Mentionsy

Za Rubieżą to audycja o historii, podróżach, polityce międzynarodowej i wszystkim tym, co dzieje się za Rubieżą.

12 lutego o 17.30 w Piasecznie będę, w bibliotece przy Jana Pawła II.

Wszystkie o morzu, a we Wrocławiu będzie o Brazylii.

Ani władcom Sycylii, Aragonii, Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, ani nawet władcom Szwabi, którzy też rządzili Maltą.

Wreszcie wjechał Napoleon, no bo gdzieżby o historii XIX czy XVIII wieku bez Napoleona, który wytrzebił stamtąd zakon maltański, ale jemu francuskiego nie udało się wprowadzić i potem pojawiają się Brytyjczycy.

Arabowie, Anglicy, Normanowie, no wszystko fajnie, ale pierwszymi Maltańczykami byli ludzie, którzy dotarli na wyspę jakieś 8 tysięcy lat temu, ale mniejsza o nich, bo prawdziwą cywilizację przynieśli tam Fenicjanie w VIII wieku przed naszą erą, których to Fenicjan

W każdym razie, po Fenicjanach

Chodzi konkretnie o dynastię Aglabidów, którzy to władają północną Afryką, a konkretniej przede wszystkim Tunezją, częścią Algierii, częścią Libii.

Włada nimi wtedy Muhammad II, który to...

Tak się składa, że rządzący ówcześnie Maltą gubernator, nazwijmy go w ten sposób, Ambroży, nie otrzymał pomocy z zewnątrz, to znaczy chociażby z Sycylii, bo Malta była wtedy administracyjnie częścią Sycylii, która była częścią Bizancjum oczywiście, no i mu się uleca.

Teorii jest kilka.

Znaczna część mieszkańców wyspy pozostała w kulturze łacińskiej i pozostała chrześcijanami.

Wiemy, że pochodził z Danii bądź z Norwegii.

I wiemy też, że to on został wybrany do tego, żeby rządzić jako książę Rouen, czyli władca całej Normandii.

Rollo rozdzielał różne ziemie, różne obszary pod władanie swoich podwładnych po to, żeby mieć ściślejszą feudalną kontrolę nad całym księstwem Normandii.

Nazwijmy już teraz je Księstwem Normandii.

Roger urodzony w 1031 roku, który to z grubsza w czasie, kiedy jego suweren, książę Normandii Wilhelm zdobywał Anglię, on brał udział w łupieżczych wyprawach w południowych Włoszech.

W każdym razie urzędował on na samym południu Włoch, ale także na Sycylii.

I w 1071 roku otrzymał tytuł Wielkiego Hrabiego Sycylii, który to tytuł jego syn, Roger II, utrzymał, a nawet rozszerzył, bo został oficjalnie Królem Sycylii.

I tak powstało państwo, Królestwo Sycylii, które przetrwa kolejnych 700 lat.

Jednakowoż podnieśli oni powstanie przeciwko zwierzchności królestwa Zycylii.

I powstanie to zostało ugaszone, a władza Arabom odebrana w 1127 roku już przez Rogera II, króla Sycylii.

Wtedy też na wyspę przybywają osadnicy z Sycylii, kupcy, urzędnicy, garnizon.

Jeszcze w połowie XIII wieku muzułmanie stanowili prawdopodobnie większość.

Natomiast warto tutaj jeszcze podkreślić, że w międzyczasie Roger wyrzuca także Arabów z Sycylii.

I wielu tych osadników, którzy trafili na Maltę, to są Arabowie wyrzuceni z Sycylii.

W każdym razie z tej fuzji żywiołu arabskiego z osadnikami z Sycylii, którzy przyniesie ze sobą język włoski, sycylijski i katolicyzm powstaje baza do powstania dzisiejszego języka maltańskiego, który przetrwał przez te wszystkie wieki.

W tym czasie, kiedy Sycylia rządzi Maltą, Sycylią z kolei rządzi Królestwo Aragonii, w dużym skrócie Katalonia, Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego, Habsburgowie, a nawet przez chwilę Szwabia.

Jednym z nich był na przykład zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny, domu niemieckiego w Jerozolimie.

Znany także jako krzyżacy, który zapisał się w naszej historii.

Innym z kolei był zakon joannitów, czy jak kto woli zakon szpitalników świętego Jana, który powstał jeszcze przed pierwszą wyprawą krzyżową, bo już w 1070 roku.

Co ciekawe, powstał on pierwotnie przy szpitalu świętego Jana w miasteczku Amalfi.

Tenże zakon założył szpital w trakcie pierwszej wyprawy krzyżowej, a później został oficjalnie przekształcony w zakon rycerski w 1113 roku przez papieża Paschalisa II.

I było ono na tyle silne i na tyle dobrze zorganizowane, że w 1480 roku oparło się ono najazdowi samego Fatih Sultan Mehmet, czyli Mehmeta II, zdobywcy tego, który trzy dekady wcześniej zdobył Konstantynopol.

I zlituje się nad nim dopiero cesarz Karol V Habsburg, który to był jednym z, jeżeli nie najpotężniejszym człowiekiem w Europie w owym czasie, ponieważ był on równocześnie, już mówiąc dzisiejszym językiem, królem Hiszpanii, południowych Włoch, Niderlandów, Austrii i Czech.

A ponieważ był królem południowych Włoch, władał południmi Włochami, władał królestwem Sycylii, władał on także Maltą, która była sycylijskim regionem, tak była rozpatrywana.

Który znany jest pod pełną nazwą jako suwerenny rycerski zakon Szpitala Świętego Jana z Jerozolimy, z Rodos i z Malty.

Członkami tego zakonu są między innymi były minister zdrowia Łukasz Szumowski, który absolutnie nie zrobił wałów na setki miliony złotych przy zakupie respiratorów w trakcie pandemii.

Czy też do tego zakonu należą bądź należeli, chociaż bywszych niebywajet Marcin Libicki, poseł Marcin Libicki i jego syn Jan Filip Libicki, którzy absolutnie nie robili wałów przy pośredniczeniu w obrocie ziemią przez parafię Jana Jerozolimskiego za murami w Poznaniu.

Otrzymała z powrotem od państwa ziemie nadane jej jeszcze przez Przemysła II, czyli 700 ponad lat wcześniej.

Ziemie te obejmujące sporą działkę w centrum Poznania, na której to teraz jest Jezioro Maltańskie, stąd jego nazwa, bo tam był oddział Zakonu Maltańskiego przy tej parafii.

A ksiądz, który był proboszczem w tej parafii, znaleziono w jego domu po jego śmierci sztabki złota i jakieś tam tego typu rzeczy.

Katoliccy, konserwatywni politycy, którzy przejechali się przez większość konserwatywnych partii w tym kraju, mieliby jakiekolwiek związki z jakimikolwiek wałami.

Znane jest w historii Malty jako wielkie oblężenie.

I mimo, że architektura ta wyraźnie koresponduje, nawiązuje do architektury, którą możecie spotkać na Sycylii, to nie ulega wątpliwości, że jest to jakaś własna wartość, coś trochę innego niż inne.

I wtedy zaczyna się zupełnie nowy rozdział w historii Malty, trwający półtora wieku okres dominacji brytyjskiej, który to widać dziś na Malcie na absolutnie każdym kroku.

Osobną rzeczą była kwestia emigracji do różnych brytyjskich kolonii.

Co mniej więcej czwarty Maltańczyk na całym świecie mieszka w Australii.

I co trzeci mieszkający w Australii Maltańczyk dalej zna język maltański.

Około 150 tysięcy z nich mieszka w dalszym ciągu w Australii.

Brytyjczycy zaczynają się obawiać o status swojej kolonii, bo Malta jest kolonią brytyjską.

Labourzyści wywodzą się z partii Reform, a Partia Narodowa wywodzi się z partii tej anty-Reform Party.

Gdyż w pierwszej dekadzie XX wieku ludzi mówiących po włosku jest po raz pierwszy w historii mniej niż ludzi mówiących po angielsku na wyspie.

Chociażby o wpływy we wschodniej części kontynentu afrykańskiego, bo kiedy Włosi, którzy kontrolują część Somalii, czyli Somalii włoskiej i Erytreę, najeżdżają na Etiopię, na którą ostrzyli sobie zęby Brytyjczycy, którzy mają swoją część Somalii, czyli Somalii Brytyjskiej, dzisiejszy Somaliland,

I ciosem, który zniszczy prestiż języka włoskiego jest oczywiście II wojna światowa, w trakcie której ma miejsce kolejne oblężenie Malty, jeśli tak to można nazwać.

W latach 40-43 Malta w 1943 roku jest ważnym hubem logistycznym dla zdobycia Sycylii przez aliantów.

Wreszcie w 1947 roku, już po II wojnie światowej, Malta uzyskuje szeroką autonomię.

No i właściwie pierwszymi sygnałami tego jest uznanie niepodległości Indii, których Brytyjczycy już nie byli w stanie utrzymać i stopniowe przekazywanie coraz większej ilości odpowiedzialności i wpływów

W związku z tym, kiedy Malta w 1964 roku utrzyma niepodległość od Wielkiej Brytanii, to ten system się utrzyma.

Czasami, kiedy idę do pewnych krajów, powiedzmy Sicilii na przykład, ok, jedzenie jest świetne, ale czasami jest to trochę repetytywne, ponieważ w Anglii jest tajemnicze, japońskie, indyjskie, francuskie, hiszpańskie, angielskie.