Mentionsy

Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
18.06.2026 20:00

Języki regionalne i gwary w czasach globalizacji

Dlaczego ochrona małych języków, gwar, dialektów jest ważna w dobie globalizacji? I czy w ogóle jest ważna? Przecież wszyscy mówią, że mamy być tacy sami? Co język mówi o nas i naszej tożsamości? Iwona Kwaśny zaprasza na Szkołę Bardzo Wieczorową. Gośćmi są: językoznawczyni prof. Jolanta Tambor i socjolingwista dr Tymoteusz Król. W audycji wykorzystano także rozmowy przeprowadzone podczas Dnia debat "Język języczkiem u wagi" (marzec 2026 r.) na Uniwersytecie Śląskim. 

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i zaproszenie gości

Wprowadzenie do tematu języków regionalnych i gwary. Zaproszenie do rozmowy z Jolantą Tambor i Tymoteuszem Królem.

2. Definicja i znaczenie małych języków

Kwestia małych języków i języków lokalnych jako modny temat. Analiza powstania Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczypospolitej.

3. Historia języków regionalnych w PRL

Przypomnienie o prześladowaniach językowych w Wilamowicach podczas PRL. Analiza konsekwencji tych zdarzeń.

4. Moda na języki regionalne

Analiza, czy mówienie po języku regionalnym jest teraz modą. Przykłady ubrań i symboliki.

5. Wilamowice i prześladowania językowe

Opis prześladowań językowych w Wilamowicach. Analiza narracji i jej wpływu na społeczeństwo.

6. Różnorodność językowa jako wartość

Rozmowa o wartości wielojęzyczności i wielokulturowości. Przykłady zastosowania języka regionalnego.

7. Śląsk i Wilamowianie

Analiza języków regionalnych na Śląsku. Przykłady z historii języka śląskiego i wilamowskiego.

8. Polityka językowa i narodowa

Analiza polityki językowej i narodowej. Przykłady z zakamuflowanej opcji niemieckiej i jej wpływu.

9. Znaczenie języka w polityce

Analiza kwestii języka w polityce. Przykłady z Wilamowic i polityków, którzy kwestionują tradycyjne wartości.

10. Alicja Bachleda-Suruś i kolonie

Przykład Aliki Bachledy-Suruś i jej syna. Analiza, czy można być Polakiem nie mówiąc po polsku.

11. Konferencja na Uniwersytecie Śląskim

Opis konferencji na Uniwersytecie Śląskim. Przykład górale i ich relacja do gwary.

12. Historia górale i gwara

Rozmowa kontynuuje temat górale i gwary, omawiając problemy z zapisem języka, historyczne konteksty i znaczenie języka dla tożsamości narodowej.

13. Zanikania i ochrona języków regionalnych

Rozmowa o zanikaniu języków regionalnych i potrzebie ich ochrony, podkreślając kontrast między polską i niemiecką polityką językową.

14. Kompleksy i poprawianie innych

Spowiedź autorki o swoich doświadczeniach z poprawianiem innych podczas wykładów i rozmowa o konsekwencjach takiego zachowania.

Szukaj w treści odcinka

Wpisz frazę, aby wyszukać treść w transkrypcji tego odcinka