Mentionsy
Wszechnica FWW - Nauka
05.09.2025 08:20

841. Klimatyczny wehikuł czasu, czyli skąd wiemy, że na Antarktydzie rosły palmy? - Anna Wielgopolan

Wykład Anny Wielgopolan w ramach projektu EduArctic, Instytut Geofizyki PAN [14 października 2021 r.]Co ma biskup do szwajcarskiego lodowca, czy ojcem Frankensteina jest wulkan, czy w małych organizmach jest dużo informacji i jak mierzymy temperaturę sprzed tysięcy lat? Wsiadamy w paleoklimatologiczny wehikuł czasu!Czy wiecie, że miliony lat temu na Antarktydzie nie było lodu, a bujne lasy tropikalne porastały kontynent, który dziś kojarzymy z wiecznym mrozem? Brzmi jak science fiction? A jednak to nauka – paleoklimatologia, czyli badanie dawnych klimatów Ziemi, dostarcza nam twardych dowodów na to, jak zmieniał się klimat naszej planety.Zwierzęce szkielety, pyłki roślin, rdzenie lodowe i wulkaniczny popiół – to dla paleoklimatologów coś w rodzaju kapsuł czasu. Dzięki nim możemy odtworzyć klimat sprzed tysięcy, a nawet milionów lat. Zastanawialiście się kiedyś, jak można „zmierzyć” temperaturę sprzed epoki dinozaurów? Naukowcy potrafią to zrobić, badając np. proporcje izotopów tlenu w skorupkach organizmów morskich. A to tylko jeden z wielu sposobów!Zmiany klimatu nie są niczym nowym – Ziemia wielokrotnie ocieplała się i ochładzała. Ale to, co dzieje się dziś, wyróżnia się tempem i zasięgiem. Rozumienie historii klimatu pomaga nam lepiej zrozumieć teraźniejszość i przewidywać przyszłość. A nauka to nasz najlepszy kompas w tej podróży.Anna Wielgopolan - edukatorka, specjalistka ds. ochrony środowiskaProjekt EDU-ARCTIC.PL jest finansowany ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu DIALOGJeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#klimat #zmianyklimatu #środowisko #nauka #eduarctic #geofizyka #igfpan

Napoleona Frankensteina E. Europa Foramnifera Foramnifera Forams Galileusza Henrykiem II Interact Leonardo Mary Shelley Presslera Ptolemusza Tamborze

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 24 wyników dla "Henrykiem II"

faktów i dat tego jest oczywiście o wiele więcej, to są tylko przykłady, ale to pokazuje, że ludzie byli zainteresowani takimi obserwacjami i też klasyfikacją tego, co obserwowali na bardzo wczesnym etapie historii, nawet nie mając żadnego specjalnego sprzętu.

Najpóźniejszy moment tutaj to jest powstanie lądolodu Grenlandii.

Chociażby załóżmy, że świat bez lądolodu Grenlandii.

Mamy takie wydarzenie jak Zderzenie Indii z Azją, ale

Pewien wpływ miała też na to materia organiczna, czyli usuwanie materii organicznej do osadów oceanicznych.

z wykopalisk, to znaczy z geologii, z paleobotaniki, ale też z astronomii, fizyki, atmosfery, meteorologii i z porównań tego wszystkiego z tym, co obserwujemy dzisiaj i jakie parametry paleoklimatyczne jesteśmy w stanie zmierzyć per proxy, pośrednio, temperaturę, zasolenie, zawartość cząstek w atmosferze, to o czym mówiłam wcześniej, czyli dosyć dokładnie możemy sobie narysować ten obraz.

czyli klimatologia historyczna, takie powiedzmy odgałęzienie paleoklimatologii.

gdzieś tak w XIII wieku, potem chwila ocieplenia, a potem znaczne pogorszenie klimatu.

Każdy, kto się uczył historii, jak się zaczyna te okolice lat...

Może tak o tej historii jeszcze za chwilę.

spór z królem Henrykiem II.

Jesteśmy oczywiście w Anglii.

Otóż można wywnioskować, albo inaczej, z zapisach w rdzeniu lodowym, rdzenie lodowe są bardzo cenne i proksy tutaj pani właśnie trzyma, rdzeń lodowy konkretnie wyciągnięty, wyekstrahowany, pobrany z lodowca Koleniwetti, czyli wzgórze Niwetti w Szwajcarii.

Co to się w tej historii wydarzyło?

Najwięcej tych zanieczyszczeń, zresztą ołowiu, emitowano w Anglii, w Niemczech i, a jeszcze w Walii i w Polsce.

No i zespół badawczy postanowił dokładnie, wykorzystując najnowsze techniki, porównać te dowody ze źródeł pisanych z rdzeniem pobranym z lodowca Colnifetti właśnie w Szwajcarii.

Ciągle jeszcze jesteśmy w tej historii dosyć bliskiej, w sumie bardzo bliskiej.

Zresztą możemy sobie przypomnieć historii bliższej nam.

bo najstarsze zapisy dendrochronologiczne pochodzą z tych rocznych przyrostów, to jest akurat z półkuli południowej, z Nowej Zelandii, 4,5 tysiąca lat, 3 tysiące lat, to są takie rekordowe zapisy dendrochronologiczne, ale są z kolei z tą rozdzielczością bardzo precyzyjną.

I tu przechodzimy do tego wymuszenia zewnętrznego, związanego z promieniowaniem słonecznym, a raczej z aktywnością słoneczną, z tym, ile, może nie tyle do końca, ile dociera, czy też ile dociera do nas Słońca, energii słonecznej, żeby tak za bardzo nie upraszczać.

Wiadomo, że aktywność słoneczna jest cykliczna, ale nie wiąże się ona tylko i wyłącznie z ilością tej energii, która jest do nas wysyłana.

naszej planety, tym swoim polem magnetycznym, co oznacza, że było też mniej aktywne, mniej energii.

Mieliśmy przykład tego rdzenia ze Szwajcarii, więc mamy także.

Możemy wydobyć, przeanalizować ze pomocą spektrometrii masowej.

Ostatnie odcinki