Mentionsy

Jestem komandor porucznik rezerwy Maksymilian Dura z portalu Defense24 i dzisiaj będę was oprowadzał po Westerplatte.

To tyle o Ukrainie i teraz zapraszam naprawdę na Westerplatte.

A pomoże nam w tym mój gość, Mariusz Wójtowicz-Podchorski, badacz obrony Westerplatte i autor między innymi prawie 700-stronicowej pierwszej monografii walk o Westerplatte, pierwszej monografii o Westerplatte, Westerplatte.

Oraz paradokumentalnego komiksu Westerplatte.

Twórca i dyrektor pierwszego nieistniejącego już muzeum Westerplatte.

Inicjator badań archeologicznych Westerplatte.

Zapraszając do odwiedzienia Westerplatte, chciałbym zacząć nietypowo.

Wysierając ze statku spacerowego, który nas przewodzi z Gdańska na Westerplatte, na nabrzeże Mew, najczęściej idzie się w lewo, w kierunku pomnika, a my pójdziemy w prawo, do Mewiego Szańca.

To było miejsce zbiórki niemieckiej kompanii szturmowej i można powiedzieć, że tu się jakby rozpoczęły te pierwsze epizody obrony Westerplatte.

To miejsce było znane jeszcze, kiedy żyli obrońcy Westerplatte, ale nie kojarzyło im się miło.

To jakby miejsce było związane z kapitulacją Westerplattest, kiedy byli tam eskortowani do tego miejsca przez Niemców i przetrzymywani do czasów wywiezienia z Półwyspu, więc te zdjęcia odpoczywające jakby po kapitulacji Polaków są znane właśnie spod New Jogoszańca.

Czyli one były w czasie Westerplatte też?

Jak myślałeś, bo przecież przygotowałeś wcześniej plany do budowy Muzeum Westerplatte, jak planowałeś, żeby wykorzystać to miejsce?

Przede wszystkim jako obiekt udostępniony można było pokazać tą historię tego epizodu, kiedy rozpoczęły się walki na Westerplatte.

Również jest to miejsce, podkreślam, gdzie ta historia obrony Westerplatte się zakończyła.

To jest taki, można powiedzieć, brama do półwyspu Westerplatte.

I został on zaprojektowany w dosyć ciekawy sposób, bowiem jakby nie można było się zdradzać z tym, że my budujemy fortyfikacje, ponieważ było to zabronione na terenie wolnego miasta Gdańska, a teren wojskowej składnicy tranzytowej był stale obserwowany, więc tych dwóch oficerów przez cały, całymi dniami, godzinami czołgali się po terenie Westerplatte, w tych pokrzywach, w tym całym zarośniętym terenie, po to, żeby Niemcom, stale obserwującym teren składnicy, no nie wskazać, że coś robimy innego niż jest to dozwolone w ramach traktatów, układów.

Bo tak jak my pamiętamy z filmu Różewicza Westerplatte, pamiętamy tą placówkę Prom, ale co tam jeszcze oprócz tego było?

Dzięki, moi słuchacze, dzięki naszemu gościowi poznaliście pierwsze miejsca na Westerplatte, które inni pomijają.

No tak, to świadczy o tym, w jaki sposób po Macoszemu przez ładne kilkadziesiąt lat teren Westerplatte i jego zabytki był traktowany.

Pierwszą wskazówką było to, że dawny cmentarz żołnierzy poległych na Westerplatte miał zostać zbudowany na ruinie wartowni nr 5.

I to ten lej, jak i wiele innych na terenie Westerplatte, podczas porządkowania tego terenu,

Tak, oczywiście sama latarnia również była celem w 1945 roku, kiedy znowuż na Westerplatte bronili się Niemcy, więc też tych śladów również po walkach 1945 roku ma.

25 kwietnia 2026 roku na Westerplatte z Moliczni rozpoczęła się budowa Muzeum Westerplatte.

Tu podkreślam, to znaczna część tych pomysłów, tak to nazwijmy, tak naprawdę jest przeniesiona z tego, o czym marzyli obrońcy Westerplatte jeszcze w latach 60.