Mentionsy
853. Gdy punkt ma nie tylko położenie, ale i wagę czyli o pożytkach ze środków ciężkości - Marek Kordos
Wykład prof. Marka Kordosa w ramach Festiwalu Nauki w Warszawie [27 września 2025 r.]Anegdoty o dźwigniach Archimedesa i jego wyskakiwaniu z wanny kryją jego prace o środkach ciężkości, dające atrakcyjne narzędzie niestandardowego zajmowania się geometrią.Znana z lekcji fizyki dźwignia jednostronna i dwustronna oraz stwierdzenie, że ciało zanurzone w wodzie traci tyle ciężaru, ile waży wyparta przez nie woda, to tylko różne opisy zjawiska równowagi i pojęcia środka ciężkości. Oparta na tym geometria zrobiła wielką karierę i jest dziś wiodącą dyscypliną matematyczną. Będzie mowa o jej przystępnych i nieoczekiwanych początkowych rezultatach.prof. Marek Kordos - matematyk, doktor habilitowany, specjalista w dziedzinie geometrii i historii matematyki, a także ceniony popularyzator nauki. Wieloletni wykładowca Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, profesor nadzwyczajny do czasu przejścia na emeryturę. Założyciel i przez ponad cztery dekady redaktor naczelny miesięcznika Delta, współtwórca Ośrodka Kultury Matematycznej i Stowarzyszenia na rzecz Edukacji Matematycznej. Autor licznych książek i publikacji popularyzujących matematykę, w tym wielokrotnie wznawianych Wykładów z historii matematyki. Odznaczony m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2005) oraz Nagrodą im. Profesora Hugona Steinhausa (1996).Jeśli chcesz wspierać Wszechnicę w dalszym tworzeniu treści, organizowaniu kolejnych #rozmówWszechnicy, możesz:1. Zostać Patronem Wszechnicy FWW w serwisie https://patronite.pl/wszechnicafwwPrzez portal Patronite możesz wesprzeć tworzenie cyklu #rozmowyWszechnicy nie tylko dobrym słowem, ale i finansowo. Będąc Patronką/Patronem wpłacasz regularne, comiesięczne kwoty na konto Wszechnicy, a my dzięki Twojemu wsparciu możemy dalej rozwijać naszą działalność. W ramach podziękowania mamy dla Was drobne nagrody.2. Możesz wspierać nas, robiąc zakupy za pomocą serwisu Fanimani.pl - https://tiny.pl/wkwpkJeżeli robisz zakupy w internecie, możesz nas bezpłatnie wspierać. Z każdego Twojego zakupu średnio 2,5% jego wartości trafi do Wszechnicy, jeśli zaczniesz korzystać z serwisu FaniMani.pl Ty nic nie dopłacasz!3. Możesz przekazać nam darowiznę na cele statutowe tradycyjnym przelewemDarowizny dla Fundacji Wspomagania Wsi można przekazywać na konto nr:33 1600 1462 1808 7033 4000 0001Fundacja Wspomagania WsiZnajdź nas: https://www.youtube.com/c/WszechnicaFWW/https://www.facebook.com/WszechnicaFWW1/https://anchor.fm/wszechnicaorgpl---historiahttps://anchor.fm/wszechnica-fww-naukahttps://wszechnica.org.pl/#nauka #fizyka #matematyka #punkt #festiwalnauki
Szukaj w treści odcinka
Proszę Państwa, znają Państwo na pewno tę zabawkę, prawda?
Drugi przykład czegoś zupełnie identycznego mają Państwo często, właśnie wszędzie w Warszawie, mianowicie te potężne, wysokie dźwigi.
Mianowicie jest to taki punkt, w którym można zrealizować całą działalność grawitacji na dany obiekt.
No i tak jest i w tym przypadku, prawda?
Pojęcie środka ciężkości pochodzi od Archimedesa i to jest bardzo ciekawa sprawa.
Pierwsza praca jego na ten temat nosi tytuł o równowadze figur płaskich, czyli zdają sobie Państwo sprawę, że to zupełnie było niepraktyczne.
Punkt materialny to jest punkt no i liczba, ale tak naprawdę to chodzi o to, że my po prostu obdarzamy ten punkt czymś, co się nazywa masa.
Znają sobie Państwo, gdzie on leży, prawda?
A to fizycy to o tym mówią ramię razy siła, prawda?
No to proszę sprawdzić, czy Państwo dobrze wiedzą.
To jest ciekawa własność środka ciężkości, że on pozwala, że w proporcjonalnych danych on daje proporcjonalne wyniki.
No tak, to będzie z tej strony, prawda?
Z prawej czy z lewej?
Dalej, środek ciężkości punktów leży na prostej, która łączy te punkty, prawda?
Jeżeli mamy trzy punkty leżące na jednej płaszczyźnie, to ich środek ciężkości też będzie leżał na tej płaszczyźnie, prawda?
Mamy ostrosub o podstawie będącej równoległobokiem.
Gdzieś tam jest, prawda?
My wiemy, że punkta 1 dzieli krawędź AW w stosunku 1 do...
A wiemy, że punkt B1 dzieli krawędź B2 w stosunku 1 do 4, a ten trzeci dzieli w stosunku 1 do 3.
Jest pytanie, ta płaszczyzna w jakiej proporcji przetnie czwartą krawędź boczną?
Mamy trzy punkty A, B, C, prawda?
A i C mają środek ciężkości w punkcie P, prawda?
No wiadomo, prawda?
Analogicznie wybrałem pozostałe punkty stworzone z wierzchołka W i wobec tego ta druga pionowa para daje nam środek ciężkości w B1, ta trzecia daje nam środek ciężkości na krawędzi w C1.
Sposób pierwszy, zgrupujemy tak jak jest w tych nawiasach.
Że przecięta ta czwarta krawędź jest akurat równo w połowie.
No i uzyskał bardzo ciekawy rezultat.
Ten ciekawy rezultat jest taki, że po prostu mamy sytuację taką, że to, co tutaj obciążymy, jest proporcjonalne do pola tego trójkąta.
To w zasadzie podobnie, jak tam było, prawda?
Te odcinki były, jak gdyby powiedzieć, przestawione.
Jeżeli się umówimy, żeby zajmować się tymi sprawami w ten sposób, że będziemy pole trójkątów liczyli
z określoną orientacją, czyli umawiamy się, jaka jest orientacja ABC, powiedzmy taka, przeciwna do zegarka czy Słońca, no to wtedy, jeżeli któryś z trójkątów występujących w tym podziale,
Nie będę, rzecz jasna, tego robił, bo widzą Państwo, że te wzory na dole są okropne, prawda?
No ale jeżeli jeszcze raz się cofniemy, to zobaczmy, że też można to ładnie sfalcyfikować, prawda?
Może to też służyć do zadawania zadań kolegom, prawda, którzy, no...
się chwalą, że znakomicie operują matematyką, wybrać sobie jakieś lambda mini, prawda, i powiedzieć, a teraz to oblicz, jak to będzie, no i to moim zdaniem klops.
No, przy obrocie droga środka ciężkości to jest 2R, prawda?
Natomiast jeśli chodzi o objętość tej bryły, no bo to ona, prawda, będzie miała też jakąś objętość, no to będzie to samo.
No to zaraz zobaczymy, czy to się sprawdza.
Ostatnie odcinki
-
889. Gruntowe pompy ciepła / Tomasz Rosiak z fi...
03.02.2026 08:09
-
888. Kartka w kratkę / Paweł Rafał Bieliński
23.01.2026 11:31
-
887. Jak posadzić 10 drzew w 10 rzędach po 3 w ...
22.01.2026 11:12
-
886. Opowieści znad stawu cz.2 / Bartosz Popczy...
19.01.2026 10:04
-
885. Czy kosmos się opłaca? Satelity, bezpiecze...
15.01.2026 11:06
-
884. Ciepło-zimno / Agnieszka Chudek
13.01.2026 10:26
-
883. Opowieści znad stawu cz. 1 / Bartosz Popcz...
09.01.2026 08:47
-
882. Nasz polski i tradycyjny karp – czy na pew...
25.12.2025 09:00
-
881. Zmierzch rybojaszczurów - ewolucja i wymar...
23.12.2025 08:32
-
880. Na Falach Wszechświata / dr hab. Dorota Go...
17.12.2025 09:57