Mentionsy

Ja nazywam się Tomasz Zając i jestem analitykiem do spraw Unii Europejskiej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych.

Dzisiejszym tematem będzie podsumowanie polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej, a moją rozmówczynią jest Jola Szymańska, która jest koordynatorką programu Unia Europejska w PISM.

Prezydencja to jest po prostu przewodniczenie jednej z kluczowych instytucji unijnych, czyli Radzie Unii Europejskiej.

Rada Unii Europejskiej to jest specyficzna międzyrządowa instytucja, której ma wiele formatów złożonych po prostu w różnych konfiguracjach z różnych ministrów państw członkowskich.

I oczywiście mamy przed każdą prezydencją publikowane priorytety, które jednakże w dużej mierze wybrzmiewają, oczywiście są dyskutowane w mediach, natomiast one w dużej mierze są podyktowane po prostu aktualną sytuacją w Unii Europejskiej.

Nie można robić prezydencji w ogóle wbrew mainstreamowi unijnemu, że to jest zawsze, ta prezydencja musi się wpisywać w te cele i o tym może warto także pamiętać, myśląc o tym, co było do osiągnięcia, co zostało osiągnięte, że nie można robić czegoś wbrew Komisji Europejskiej, czy w ogóle temu właśnie głównemu nurtowi Unii Europejskiej i że jest to właśnie rodzaj, tak jak się takim skomplikowanym słowem to określa, facylitacji, czyli jakiegoś tam popychania do przodu różnych spraw, ułatwiania procedowaniu tych aktów prawnych i negocjowaniu ich.

No w zasadzie jeśli chodzi o program polskiej prezydencji, to chyba wszyscy zapamiętali, przynajmniej wszyscy z tej europejskiej bańki zapamiętali siedem wymiarów bezpieczeństwa.

którą Trumpa, taki można powiedzieć instytucjonalny, że w zasadzie Trump w ogóle nie za bardzo chciał rozmawiać z Unią Europejską i instytucjami unijnymi, a przewodnictwo Rady Unii Europejskiej, no to jest właśnie element tego...

To przedłużone instytucjonalne ramię Unii Europejskiej, więc tutaj trzeba było to troszeczkę jakby obchodzić bokiem, więc zaangażowani byli w to indywidualni przywódcy państw członkowskich.

Wydaje się, że udało się osiągnąć ten cel, czyli zachować jedność Unii Europejskiej w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi.

że ta sytuacja geopolityczna, o której wspomniałaś i sama powiedziałaś, że była jakimś takim głównym motorem, który doprowadził do tego i jest to jednak bądź co bądź pomysł Komisji Europejskiej.

Program Rearm Europe i konkretnie SAFE jest projektem Komisji Europejskiej, natomiast główną zasługą polskiej prezydencji, a tak postrzegam, jest przede wszystkim to tempo, w którym to zostało uchwalone, prawda?

jakiś konkretny kształt tego programu, chociażby sam fakt, że te 35%, jeżeli dobrze pamiętam, tego sprzętu zakupowanego, czy tam komponentów tego sprzętu zakupowanego, może nie pochodzić z Unii Europejskiej, co jest takim polskim, tradycyjnym, bym powiedział, postulatem.

Przede wszystkim jak myślimy o procesie instytucjonalnym, to większość pomysłów wychodzi od Komisji Europejskiej.

Warto przypomnieć, że mamy też inne sukcesy, żeby nie było tylko, że to jest jedyny, a właściwie drugi, bo już powiedziałam o jedności europejskiej, powiedziałam o programie SAFE.

bo on w dużej mierze jednak zaostrza politykę migracyjną Unii Europejskiej.

To jest bardzo ciekawe sformułowanie, bardzo popularne ostatnio, bo przez to sformułowanie rozumiemy głównie tworzenie centrów odsyłania migrantów z Unii Europejskiej, centrów, które mają powstawać poza granicami Unii Europejskiej.

Tutaj przede wszystkim nastąpiły pewne inicjatywy Komisji Europejskiej, na przykład...

Również nowy program Komisji Europejskiej w zakresie powrotów, który właśnie dopuszcza, czy przewiduje w ogóle prawem unijnym coś takiego jak ośrodki pozaeuropejskie.

To jest porozumienie, które w czerwcu udało się osiągnąć w sprawie zawieszania zasad ruchu bezwizowego do Unii Europejskiej.

Zmiany, które na przykład mogą dotknąć w pierwszej kolejności Gruzinów, którym może ten wjazd do Unii Europejskiej być utrudniony.

I wydawało mi się, że właśnie różnego rodzaju pomysły na zaostrzenie polityki migracyjnej w Komisji Europejskiej znajduło coraz więcej posłuchu.

Jest to znowu projekt Komisji Europejskiej, ale to jest coś, o co Polska na pewno w swojej prezydencji mocno walczyła.

Walka trwała do ostatniej minuty można powiedzieć, dlatego że to stało również na agendzie ostatniego szczytu Rady Europejskiej.

Wiemy jednak, że Węgry bardzo zintensyfikowały kampanię antyukraińską, zniechęcających obywateli do popierania w ogóle akcesji Unii Europejskiej, organizując referendum w ogóle, czy też konsultacje w tej sprawie, bo trudno to nazwać referendum.

I w ogóle dzień przed szczyt, a właściwie rano w dniu szczytu ogłosiły wyniki tego referendum, wskazując, że 95% Węgrów sprzeciwia się akcesji, szybkiej akcesji Ukrainy do Unii.

Niektórzy wskazują na przykład, że błędem było niezorganizowanie szczytu Rady Europejskiej w Polsce, bo to by pokazało, że faktycznie jesteśmy ważni, prezydencja jest u nas itd.

Uważam, że Rada Europejska Radą Europejską, a Rada Unii Europejskiej jest Radą Unii Europejskiej i nie należy mieszać tych porządków.

Ale być może w takiej sferze komunikacyjnej to by jakoś mogło zadziałać i mogłoby działać nieco PR-owo jako przybliżenie Unii Obywatelom itd.

Natomiast takim dużym znakiem zapytania, bo jeszcze szczyt Rady Europejskiej to jest jedna rzecz, ale wydaje mi się, że były takie pomysły, w szczególności jak ta prezydentura Trumpa się zaczynała z takim hukiem i wszystkie te rzeczy, które Trump mówił na temat Ukrainy, Rosji.

doprowadzały do takiego bardzo dużego niepokoju, to pamiętam, że były takie głosy, że Polska jako sprawująca przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej powinna zorganizować taki szczyt Rady Europejskiej z Trumpem i że to byłby wielki sukces.