, sytuacji epidemiologicznej w tym kraju, ten okres może wynosić od kilkudziesięciu do nawet kilku miesięcy.

Natomiast jeżeli chodzi o zabiegi operacyjne, czy właśnie takie zabiegi powiedzmy na zasadzie tatuażu, piercingu, no to ten okres może wynosić kilka miesięcy.

Zawsze dawca, który do nas przychodzi, znajduje się pod opieką naszego wykwalifikowanego personelu, ma możliwość przede wszystkim kontaktu z tym personelem, uzyskania dokładnej odpowiedzi, ale też przed zgłoszeniem się do naszego centrum

Warto zerknąć na naszą stronę internetową, gdzie takie podstawowe informacje dotyczące przeciwwskazań do oddawania krwi są umieszczone i można się spokojnie z nimi zapoznać.

Pierwsza zakładka na naszej stronie internetowej zatytułowana Krwiodawca.

Zawiera naprawdę bardzo dużo informacji, z którymi krwiodawcy na bieżąco, ale i przyszli krwiodawcy powinni się zapoznać, bo tam mamy właśnie informacje odnośnie przeciwwskazań.

To mogą być przeciwwskazania czasowe, czyli właśnie związane z powrotem z zagranicy, czy z przebytą chorobą, czy właśnie z jaki

Zabiegiem tatuażu, piercingu itd., ale też są tam wylistowane przykładowe przeciwwskazania o charakterze stałym, czyli to są przykłady, które jeżeli występują u danej osoby, to są stałym przeciwwskazaniem do oddawania krwi.

Taka osoba niestety nie będzie mogła dzielić się krwią.

W tym roku obchodzimy dziewięćdziesiąt lat krwiodawstwa w Polsce.

To jest, jak patrzą Państwo, od tego kto przychodzi do Was, od tych ludzi, którzy oddają krew, to jest więcej takich osób, które robią to regularnie, czy to są raczej takie akcyjne zbiórki?

Statystyki wskazują, że jest różnie.

Mamy oczywiście daww, którzy przychodzą regularnie.

Jeżeliwimy o krwi pełnej, to zgodnie z przepisami mężczyzna może oddać krew 6 razy w roku, kobieta

4 razy w roku, więc jeżeliwimy o najbardziej regularnych krwiodawcach, no to jest to odpowiednio maksymalnie 6 i 4 razy, 4 wizyty, jeżeli chodzi o krew pełną.

W odniesieniu do innych składniw krwi, które pobieramy na separatorze,

Czyli na przykład płytki krwi, ta częstotliwość jest większa, więc tu i regularność też bardzo często występuje większa.

Natomiast odpowiadając na pytanie, jest sporo daww, którzy odwiedzają nas raz w roku, dwa razy w roku.

Natomiast statystycznie przeciętny krwiodawca odwiedza nas około 2,5 razy w roku.

To jest w tej 90-letniej historii jakiś dobry rok?

Z punktu widzenia akurat centrum, które

My reprezentujemy, czyli Centrum w Katowicach.

To już wiemy, że będzie na pewno rok wyjątkowy, bo po raz pierwszy w historii pobierzemy ponad 150 tysięcy donacji krwi w roku 2025.

Zbliżaliśmy się od kilku lat do tej granicy.

W tym roku wiemy, że ona zostanie przekroczona.

To pokazuje, że zarówno liczba krwiodaww, jak i liczba donacji, szczególnie w tych ostatnich latach, systematycznie rośnie.

Dla nas na pewno ostatnie kilka lat jest łatwiejsze niż bywało, to znaczy dzięki temu wzrostowi łatwiej nam jest zrealizować zapotrzebowania ze strony szpitali.

To jest tak, że ta krew jest przechowywana, wrócimy trochę do tego tematu przechowywania i transportu, myślę, że jest ciekawy, może za mało się o nim mówi, ta krew jest przechowywana u was i kto decyduje, w którym momencie, gdzie ona jedzie, na przykład jest jakaś katastrofa albo coś i zakładam, że są takie momenty, w których trzeba ustawiać priorytety.

My zawsze otrzymujemy zapotrzebowanie z konkretnej placówki medycznej, czyli to lekarz opiekujący się pacjentem decyduje o tym, czy pacjent potrzebuje przytoczenia składnika krwi, czy nie.

No oczywiście, jeżeliwimy o jakichś zdarzeniach losowych, to tutaj na pewno priorytetem będą te placówki, które przyjmują ofiary jakiejś katastrofy, jakiegoś nieprzewidzianego zdarzenia.

Natomiast generalnie lekarz decyduje o przetoczeniu.

I właśnie po tej decyzji my otrzymujemy zamówienie na składnik krwi, który jest wydawany, przekazywany specjalnym transportem do banku krwi, skąd już jest rozdysponowany na poszczególne oddziały do pacjentów.

I rozumiem, że transportowany jest tymi samochodami, które spotykamy na ulicach.

Ostatnio słyszałem taką opinię, że więcej widać tych samochodów z transportem krwi.

Nie wiem, czy to takie odczucie?

Tak, my tutaj też zdarza się, że jest potrzeba jakichś sprostowania informacji, które faktycznie gdzieś tam się pojawiają, dlatego że

Na drogach widzimy zarówno pojazdy, które należą do RCKiK i są to pojazdy, które co do zasady nie transportują składniw krwi do szpitali, tylko przy pomocy tych pojazdów

Odbieramy pobraną krew z naszych oddziałów terenowych i z ekip wyjazdowych.

Ta krew jest przywożona do naszej centrali w Katowicach, gdzie następuje proces preparatyki, badania i wszystkie elementy, które mają służyć zapewnieniu bezpieczeństwa tej krwi.

Natomiast zgodnie z przepisami za odbiór składniw krwi od nas z ekspedycji odpowiadają podmioty lecznicze, czyli szpitale własnym transportem lub poprzez firmy, które tym szpitalom tę usługę transportu świadczą.

Także być może rzeczywiście przybyło takich firm, które transportują i stąd też być może jest więcej pojazdów opisanych jako krew.

To na koniec jeszcze jakby ktoś chciał tą krew oddać, to żeby się udać do was to musi się umówić, jakoś przygotować, jakieś dokumenty ze sobą zabrać, czy przyjść z ulicy zostanie...

Oczywiście dysponujemy możliwością rejestracji internetowej, ale też we wtorki, środy i w piątki dawcy mogą przyjść bez wcześniejszego internetowego zarejestrowania się.

Oczywiście należy posiadać dokument tożsamości, najlepiej dowód osobisty, być wypoczętym po przespanej nocy, po lekkim śniadaniu i z dobrym nastawieniem.

Dziękuję bardzo.

Zachęcamy do tego, żeby krew oddawać.

Aleksandra Krzyżowska i Michał Szafrański byli moimi gośćmi.

Dziękuję bardzo.

Jeżeli podoba Ci się to, co robimy, dołącz do Klubu Śląskiej Opinii.

Wesprzyj nas za cenę jednej kawy na mieście.

Wejdź na śląskaopinia.pl ukośnik klub.

Do usłyszenia.