Mentionsy

Techstorie - rozmowy o technologiach
10.06.2025 16:00

128# Wybory we mgle algorytmów. Komu pomogły platformy społecznościowe?

ZAPISZ SIĘ NA NAGRANIE PODCASTU "TECHSTORIE" NA ŻYWO: https://forms.gle/XjuPCna2TepVjdgP7 Kurz wyborczy opadł, dlatego można z chłodną głową zasiąść do analizy, czy i kto próbował mieszać w polskich wyborach. Wiadomo, że Rosja i Białoruś od zawsze próbują wpływać na nastroje Polaków - i teraz było podobnie. Tyle, że dodatkowo okazało się, że algorytmy jednej z platform są wyraźnie przyjaźniej nastawione wobec jednego z polskich polityków - a przynajmniej tak wynika z analizy serwisu Global Witness. Ten odcinek podcastu "Techstorie" jest swoistym "reality check", w którym sprawdzamy, jakie nieczyste chwyty były zastosowane podczas wyboróów. Czy algorytmizacja polityki poszła tak daleko, że żyjemy w zamkniętych bańkach i tylko w ich obrębie może trwać kampania? I w końcu - czy środowisko konserwatywno-prawicowe znalazło złoty środek na wygrywanie wyborów dzięki platformom cyfrowym? GOŚCIE ODCINKA: - Aleksandra Wójtowicz, analityczka ds. cyfrowych PISM - Ava Lee, ekspertka z międzynarodowej organizacji śledczej Global Witness zajmującej się analizą platform społecznościowych. NA SKRÓTY: 05:14 Wnioski po wyborach 13:54 TikTok i prawica 23:56 Doppelganger 39:25 Algorytm zwycięstwa ŹRÓDŁA: - O długich mackach Estratos: https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/kampania-poza-kontrola-od-madrytu-po-warszawe-kto-naprawde-stoi-za-politycznymi-reklamami - O TikToku i prawicy: https://globalwitness.org/en/campaigns/digital-threats/tiktok-algorithm-recommends-twice-as-much-hard-right-content-to-users-ahead-of-polish-election/ - O Rosjanach w kampanii: https://alliance4europe.eu/doppelganger-polish-presidential-p2 - O Rosjanach w USA: https://www.wired.com/story/project-good-old-usa-russia-2024-election/ *W pierwotnej wersji odcinka padły słowa o tym, że TikTok nie ma otwartego API dla badaczy. Usunęliśmy te zdania, ponieważ taki dostęp dla badaczy i akademików do API TikToka jest możliwy. Ale należy podkreślić, że uzyskanie takiego dostępu wymaga przejścia procesu dopuszczenia, który potrafi trwać kilka tygodni. Dostęp więc jest, ale nie bez utrudnień.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 34 wyników dla "TikTok"

Zatem czy TikTok wybrał Polakom prezydenta?

Tak jest chociażby z kampanią wyborczą na TikToku.

Żeby ją zrozumieć, żeby wyłapać, co tak naprawdę się działo na TikToku w Polsce w czasie kampanii wyborczej, międzynarodowa organizacja Global Witness, ona się zajmuje analizami właśnie platform społecznościowych, dokonała pewnego rodzaju eksperymentu.

Jako, że TikTok nie tylko oficjalnie nie pozwala na wykupywanie reklam politycznych, to nie można także na TikToku sprawdzić biblioteki tychże reklam, tak jak można to zrobić chociażby w przypadku serwisów Mety czy YouTube'a.

Skoro TikTok nie pozwala na te reklamy, no to nie wiadomo kto na co ile wydaje, co nie jest bezpośrednią reklamą wyborczą, ale może być podbijaniem jakichś treści, które wspierają konkretnych polityków.

Global Witness postanowił obejść to ograniczenie i analitycy z Global Witness poszli tropem z badania, co zobaczy niezdecydowany wyborca w Polsce, gdy założy konto na TikToku, szczególnie w tym okresie między pierwszą a drugą turą wyborów.

Analitycy założyli trzy takie konta dla użytkowników w różnym wieku, od zatek po osoby po czterdziestce, czyli takiej największej grupy tak naprawdę użytkowników TikToka, oczywiście pełnoletniej grupy.

Szczerze mówiąc, kiedy po raz pierwszy analizowaliśmy działanie algorytmu TikToka w Rumunii, spodziewaliśmy się, że może on promować treści bardziej prawicowe.

Zwłaszcza, że prawicowy kandydat w pierwszej turze był znany jako kandydat z TikToka i cieszył się tam ogromną popularnością.

To Trzaskowski był znacznie bardziej popularny na TikToku niż Nawrocki i wydawało nam się, że wyniki będą tutaj inne.

TikTok, podobnie jak wszystkie duże platformy społecznościowe, ma obowiązek analizować zagrożenia, jakie niesie ich algorytm i sam serwis dla demokracji i podejmować konkretne działania.

Czyli podczas kampanii wyborczej w Polsce algorytm TikToka pokazywał nowym, politycznie neutralnym użytkownikom dwa razy więcej treści skrajnie prawicowych i nacjonalistycznych niż treści takich centrowych i lewicowych.

Działo się tak, mimo że w momencie testów oficjalne konto TikTokowe centrowego kandydata, czyli Rafała Trzaskowskiego, było popularniejsze.

Te wyniki naprawdę są zastanawiające, bo każdemu z kont algorytm TikToka zaserwował ponad pięć razy więcej treści promujących Nawrockiego niż Trzaskowskiego, który przecież, jakby nie było, pierwszą turę wyborów wygrał.

Największym podobieństwem, jakie zaobserwowaliśmy podczas naszych badań w Rumunii, Niemczech i w Polsce było to, że TikTok wyświetlał znacznie więcej treści prawicowych, w tym skrajnie prawicowych, niż materiałów promujących jakąkolwiek inną partię polityczną.

Skupiliśmy się konkretnie na systemach rekomendacyjnych, czyli tym, co użytkownik widzi na stronie dla ciebie w aplikacji TikTok.

Podczas przywijania tego feedu zauważyliśmy, że TikTok konsekwentnie przechyla treści w stronę prawicy w sposób, którego się nie spodziewaliśmy i który wcześniej nie był tak jednoznacznie udokumentowany.

Czy to algorytm TikToka jest specjalnie tak zaprogramowany, żeby promować prawicę?

Cały czas nie wiemy, jak to z tym jest z TikTokiem.

TikTok oczywiście podważa tę analizę, twierdząc, że nie jest naukowa.

Tutaj mamy do czynienia z eksperymentem, który próbuje pokazać, co zwykły użytkownik może widzieć na TikToku, jakie treści otrzyma na TikToku.

Na przykład przed pierwszą turą wyborów w Rumunii w zeszłym roku jeden z kandydatów radził sobie lepiej na TikToku.

Był wręcz znany jako kandydat z TikToka.

Trzaskowski był znacznie bardziej popularny na TikToku niż Nawrocki, co według mnie rodzi poważniejsze pytania.

Wiemy bardzo niewiele o tym, jak dokładnie działa algorytm TikToka, poza tym, że reaguje bardzo dynamicznie i szybko się zmienia, więc nie mogę powiedzieć z całą pewnością, dlaczego tak się dzieje.

Na poziomie politycznym Komisja Europejska wszczęła postępowanie wobec TikToka.

Z naszej perspektywy bardzo ważne jest, aby Komisja kontynuowała to śledztwo i upewniła się, że TikTok nie zagraża demokracjom, a może tak być, jeśli nasze obserwacje się potwierdzą.

Będzie raczej tak jak na TikToku, czyli będzie coraz więcej polityki, bo polityka po prostu się świetnie niesie, budzi ogromne zainteresowanie.

ci dezinformatorzy doszli do wniosku, no że to jest dla nich jakaś dobra opcja, w tym sensie, że być może te metody przeciwdziałania, które mamy na TikToku, no nawet na tym Eksie, jakoś tam ich uderzają, no więc może warto zwrócić się z powrotem ku platformie starszej i wykorzystywać też to, co tam mamy.

I to, że dochodzi do takiego zjawiska jest w dużej mierze efektem algorytmizacji i tiktokizacji polityki.

Nasze badania pokazują, że blisko połowa młodych wyborców informacje o polityce czerpie z TikToka.

A z drugiej strony tiktokizacja polityki polega też na tym, że poglądy kandydatów docierają do nas.

A przede wszystkim do młodszych wyborców za pośrednictwem tiktoków, rolek, streamów, krótkich form, które niosą się bardzo mocno wiralowo.

Niby tak, ale ja mam wrażenie, że teraz ta kampania wyborcza po prostu trwa bez przerwy i właśnie przez to, że jest taka bardzo mocno splatformowana i zalgorytmizowana i stiktokizowana, to jest po prostu bez przerwy.

0:00
0:00