Mentionsy

TurboHistoria
TurboHistoria
20.03.2026 22:06

Melchior Wańkowicz - biografia poza schematem

Większość z nas kojarzy Melchiora Wańkowicza jako starszego pana od kresowych opowieści. To jednak tylko wycinek jego postaci - spiskowiec, konspirator i uchodźca, który tracił dom za domem i odcinany był od korzeni przez wielką historię. Mistrz autokreacji, który tak skutecznie mieszał fakty z fikcją, że do dziś nie wiadomo co jest prawdą, a co świadomą autokreacją. Gość audycji "Turboistoria" - Łukasz Garbal, autor monumentalnej biografii "Życie na kraterze", odkrywa przed nami Wańkowicza, jakiego nie znaliśmy.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Wańkowicz"

No i obok mnie to, co najważniejsze, czyli 700 stron tekstu, tytuł Wańkowicz.

Oczywiście bohaterem jest Melchior Wańkowicz.

No już sama objętość tego tomu robi wrażenie, ale z drugiej strony patrząc na tomy autorstwa Wańkowicza, to widać pewne podobieństwo.

Kiedy Wańkowicz pisał do Giedroycia, że miał napisać krótki list i już kończy siódmą stronę, chyba mi trzeba przyciąć palce.

Przecież się czasy zmieniły i to właśnie w przypadku Wańkowicza, w przypadku jego podejścia do świata, stosunku do kobiet widać doskonale.

No i tu takich pytań akurat przy Wańkowiczu nie brakuje.

Bo chciałbym z tym autorem, czy też z tym bohaterem usiąść i porozmawiać, poczuć się jak on, ale dlaczego akurat spośród tych bohaterów wybrał Pan Wańkowicza?

Ja nie planowałem pisać o Wańkowiczu.

Pomyślałem sobie, że może napisałbym o Marianie Kisterze, czyli współwłaścicielu wydawnictwa RUJ i wówczas moje wydawnictwo, wspaniałe wydawnictwo Czarne zaproponowało, żeby napisał biografię Wańkowicza.

Moja pierwsza reakcja była taka, no ale przecież o Wańkowiczu wszystko wiadomo.

Zacząłem szukać, robić taką wstępną kwerendę i zorientowałem się, że dużo nowych rzeczy da się o Wańkowiczu powiedzieć, ale przyznam, że nie miałem wówczas po tej wstępnej kwerendzie, nie miałem świadomości jak dużo jeszcze uda mi się znaleźć.

Dlaczego dziś, w 2026 roku warto wracać do Wańkowicza, warto sięgać po Wańkowicza?

Tak, biografia Wańkowicza, kiedy już byłem w dużym stopniu zaawansowania prac, stwierdziłem, że jest bardzo współczesna, że ten Wańkowicz sam sobie trochę zaszkodził swoją autopromocją, autoreklamą, bo jest postrzegany, jeżeli jest w ogóle postrzegany,

Na kredyt spłacany jeszcze w czasach II wojny światowej przez żonę Wańkowicza i ten dom też został zniszczony.

Córka Wańkowicza Krystyna, która najprawdopodobniej zginęła w Powstaniu Warszawskim.

Jest naprawdę bardzo dużo takich wątków współczesnych w biografii Wańkowicza.

I moglibyśmy tak jeszcze długo, długo, długo, każdą kolejną dekadę w ten sposób przez pryzmat i oczami Wańkowicza sobie oceniać i poznawać.

Wańkowicz, który w 39 roku jest zagrożony przez Niemców, autentycznie musi uciekać po tym co napisał na tropach Smętka, zmieniając ówczesną polską politykę, bo to też jest niezwykłe.

No tutaj jego przyjaciel, reporter Melchior Wańkowicz, też zasłużony w promocji, potrafi to nagłośnić propagandowo.

I Wańkowicz zmienił, naprawdę wpłynął na zmianę polityki polskiej wobec Niemiec tą swoją książką.

I Wańkowicz, zbierając opowieści żołnierzy,

Tymczasem nowy rząd, który składał się przecież z dawnej opozycji, traktował Wańkowicza jako osobę podejrzaną, związaną z dawnym reżimem, z dawną władzą.

Wańkowicz był nawet przed komisją śledczą powołaną do spraw rozwiązania przyczyn klęski wrześniowej.

I to jest z ostatniego tekstu Wańkowicza przed wojną, kiedy wzywał, że nauczyciele są za słabo opłacani.

To był ostatni tekst Wańkowicza, wydrukowany w sierpniu 1939 roku, w wakacje ostatnie przedwojenne.