Mentionsy
1072. Czy Europa przetrwa jako Europa / Jerzy Marek Nowakowski i Piotr Szczepański
Rozmowa Piotra Szczepańskiego z Jerzym Markiem Nowakowskim w ramach cyklu #rozmowywszechnicy [1 października 2025 r.]Europa, w XIX wieku panowała niemal nad całym światem. Wielu historyków opisywało to jako piękny wiek. Potem Europa sama się zrujnowała swoimi wojnami i agresją jednych państw na drugie. Po II wojnie światowej, pod ochroną i przy pomocy USA wzbogaciła się, utworzyła Unię Europejską, która przyśpieszyła rozwój i bogactwo. Razem z USA tworzyła Zachód, podzielający te same wartości.Zachód przez kilkadziesiąt lat nie miał wrogów. Ale w procesie dziejów, koniunktury i okresy pokoju się kończą i do głosu dochodzą imperia, które upominają się o swoją część świata i o swój udział w podziale bogactwa. Właśnie to obserwujemy. W USA następuje gwałtowna rewolucja, Amerykanie nie chcą już gwarantować bezpieczeństwa Europie, mają ogromne problemy wewnętrzne, mają dość wojen (prowadzili je przez ostatnie 20 lat, kosztowało ich to bardzo dużo, przegrali je, a przy okazji zdestabilizowali różne obszary świata i sprowadzili na siebie zagrożenie w postaci rywala, którego potęgę sami stworzyli. W USA nastąpiła konserwatywna rewolucja, które jak się wydaje zmieni ten kraj na zawsze. MAGA (ruch Make America Great Again) nie chce zajmować się Europą, uważa Unię Europejską za organizację, która szkodzi USA, a liberalne europejskie wartości, za zagrożenie. Podobnie uważają politycy różnych partii populistycznych w Europie, ku uciesze Kremla, Białego Domu i pewnie Pekinu.Powstaje pytanie czy Europa przetrwa, w jakiej formie, a czy w związku z tym zachowamy nasze prawa, własność styl życia, własność prywatną... bo nie zawsze nam się to udawało.Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#rozmowywszechnicy #europa #polityka
Szukaj w treści odcinka
No tak, ale ja rozumiem, że tu jesteś, że wprowadzasz w atmosferę tego, czy Europa przetrwa i przeżyje.
Jeżeli mówimy o Europie, o tym czy Europa będzie Europą i tak dalej i tak dalej, to musimy sobie zdać sprawę z tego, że w rzeczywistości, nie wiem, proroczym obrazem to był film Matrix, który pokazywał świat zarządzany przez maszyny, gdzie człowiek jest właściwie niepotrzebnym dodatkiem.
Dobrze, ale tu gadu gadu, słuchaj, a tu Europa.
To jest pytanie o to, czy my mamy naszą europejską, jak to jest modne słowo, narrację, a inaczej, czy Europa dysponuje czymś, co bywa nazywane niekiedy przez politologów miękką siłą.
Więc Europa była w tym bardzo dobra.
Jest coraz mniej i jest niesłychanie pouczające spojrzenie na statystykę, że 100 lat temu Europa była demograficznie trzy razy większa od Afryki.
Europa jest ponad trzy razy mniejsza od Afryki demograficznie.
Znaczy niekoniecznie to były filmy, ale w momencie kiedy Europa była bardzo licznym kontynentem, to miała większą…
W tej chwili Europa musi zasysać z zewnątrz, podwójnie poniekąd, to znaczy po pierwsze z tego
Problemem, którego już nie rozwiążemy, bo to już mleko się wylało, to było to, że Europa w pewnym momencie popadła w takie zupełnie szaleńcze samobiczowanie się za epokę kolonializmu.
No zawsze tak było, że... Ale nie o tym chciałem mówić, bo mówimy o Europie, no i te Turcje... Ale nie, no mówimy o Europie i mówimy o tym, że Europa demograficznie się zwija, brakuje jej dynamiki, bo dynamikę nadają te nowe pokolenia.
I bardzo trudno będzie tę dynamikę odzyskać, bo jednocześnie Europa potrzebuje rąk do pracy, bo jest taka ściąga migrantów.
ale pamiętajmy o kolejnych elementach tego w krótszym interwale czasowym, bo Europa wytworzyła narody.
Myślę, że równie podzielenie jak Europa, tak naprawdę.
Coś, co jest częścią odpowiedzi na to pytanie, czy Europa pozostanie Europą.
Ale Turcy są przykładem na to, że my w tej chwili stoimy jako Europa wobec niezwykle prawdopodobnego powtórzenia się zjawiska wędrówek ludów.
takie burze historyczne... W sensie wędrówek, w sensie tego, że Europa za sto lat może być czarna.
Siła cywilizacyjna, znaczy może być Europa, zaludniona przez czarnoskórych Europejczyków na przykład.
Jeszcze na to Europa ma takie możliwości.
To, że brakuje młodych ludzi, że Europa jest niesłychanie bogata.
Europa była ufundowana na kreatywności, na wolności, w jakimś sensie również na pewnej brutalności.
Europa była brutalna wobec świata.
A Europa nie.
Europa była ufundowana na modelu prawa rzymskiego, prawa bardzo zindywidualizowanego, personalistycznego, jakbym powiedział, w wersji chrześcijańskiej.
To znaczy, że siły odśrodkowe wewnątrz Europy, prawda, coś co Europa zawsze, co ją zniszczyło praktycznie, tak, wojny wewnątrzeuropejskie, że w tej chwili może nie grozi nam wojna, ale są siły, które
Jeżeli mamy jakieś szanse, to ja myślę, że Europa kiedyś powinna zbudować pomniki Putinowi i Trumpowi.
Akurat na zmianach klimatycznych to Europa raczej wygrywa.
Natomiast problemem jest to, że mówiliśmy o tym kiedyś, że Europa ma w genotypie zapisane poczucie jedności.
jedni mu nazywają ten indywidualizm egoizmem, drudzy personalizmem, jak kto chce, ale Europa była zbudowana na, była zbiorowiskiem jednostek, autonomicznych jednostek, a nie zbiorowiskiem kolektywów.
I Europa teraz oczywiście mówi, że Europa narodów, no bo nigdzie indziej nie ma narodów takich jak w Europie.
I to, przed czym my będziemy stali, jeżeli Europa ma pozostać Europą, to jest konieczność godzenia tych dwóch czynników.
Europa musi być tak jak nasze paszporty.
Bo Europa musi być jednością z jednej strony, bo inaczej nie będzie istnieć.
A z drugiej strony, Europa musi szanować właśnie podmiotowość tych swoich ziem, krajów, landów, jak zwał, tak zwał, landów by powiedział oczywiście pewien polityk, który uwielbia te kalki.
Tak, w każdym razie, to jest pytanie o to, czy Europa może funkcjonować.
Czy Europa jest atrakcyjna?
Europa jest atrakcyjna tak, jak atrakcyjna jest stara ciotka, która jest dosyć bogata, czy starsza pani, która jest dosyć bogata, która zachowuje w sobie ślady dawnej urody, która ma piękną willę i nawet dla...
Europa?
Znowu atrakcyjną, dynamiczną, bo ona musi mówić jako Europa, bo inaczej zamienia się z tego pałacyku starszej pani w hotel z oddzielnymi pokojami.
No i ta Europa, która w XIX wieku zapanowała prawie na całym świecie.
No tak, no ale ta Europa wyrodziła się wtedy właśnie.
ten ogień z wodą demograficzny, kulturowy, innowacyjny pogodzić, tak żeby jeszcze Europa w dającej się przyszłości była Europą, a nie skansenem.
Jako Europa, powiedzmy.
były przez długi czas, jeśli idzie o właśnie tę kwestię wartości, bardziej europejskiej niż Europa.
Europa, to jest akurat zarówno umowa z Mercosurem, która u nas jest...
Dla wielu jest to niedobry komunikat, natomiast Europa ma wciąż potencjał, żeby być globalnym supermocarstwem, jednym z kilku.
No tak, to jest ponure złudzenie, ponieważ jak Europa zostanie rozwalona, to Polska zajmie miejsce, owszem Polski, tylko z okresu rozbiorowego.
Europa
Więc Europa ma podstawy, żeby występować jako jeden podmiot.
Europa nie może być jednością, co mówiłem, ponieważ składa się z narodów, natomiast Europa może być holdingiem, który działa na zasadzie lokalnego supermocarstwa.
Czy Europa będzie Europą?
Ostatnie odcinki
-
1113. Czy Ukraina musi przegrać? / Jerzy Marek ...
02.02.2026 09:00
-
1112. Uczty bohaterów: przepisy kulinarne ze św...
26.01.2026 11:18
-
1111. Radykalizacja społeczeństw w Europie - De...
22.01.2026 10:26
-
1110. Trump show / Jerzy Marek Nowakowski i Pio...
20.01.2026 10:10
-
1109. Zastanówcie się sami. O życiu i twórczośc...
16.01.2026 11:11
-
1108. Od Samoobrony do Agrounii: wiejskie ruchy...
14.01.2026 10:56
-
1107. Strategiczne otwarcie nowego roku / Jerzy...
10.01.2026 08:24
-
1106. Co się dzieje kiedy komunikacja nie dział...
08.01.2026 11:37
-
1105. Zwierzęta wiejskie w sztuce: tradycja, ws...
05.01.2026 10:09
-
1104. Zwierzęce i ludzkie w demonologii ludowej...
29.12.2025 10:59