Mentionsy

Wywiad rzeka w Jedynce
Wywiad rzeka w Jedynce
03.05.2026 21:15

Trauma, sztuka i wolność. Ewa Kuryluk: nie mierzę się ze swoją biografią

Ewa Kuryluk - malarka, fotografka, pisarka i poetka, artystka awangardowa, jedna z najważniejszych postaci sztuki współczesnej, choć w Polsce przez lata niedoceniana. Życie Kuryluk miało ogromny wpływ na jej twórczość, a swoją historię spisała w trylogii "Goldi", "Frascati" i "Feluni". Wszystkie trzy książki nominowano do nagrody literackiej Nike. Obecnie jej prace można oglądać w Teatrze Wielkim - Operze Narodowej i w Oknie na Kulturę. W przededniu swoich 80. urodzin udzieliła szczerego wywiadu Remigiuszowi Grzeli.

Rozdziały (11)

1. Wprowadzenie i opowieść o galerii ruchu

Ewa Kuryluk opowiada o swojej doświadczeniu z galerią ruchu i cenzorze.

2. Decyzja na Akademii i opowieść o mame

Ewa opowiada o decyzji na Akademii i swoich doświadczeniach z mamą i bratem.

3. Przedstawienie audycji i zaproszenie do Ewy Kuryluk

Remigiusz Grzelaj przedstawia audycję i zaprasza do rozmowy Ewę Kuryluk.

4. Snopy i sny

Ewa Kuryluk opowiada o snach i trudnościach z opisaniem ich w literaturze.

5. Zmiana perspektywy i opowieść o snach

Ewa Kuryluk opowiada o zmianie perspektywy i snach.

6. Żałoba po śmierci mamy

Ewa Kuryluk opowiada o swojej żałobie po śmierci mamy i jej wpływach na pracę literacką.

7. Opowieść o bracie i lekcji fortepianu

Ewa Kuryluk opowiada o swoim bracie i doświadczeniach z lekcji fortepianu.

8. Historia rodziny i nazwy

Ewa Kuryluk opowiada o historii rodziny, nazwach i doświadczeniach z dzieciństwa.

9. Opowieść o przyjaźni i losach

Ewa Kuryluk opowiada o swojej rodzinie, o ojcu, który był polonistą i uczestnikiem AK, oraz o matce, która przeżyła getto i próbę samobójczą. Rzecz o ojcu, który był bigamistą, a matka miała nabożeństwo do jego niebieskich oczu. Ewa wspomina o swoim bracie Piotrze, który był fizykiem, oraz o swojej pracy artystycznej, w tym cyklach autoportretów i żółtych instalacjach.

10. Historia rodzinna i modeli

Ewa Kuryluk opowiada o swoim bracie Piotrze, Helmucie i swojej babcie Paulinie, a także o swoim doświadczeniu z modelowaniem dla sztuki.

11. Opowieść o Piotrze i jego śmierci

Ewa Kuryluk opowiada o swoim bracie Piotrze, który miał samobójczą próby, a także o swoim związkowym doświadczeniu z Helmutem.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "AK"

Tak.

Jak mi się podobało.

I to była taka... I cenzor się zastanawiał, czy zdejmujesz majtki, czy wkładasz majtki.

Potem zdecydowałam na Akademii, że tutaj moja noga nie powstanie.

Nagle odczułam siebie jako...

Pamiętam go, jaki on był, maluję go w pewnym sensie, jaki on teraz już jest.

Ale ludzie są spragnieni, żeby było tak albo siak.

Ludzie nie lubią takiej niepewności.

To, w jaki sposób ludzie patrzą na świat, jakie jest ich doświadczenie, bardzo mnie wciąga.

Obywatelkę świata też przy okazji, a może także przede wszystkim obywatelkę świata.

Tak.

Odkąd na świecie wybucha coraz więcej wojen, śni mi się jakoś gorzej.

Zapytałem, bo powiedziałaś całkiem niedawno chyba, że jeszcze chciałabyś znaleźć w sobie przestrzeń na taką książkę o snach, bo całe życie ci się dobrze śniło.

To znaczy śniło mi się bardzo interesująco i dlatego pomyślałam sobie, że po napisaniu już wszystkich takich raportów z rzeczywistości może teraz by napisać, jak to wyglądało we śnie.

Trzeba mu dać jakiś kontekst.

I to robi się z tego jakaś bardziej skomplikowana opowiastka.

To jest jakiś specjalny chyba dar, trzeba mieć też do opisywania snów.

Ja ujawniam różne rzeczy, które wszyscy chętnie podchwytują, znajdując w nich jakieś wątki z mojego życia, ale ja w gruncie rzeczy wcale tak dużo nie ujawniam.

Po pierwsze napisanej w nowym języku, po drugie w Nowym Jorku, z dala od Polski, myśląc nawet, że ja tu nigdy nie wrócę, jakby tak już subspecie eternitatis.

Myślę, ale tam z kolei, jako że forma jest powieściowa, to nikt tego nie odczytuje i być może temu właśnie służy powieść.

Powiedzieć to, czego nie da się powiedzieć w żadnej innej formie, żeby ludzi nie zranić, nie sprawić im przykrości, żeby się nie skompromitować, żeby się potem nie wstydzić i tak dalej.

Ja myślę, że wszystkie tak szczere dzienniki są jedynie formą

Tak, zapytałem o to, bo wiek XXI napisany po angielsku, powiedziałaś, w nowym języku, ale zapytałem o to, bo choćby w tej trylogii, prawda, nie da się nie powiedzieć autobiograficznej w jakimś sensie, bo jest to historia rodzinna, czyli...

Ale też tak jest, że jest 25 lat, odkąd zaczęłaś prowadzić takie archiwum rodzinne, nie wiem jak to nazwać, zajmować się...

Odkrywszy historię mamy, zdałam sobie sprawę w większym stopniu, na jak straszne bytowanie tutaj w szpitalach psychiatrycznych był skazany mój brat, kiedy ja byłam po drugiej stronie świata, na innym kontynencie.