Mentionsy

Od kul żołnierzy Armii Krajowej, czyli przedstawicieli Polskiego Państwa Podziemnego zginął tak zwany kat Warszawy, Franz Kutschera.

No i myślę, że to jest też dobry pretekst do tego, żeby być może o tej akcji powiedzieć coś więcej, bo mam wrażenie, że bardzo często to są takie klisze, to są takie zbitki, kat Warszawy, akcja czy też zamach na Kutscherę.

Kim był tak naprawdę Franz Kutschera i dlaczego zasłużył sobie na wyrok państwa podziemnego?

Tak, no i pamiętajmy jedną rzecz istotną, bo co ma znaczenie także w kontekście nie samego Kutschery, ale wszelkich tych spraw historycznych, o których mówimy nie tylko w kontekście II wojny światowej, ale tych wcześniejszych i poniekąd późniejszych.

A mianowicie chciałem powiedzieć to, że to co dla nas jest dzisiaj bardzo oczywiste, bardzo jasne, bardzo klarowne, bardzo łatwe, to w tamtym czasie te takie rzeczy, które uchodzą u nas za bardzo proste, no wtedy takimi prostymi nie były, a postać Kutscher jest właśnie takim przykładem, bo w momencie, kiedy on przyjechał do Warszawy,

Informacje na temat samego Kutschery to ta forma jego nazwiska to jest tak czasami wręcz karkołom niepodawana, że może to dzisiaj wręcz śmieszyć.

Inna sprawa, że sam przyjazd Kutschery też nie był w tych gadzinówkach, czyli gazetach wydawanych z wykorzystaniem struktur Generalnego Gubernatorstwa samych niemieckich też nie był ogłaszany.

Ja miałem zresztą okazję być w tym domu przy Alei Rusz i oglądać te pomieszczenia, w których mieszkał, czy urzędował i mieszkał Kutschera.

W przypadku samego Kutschery, ta brutalność Kutschery w postaci szeregu rozstrzeliwań ogłaszanych na słupach Warszawy,

I tą decyzję likwidacji Franza Kutschery jak i szereg innych decyzji wydało kierownictwo walki podziemnej.

No tak, ale tu się teraz pojawia pytanie, właściwie powrót do tego, o czym Pan mówił, czyli do tego, czego sobie bardzo często nie jesteśmy w stanie dziś uświadomić, że nawet jeżeli ten wyrok został wydany, to trzeba było jeszcze Franza Kutschera namierzyć, odnaleźć i rozpoznać.

Dlaczego Kutschera został skierowany do Warszawy?

Roztoczył zarówno kontrolę kontrwywiadowczą nad oddziałem, jak także, bym powiedział, występuje we wszystkich przygotowywanych akcjach przez ten oddział przed zamachem Kutschera.

Mianowicie, że przy Kutscherze, jak mówimy o rozpracowaniu, główną rolę powierzono trzem kobietom.

Bo stwierdził, przy tak skomplikowanym położeniu, jakie było zamieszkanie generała Kutschera w środku Warszawy na Alei Róż, najlepszą rolę odegrają kobiety.

Które fotografie wykorzystamy zresztą w drugim tomie albumu o parasolu, więc zupełnie to było zaskoczenie dla nas, że idące audycje akcji na Kutscherę to nagle... Chciałbym się zapytać, przypadek?

No to co Kutschera w Warszawie wprowadził to ten terror, że wychodząc z domu warszawiak i mieszkaniec podwarszawskich miejscowości w zasadzie nie wiedział czy on wróci.

Ja jestem przyzwyczajony do tego zwrotu zamach na Kutscherę.

Coraz częściej pisząc o tej akcji pisze się jednak akcja Kutschera.

Ja w przypadku Kutschery nie mam żadnego problemu z tym, żeby używać określenia zamach na Kutscherę.

Choć przepraszam, pytanie też, jaką rolę w tym wszystkim odegrał pewien film, myślę oczywiście o filmie Passendorfera, zamach, który jeden do jednego tak naprawdę te akcje odtwarza, ale jednocześnie w tym filmie ani razu nie pada nazwisko Kutschera i ani razu nie pada określenie, nie wiem, czy to Polskie Państwo Podziemne, czy to Armia Krajowa.

My musimy sobie tutaj też odpowiedzieć, że przez kilkadziesiąt lat, w czasach PRL-u, te wielkie wydarzenie, jakim był zamach na Kutscherę, był w jakiś sposób posponowany, omijany.

Dygnitarza, jakim był generał Kutschera, było, bym powiedział, najwyższym osiągnięciem, na jakie może podziemie się zdobyć.

Tak zamach na Kutschera jest w tym określeniu najlepszym.

No jednak zna Akcję na Kutscherę, bo tych miejsc pamięci jest... Nie, jako hasło, jako symbol, tak, ale myślę sobie, że jeżeli byśmy tak zaczęli drapać, no to okaże się, że... Skok z Wisły na pewno symbolicznie jest znany.