Mentionsy

Tematem dzisiejszego odcinka będą pierwsze 100 dni rządów nowego niemieckiego kanclerza Friedricha Merza, a moim gościem jest Łukasz Jasiński, analityk PISM do spraw Niemiec.

Łukaszu, w niedawnym tygodniku europejskim PISM, czyli wysyłanym przez nas cotygodniowym takim analitycznym podsumowaniu najważniejszych wydarzeń z Europy, pisałeś o 100 dniach kanclerza Friedricha Merza i przywoływałeś tam takie badania INSA z początku sierpnia, w których zaledwie 27% ankietowanych pozytywnie oceniało pierwsze 100 dni prac jego rządu.

Na początku naszej rozmowy chciałbym Cię prosić właśnie o rozwinięcie tego wątku i taką fotografię społecznych nastrojów dotyczących Friedricha Merza i jego gabinetu.

Te urlopy też rzadko kiedy dochodzą do skutku, więc w zeszłym tygodniu w Urzędzie Kanclerskim nawet odbyło się takie specjalne spotkanie kryzysowe, mające na celu przygotowanie taktyki na jesień, bo wydaje się, że to właśnie jesień będzie dla rządu kanclerza Merza rzeczą kluczową.

To przejdźmy teraz do tego, skąd takie, a nie inne oceny, jak wyglądały konkretne działania, spełnione i niespełnione obietnice kanclerza Merza.

Z jednej strony to jest trochę paradoks, że najważniejsza zmiana wprowadzona przez Merza, zmiana, która rzeczywiście odciśnie swoje piętno na tym, jak będą wyglądały Niemcy jako państwo, jak będą funkcjonowały Niemcy, to będzie zmiana naprawdę, którą będzie można odczuć w perspektywie najbliższych kilku lat czy dekady.

Znaczy największa zmiana wprowadzona przez Merza dokonała się wtedy, kiedy on jeszcze nie był formalnie kanclerzem, tylko był kanclerzem INSPE.

To zresztą jest związane z takim podejściem Merza, który mówi, że jeśli chodzi o wydatki na obronność, to tutaj...

Czy może, nie wiem, czytałeś o tym, są jakieś badania na temat tego, że to jest na przykład jeden z elementów, który, nie wiem, jakoś się przyczynia do tego, że tutaj kanclerz Merz jest negatywnie oceniany.

W dodatku Merz dokonał, w porównaniu z zapowiedziami z kampanii wyborczej, gdzie opowiadał się raczej za utrzymaniem takiej polityki ostrożnego zadłużania się.

Merz dokonał tej wolty w zasadzie z dnia na dzień.

No a po trzecie, że Merz po prostu oszukał część wyborców.

Takich potęg jak chociażby Bosch, Siemens, Deutsche Bank, Commerzbank, na którym ci szefowie przedsiębiorstw zadeklarowali, że w ciągu trzech lat będą skłonni zainwestować, zainwestować, a nie tylko wydać, ale zainwestować na rzecz nowych inwestycji około 600 miliardów euro.

Mała rzecz na koniec, w porównaniu może z tymi kwestiami, które wymieniłeś, może się wydawać detalem, ale też sobie to wypisałem, bo mam nadzieję, że wrócimy jeszcze do tego wątku takiej czy takiej próby rozliczenia może Friedricha Merza z jego obietnic.

Znalazłem taką informację, że Friedrich Merz obiecał, to zresztą jest obietnica, która wydaje mi się w wielu krajach europejskich w trakcie wyborów się pojawia, obniżenie cen prądu.

Rzeczywiście Merz obiecywał, że radykalnie obniży ceny prądu po prostu poprzez obniżkę podatków, opłat przesyłowych do najniższego możliwego poziomu, bo częściowo jest to także związane z przepisami unijnymi.

Rzeczywiście w praktyce okazało się, że ta kwestia okazała się znacznie trudniejsza do przeprowadzenia niż Merz to prezentował na wiecach wyborczych czy w spotach wyborczych, a po drugie to także był powód pierwszego poważnego zgrzytu w koalicji rządzącej.

I wydaje mi się, że kanclerz Merz na jego tle miał być właśnie tą osobą, która zdynamizuje ten aspekt niemieckiej polityki zagranicznej.

Rzeczywiście jeszcze w czasie kampanii wyborczej Merz używał tego argumentu do krytyki Olafa Scholza i socjaldemokratów, wskazując, że po pierwsze właśnie nie pomaga Ukrainie tak jak powinien, a zagrożenie ze strony Rosji dotyczy nie tylko Ukrainy, ale całej Europy, a także i Niemiec, mimo że Niemcy przecież z Rosją nie graniczą.

Tutaj Merz generalnie rzecz biorąc...

O ile w przypadku Scholza mieliśmy do czynienia z hamletyzowaniem i zbytnią ostrożnością, takim kunktatorstwem, to w przypadku Merza mamy do czynienia niekiedy z nieprzemyślanymi deklaracjami, może zbytnią chęcią łiszczenia, która powoduje potem różnego rodzaju...

W sprawie Ukrainy Merz jest mocno zaangażowany w to, żeby Ukraina nie przegrała.

można tak powiedzieć, niesławnym nalazce z Władimirem Putinem, Merz obecny w Waszyngtonie, także w czasie kolejnej tury rozmów.

Zresztą Merz pracował przez lata także dla amerykańskich korporacji, mówił bardzo dobrze po angielsku, bez tego specyficznego niemieckiego akcentu.

I teraz Merz, jak rozumiem, jako chyba nie wiem, czy pierwszy kanclerz, no ale tego wypowiedź, w której on powiedział, że Niemcy nie będą wysyłały broni do Izraela właśnie, jak rozumiem, po to, żeby ona nie służyła do popełnienia zbrodni wojennych, czy też właśnie nawet ludobójstwa, to jest, wydaje mi się, duży przełom w tych relacjach niemiecko-izraelskich.

Nawiasem mówiąc, Merz ogłosił te decyzje znowu bez konsultacji nawet w ramach własnego rządu i własnej partii politycznej, czym spowodował niezadowolenie w części polityków CDU nawet.

I teraz, czy ten aktualny rząd Friedricha Merza, który pozbył się tego trzeciego, mniejszego partnera...

Rzeczywiście to jest tak, że pozycja Merza i jego styl przywództwa przede wszystkim jest zupełnie inny od poprzednika, co generalnie rzecz biorąc wydaje się, że rządowi wychodzi jednak na dobre.

No i tutaj Merz ma bardzo konkretnego partnera, mianowicie wspomnianego przeze mnie Larsa Klingbeila, który także ma swoje interesy.

Merz obiecyła w czasie kampanii wyborczej zdecydowaną obniżkę podatków także dla firm i korporacji.