Mentionsy
Podcast „Słowo za słowo”, s. 6, odc. 1: Anna Wacławik o książce „Fleck. Ocalony przez naukę”
W nowym sezonie podcastu „Słowo za słowo” rozmawiam z Anną Wacławik, współautorką książki (z Marią Ciesielską) „Fleck. Ocalony przez naukę” o losie lwowskiego lekarza, filozofa, mikrobiologa i wynalazcy łatwej w produkcji szczepionki na tyfus plamisty. Pytam o to, jak jego wiedza pozwoliła mu i jego bliskim uniknąć Zagłady, a także o wieloletnią pracę nad tą fascynującą biografią, która zagnała autorki do Ukrainy, Niemiec i Izraela.
Zdjęcie Anny Wacławik: Sławomir Kamiński
Podcastu „Słowo za słowo” możesz posłuchać na platformach Spotify, Apple Podcasts oraz YouTube.
Szukaj w treści odcinka
To zresztą jest trochę nomen omen, ponieważ dzisiaj będziemy rozmawiać o książce o biografii wielkiego lekarza i filozofa Ludwika Flecka, o którym napisałyście wielką książkę.
I odkąd pamiętam, zawsze się Ludwik Fleck gdzieś w naszych rozmowach przewijał.
I na początku, we wstępie piszecie, że Ludwik Fleck zostawił po sobie zaledwie kilka kartek takich autobiograficznych zapisków.
Jak to, że to jest możliwe, żeby z tych kilku kartek zrobić 800 stron, ale od razu powiedzmy, że nie jest to książka tylko o Ludwiku Flecku, ale w ogóle o pewnym czasie, o pewnym losie i też pewnych schematach, do czego ludzie są zdolni, jak dostają władzę i nie mają żadnych ograniczeń w używaniu jej.
Natomiast chciałabym, żebyś najpierw powiedziała dlaczego Ludwik Fleck i kim był Ludwik Fleck, ponieważ być może jest duże prawdopodobieństwo, że wiele osób, które nas słuchają po prostu tego nie wiedzą.
Bo to właśnie Marysi zawdzięczam Ludwika Flecka.
I to właśnie od Marysi podczas tej podróży usłyszałam, ona wtedy pracowała nad książką o tyfusie plamistym, o niezwykłej zupełnie historii Ludwika Flecka, dawnego asystenta Rudolfa Weigla, który jest z kolei postacią bardzo znaną.
Ludwik Fleck przez chwilę w swoim życiu był jego asystentem.
Uniwersyteckim na Uniwersytecie Jana Kazimierza wykładowcą, a Ludwik Fleck był tylko Żydem, który na posadę nie zasługiwał i to jest to, co determinowało jego los.
Natomiast takiego szczęścia nie miał niestety Ludwik Fleck, ale również nie miał Rudolf Weigel, który po takim wynalazku zasługiwał sobie.
I tak naprawdę dlatego też Ludwik Fleck przeżył, prawda?
I to jest właśnie zdanie Ludwika Flecka, że udało się doktorowi Kurzrokowi zainteresować tym Niemców.
Kim był Ludwik Fleck i kim była jego rodzina, ponieważ no nie był byle jakim obywatelem, prawda?
Nie ukrywam, że bardzo, bardzo jesteśmy dumne z tego odkrycia, bo różni biografowie czy osoby, które przyglądały się Ludwikowi Fleckowi wcześniej, próbowały pisać jego biogramy.
Na zasadzie wykształcony nad ludzkim wysiłkiem, biedny Ludwik Fleck został lekarzem i filozofem.
Natomiast Ludwik Fleck pochodził z bardzo zamożnej rodziny rzemieślników, właściwie artystów.
Malarze pokojowi, co jest dość zabawne, zwłaszcza jak się wejdzie do budynku Politechniki Lwowskiej, bo tam również byłyśmy, podniesie się głowę i przyjrzy się ornamentyce na suficie westybulu, bo to jest jedno z nielicznych zachowanych dzieł jego ojca i jego wujów, klanu Flecków.
Zachariewiczowie, bo zarówno ojciec, jak i syn i tak samo było w przypadku klanów Flecków, angażowali ich do najważniejszych lwowskich projektów, więc była to rodzina szalenie zamożna.
Więc nie był to bynajmniej jakiś przypadkowy Ludwik Fleck, który nad ludzkim wysiłkiem wykształcił się na medycynie.
Z jej części rodzinnej i z Flecków gdzieś tam już wcześniej się spotykały, więc gdzieś rzeczywiście zgodnie z tradycją.
Natomiast jeżeli ktoś po wojnie, Ludwik Fleck, wyzwolony w Buchenwaldzie,
Ale pozwól mi skończyć tylko, bo chcę domknąć odpowiedź na twoje pytanie, kim był Ludwik Fleck.
A ciebie bardziej interesował Fleck jako filozof, czy jako mikrobiolog i lekarz?
Mnie interesował Fleck jako ofiara historii przede wszystkim.
Tak w każdym razie tutaj cytujecie i profesora Wacława Szybalskiego, prawda, że Fleck był bardzo poważny, jak spisz nudny z tego powodu.
Ostatnie odcinki
-
Artykuł: Miałyśmy mieć wszystko. Dlaczego coraz...
12.07.2026 06:10
-
Artykuł: „Francuska niedziela” to sposób na nad...
12.07.2026 06:05
-
Artykuł: Parentyfikacja: Kiedy dziecko przejmuj...
11.07.2026 06:10
-
Artykuł: Polskie kryminały, które w wakacje prz...
11.07.2026 06:05
-
Artykuł: Najważniejsze wystawy w Europie. Gdzie...
10.07.2026 06:10
-
Artykuł: Książki do 100 stron, które przeczytas...
10.07.2026 06:05
-
Artykuł: Książka „Nocny motyl” Karen Auerbach t...
09.07.2026 20:02
-
Artykuł: Pierpaolo Piccioli w kolekcji haute co...
09.07.2026 19:44
-
Artykuł: Najbardziej wyczekiwane filmy, na któr...
09.07.2026 19:21
-
Artykuł: Jak „Paddock Walk” zmienił się w nowy ...
09.07.2026 07:26