Mentionsy
Tłoczone z danych
23.01.2026 04:00

W kilka lat za 3-5 mln można mieć przełom naukowy

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Odpowiedzi szukamy z Joanną Tyrowicz i Szymonem Glonkiem z Dziennika Gazety Prawnej w podcaście GRAPE | Tłoczone z danych. Do posłuchania!

Jak prywatne wsparcie pomaga budować zespoły badawcze i przyciągać najlepszych naukowców, którzy inaczej wyjeżdżają np. do Silicon Valley? Ile kosztuje zbudowanie silnego, konkurencyjnego zespołu badawczego na 3–5 lat? Jakie mechanizmy na Zachodzie sprawiają, że firmy traktują wsparcie nauki jako element misji, dumy i budowania marki? Co muszą zrobić polskie firmy i fundacje rodzinne, żeby w najbliższych latach powstało w Polsce więcej prywatnych centrów badawczych na światowym poziomie?

Dlaczego nauka nie jest klasyczną inwestycją, a mimo to przynosi jedne z najwyższych zwrotów w gospodarce? Czemu nie da się zaplanować przełomów naukowych i jak to się dzieje, że często ich zastosowania okazują się zupełnie inne niż początkowo zakładano? Jakie przykłady historyczne pokazują, że największe korzyści z badań podstawowych przychodzą niespodziewanie i po wielu latach? Dlaczego przynoszą wyższy zwrot z inwestycji niż budowa dróg, szkół czy szpitali?

Co zyskują firmy finansując badania podstawowe?Jak wygląda model prywatnego finansowania badań podstawowych w USA, Szwecji czy Niemczech? Jaki mają w nim udział środki pochodzące ze źródeł prywatnych? Dlaczego w Polsce prywatne firmy praktycznie nie finansują badań podstawowych prowadzonych przez zespoły naukowe? Jakie bariery – finansowe, kulturowe, systemowe – sprawiają, że polskie firmy wolą inwestować w sport lub sztukę niż w naukę? Dlaczego polskie uczelnie i instytuty mają tak niskie szanse na granty (tylko 10-12 % projektów dostaje finansowanie), a w USA czy w Niemczech jest to 25-30%? Jakie są realne koszty życia i pracy naukowca w Polsce – pensje doktorantów, asystentów, liderów projektów – i dlaczego to odstrasza talenty?


Gościni: Joanna Tyrowicz

Współzałożycielka GRAPE, profesorka nauk ekonomicznych, związana z Uniwersytetem Warszawskim. W latach 2007-2017 pracowała w Instytucie Ekonomicznym Narodowego Banku Polskiego, specjalizując się w zagadnieniach dotyczących rynku pracy i gospodarstw domowych. W kadencji 2022-2028 członkini Rady Polityki Pieniężnej. Fulbright Scholar (Columbia University) oraz Mellon Fellow (w Netherlands Institute for Advanced Studies), gościła także w IAAEU w Trewirze oraz w IOS w Regensburgu.


Odcinek ukazał się także na kanale Dziennika Gazety Prawnej.

Narodowego Centrum Nauki Mozarta Dziennik Gazeta Prawna Ivy League Joanna Tyrobicz Kisiel Michnikowskiego NBP NSF Szwecja Szymon Glonek Szymonem Glonkiem Tutka UJ UW

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 10 wyników dla "UW"

Właśnie, nie przesuwamy granic poznania.

Nie jest to jakieś bardzo zaskakujące, biorąc pod uwagę, że nauka zatrudnia samych najlepszych ekspertów w swojej dziedzinie.

Volkswagen, Tyson, no można wymieniać firmy, które uważają, że ich obowiązkiem na pokolenia, na przyszłość jest tworzyć wartość, a nie tylko tworzyć biznes.

Ja nie wiem, czy pan zwrócił uwagę, ale w tym roku mniej więcej połowę nagród Nobla zdobyli naukowcy wcześniej związani z jedną z firm technologicznych.

To jest tylko kwestia dopuszczenia do swojej świadomości, że tak jak uważasz za wartościowe wspieranie twórców muzyki, czy twórców malarstwa, czy inną formę sztuki, bo myślisz o przyszłości, przecież sztuka jest par excellence, przenoszeniem czegoś dziś do przyszłości, że w podobny sposób będziesz myśleć o nauce.

To jest jakby dlatego, że ja uważam, że to jest dla mnie cenne i wartościowe.

To znowu nauka ma bardzo dużo do powiedzenia o to się nazywa problemem samokontroli czy zjawiskiem, znaczy będę źle tłumaczył z angielskiego, ale chodzi o to, że mamy różnego rodzaju bariery poznawcze, które utrudniają nam realizowanie tego, co sami uważamy, że jest dla nas dobre i znowu nauka mówi, jakie są sposoby, żeby sobie z tym lepiej radzić, czy nie jest tak, że pana kolega jest jakimś...

Ja słucham wielu tych dyskusji i debat, większość z nas nie jest się w stanie dogadać, jak uważamy, że ten system należałoby zmienić, poza tym, że trzeba go zmienić, tutaj jest konsensus, to jakbyśmy go zmienili.

Jak się weźmie pod uwagę, że mamy zero finansowania publicznego, czyli zero etatów z budżetu państwa i lepsze od nas są UJ, UW, NBP, nie, już nie pamiętam, co tam jeszcze, w sensie cztery czy pięć instytucji publicznych, czyli wszystkie pany są gorsze od nas, wszystkie instytucje, wydziały nauk ekonomicznych na większości uczelni w Polsce mają mniej jakościowy...

stanowisko do równości tak bym to zaobserwował mamy świetne badania teoretyczne mamy zaskakująco dobry zespół teoretyków biorąc pod uwagę jak wielu polskich teoretyków jest czołowymi naukowcami na zagranicznych uczelniach prawie nikt z tych wcześniejszych pokoleń w Polsce nie chciał zostać a mimo wszystko ten ten nasz zespół teoretyczny radzi sobie fantastycznie próbuję powiedzieć, że.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00