Mentionsy

Tu mówi PISM
11.06.2025 13:38

Traktat pandemiczny: nowa era globalnej ochrony zdrowia?

Pandemia COVID-19 ujawniła globalne wyzwania w walce z pandemią - od nierówności w dostepie do leków i szczepionek, po problemy z gotowością systemów zdrowotnych i zaburzenie łańcuchów dostaw. W dzisiejszym Fokusie Sara Nowacka rozmawia z Szymonem Zarębą o przyjętym przez WHO traktacie pandemicznym. Czy ma on szansę zapobiec powtórzeniu błędów i lepiej przygotować świat na podobne kryzysy w przyszłości?

Czym jest traktat pandemiczny i jakie są jego ustalenia?Jaka jest rola państw Globalnego Południa w dyskusji o światowych mechanizmach prewencji pandemii?Jakie cele miały państwa rozwinięte w negocjowaniu tego porozumienia?Czy opuszczenie WHO przez USA niekorzystnie wpłynęło na negocjacje?Czy traktat daje WHO władzę w decydowaniu poszczególnych państw o ich podejściu do kryzysów zdrowotnych?

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 21 wyników dla "WHO"

I tak drogą wstępu, pod koniec maja WHO zatwierdziła traktat pandemiczny, nad którym pracowano od 2021 roku, więc trochę to trwało.

Jedne negocjacje dotyczyły takich międzynarodowych przepisów zdrowotnych, na podstawie których WHO właśnie podejmuje takie podstawowe działania w zakresie reagowania, uzyskiwania informacji, ich przekazywania dotyczących właśnie różnych zagrożeń zdrowotnych, także na przykład właśnie tego, jak państwa wdrażają różne swoje środki, lockdowny, te najróżniejsze rzeczy, o których wszyscy prawdopodobnie sobie jakoś pamiętają.

To jest system, na podstawie którego w przypadku ogłoszenia takich zagrożeń, dwóch rodzajów stanów zagrożenia, między innymi pandemii przez WHO, sektor farmaceutyczny, przede wszystkim z państw rozwiniętych, bo to siłą rzeczy właśnie tak to trochę wychodzi, ma obowiązek przekazywać WHO określoną część produkowanych na bieżąco leków i szczepionek.

To znaczy oczywiście można nadal zastanawiać się na ile te procenty tych leków i szczepionek, które zostały ostatecznie uzgodnione, które powinny być przekazywane WHO i następnie właśnie redystrybuowane głównie właśnie raczej do państw

poszczególnych szczepionek przez grupę państw, podczas gdy w tym wypadku po prostu te koncerny produkując niezależnie na czyją rzecz będą musiały te określone produkty przekazywać WHO, która właśnie będzie je redystrybuować.

To znaczy, że okej, te postanowienia są, ten procent chyba, na który się na ten moment wskazuje, to jest 20% produkcji, które miałby trafiać do WHO.

o charakterze cywilnoprawnym, czyli kontraktami pomiędzy poszczególnymi wielkimi producentami farmaceutycznymi, a WHO.

I wówczas, jeżeli na przykład dany producent zobowiązywał się, że on tam powiedzmy 5% swojej produkcji przekaże WHO w zamian tam za określone korzyści, na przykład uzyskanie dostępu do określonych wirusów czy bakterii, na podstawie których będzie mógł potem produkować.

takie leki czy szczepionki, to te kontrakty jakby obowiązywały na gruncie takim cywilnoprawnym, więc można było po prostu, mówiąc krótko, te koncerny pozwać, tak, na przykład WHO mogłaby je pozwać i zażądać od nich, czy to wypłaty określonej kwoty, jakby tytułem na przykład odszkodowania, czy po prostu domagać się przekazania właśnie tego, do czego się zobowiązały, więc to jest prawdopodobnie taki podobny tego typu mechanizm może zostać wykorzystany tutaj, tak.

państw rozwijających się do implementowania tych różnych postanowień traktatu, o których mówiliśmy, które nakładają na nie te obowiązki sanitarne, weterynaryjne i inne, a z drugiej strony stworzenie też globalnego łańcucha dostaw i sieci logistycznej, która to sieć ma właśnie służyć temu, żeby z jednej strony redystrybuować te poszczególne produkty, które WHO będzie uzyskiwać w ramach tego systemu, o którym wcześniej mówiliśmy, tego systemu PAPS,

Zwróćmy uwagę, że to porozumienie jest oczywiście absolutnie przełomowe, ale też były już wcześniej próby tworzenia różnych mechanizmów, czy to w ramach WHO, czy poza WHO, już nie będę może niepotrzebnie wchodził w szczegóły, ale mechanizmów, które właśnie też

Więc one mają w tym swój dość wyraźny interes, dlatego że na przykład, jak wspomnieliśmy o tych 20%, które mają być przekazywane WHO, to 10% ma być przekazywane w formie darowizn, a jak to się ładnie umyje, do 10%, no co oczywiście budzi kontrowersję, bo do 10% to może być i 1%, tak?

Wspomniałeś wcześniej o tym kontekście wycofania się Stanów Zjednoczonych z WHO.

Natomiast to, co oczywiście jest istotne, to jest to, że oczywiście Donald Trump już w trakcie swojej kampanii prezydenckiej zapowiadał, że wycofa się z WHO i że absolutnie nie uważa tej organizacji za właściwą, jeżeli chodzi o zarządzanie międzynarodową ochroną zdrowia publicznego.

Jedną z pierwszych decyzji, jakie podjął w ogóle po objęciu władzy, było wycofanie się z WHO.

Zaczęły się pojawiać różnego rodzaju takie oskarżenia dotyczące tego, że oto w ramach tego porozumienia czy też właśnie traktatu pandemicznego WHO uzyska jakieś bardzo daleko idące uprawnienia, które pozwolą jej nakładać na poszczególne państwa lockdowny, tak, zmuszać je do nakładania lockdownów, do na przykład zakazywania podróży różnego rodzaju grupom i tak dalej, tak, czy na przykład wprowadzania obowiązku szczepień.

na Węgrzech, czasami również w Polsce można było zaobserwować tego typu wypowiedzi i WHO postanowiła się do tego odnieść i państwa negocjujące samoporozumienie i bezpośrednio, jak to się ładnie współcześnie określa, zaadresować ten problem, to znaczy zawrzeć odpowiednie postanowienie.

które rzeczywiście znalazło się w ostatecznej wersji tego traktatu i ono mówi, że nic w tym porozumieniu nie uprawnia WHO do realizacji właśnie kilku różnych środków, między innymi właśnie do zmuszania państw do ogłaszania lockdownów.

Więc tam wyraźnie zostało stwierdzone, bo założenie jest takie, że oczywiście będą wydawane nadal przez WHO różnego rodzaju rekomendacje, czy zalecenia, będą prośby, sugestie, ale nadal państwa będą mogły samodzielnie podejmować te decyzje, bo WHO wychodzi też z założenia i to dość rozsądnego, że

I w ten sposób wydaje mi się, że w dużej mierze wytrącono ten argument wielu grupom dezinformującym, ale warto wskazać, że na przykład jeszcze przed ostatecznym przyjęciem traktatu przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia, czyli taki główny organ WHO, które nastąpiło w drodze konsensusu,

Między nimi właśnie wspominała Słowacja, ale także Rosja czy Włochy i tam między nimi takie właśnie jakieś tego typu wątki dotyczące ewentualnych możliwości zbyt szerokiej działalności WHO się pojawiały, aczkolwiek tak jak mówię, one są troszeczkę nie do końca zgodne z tym, co się znalazło w samym porozumieniu.