Mentionsy
#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1.
Jedną z najważniejszych antycznych inspiracji filozofii stoickiej był cynicym. Załozyciel stoicyzmy, Zenon z Kition, zanim zaczął nauczać na własną rękę, należał do szkoły filozofii cynickiej. Rola i radykalność rozumienia podziału na rzeczy od człowieka zależne i niezależne ma wyraźnie cynicki rodowód. Jednak całkowite odrzucenie rzeczy zewnętrznych charakteryzujące stoicyzm, nie występuje w stoicyzmie. Jakie są najważniejsze różnice i podobieństwa między szkołą i postawą cynicką, a stoicką. Jakie najważniejsze aspekty ducha cynickiego przetrwały w stoicyzmie? Na te odpowiadam w tym dwuczęściowym cyklu.
Artykuł #143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1. pochodzi z serwisu Ze stoickim spokojem.
Szukaj w treści odcinka
Skupię się na postaci Diogenesa Synopy i jego specyficznych wypowiedziach.
Każdą jakoś będę nazywał i każdą opatrzę jednym specyficznym wydarzeniem z życia Diogenesa, które będzie przyjmowała zazwyczaj postać pewnej jego wypowiedzi.
Rozważmy to na przykładzie cytatu pochodzącego, tak jak wspomniałem wcześniej, z Diogenesa Laertiosa, który następująco relacjonuje pewne zdarzenie z życia Diogenesa z synopy.
Dlatego prowokacyjnie właśnie, żeby to pokazać i zademonstrować jedli w miejscach publicznych i Diogenes po to jadł w miejscach publicznych, żeby ludzi zaszokować, żeby oni potem zadawali mu o to pytanie i żeby on mógł powiedzieć to, co powiedział w cytacie z Diogenesa Elartiosa.
Poświadcza to poniższa, bardzo znana wypowiedź Diogenesa.
To stwierdzenie w intencji Diogenesa z synopy.
Trzeba w tym kontekście podkreślić, że kosmopolityzm Diogenesa z Snopy miał charakter antyspołeczny, ponieważ odrzucał obowiązki i lojalności wobec lokalnych wspólnot.
To dla Diogenesa znaczyło, nic wam nie jestem dłużem, nie muszę się podporządkowywać żadnym lokalnym prawom i normom.
To dla niego znaczyło, więc można powiedzieć, że kosmopolityzm Diogenesa miał charakter czysto negatywny.
Poświadcza to następująca bardzo znana wypowiedź Diogenesa, cytuję, to na pewno wszyscy z Was to słyszeli, kiedy Aleksander Wielki stanął przed nim i zapytał, czy czegoś potrzebuje,
niezależności i wolności Diogenesa, o tyle najprawdopodobniej oryginalnie pomyślona ona była przede wszystkim jako forma ostentacyjnej drwiny z władzy i autorytetu, a przez to także jako wyraz skrajnego, zupełnie w antyku niespotykanego indywidualizmu oraz braku szacunku dla hierarchii społecznej.
Poświadcza to następująca scena, dobrze znana, przypuszczam, większości z Was, moich słuchaczy, z życia Diogenesa Snopy.
Przyjrzyjmy się w tym kontekście jeszcze jednej znanej obrazoburczej wypowiedzi Diogenesa.
Podsumowując teraz tę część moich badań, sześć przytoczonych przeze mnie wypowiedzi Diogenesa z synopy wyczerpująco moim zdaniem ilustruje specyficzne dla antycznego cynicyzmu odrzucenie społecznych norm, instytucji, wartości oraz hierarchii.
Epiktet, jak już wcześniej wspomniałem, wielokrotnie powoływał się na postać cytowanego tu Diogenesa Synopy i innych cyników, podając go jako przykład ucieleśnienia.
I to w ogóle nie wybrzmiewa w relacji Diogenesa Laertiosa.
że w następnym odcinku postaram się Wam wyjaśnić, ile z tej cynickiej postawy i tej bezczelności zarówno w ujęciu, jakie udało mi się wydobyć z tekstów Diogenesa D'Artiosa, jak i w ujęciu współczesnym Petera Sloderdika, ile z tej postawy i w jaki sposób
Ostatnie odcinki
-
#148 Zasada jednego procenta, cz. 1
26.01.2026 16:24
-
#147 Losu petentem nie bądź
01.01.2026 10:49
-
#146 Pamiętaj o perspektywie kosmicznej
10.12.2025 08:37
-
#145 Jak pogodzić trwałość ze zmiennością w n...
04.12.2025 07:35
-
#144 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 2.
13.11.2025 07:03
-
#143 Ile jest cynicyzmu w stoicyzmie? Cz. 1.
21.10.2025 18:24
-
#142 Pamiętaj o porannym przeglądzie siebie
24.09.2025 16:24
-
#141 Rozmówki ludzko-stoickie
17.09.2025 17:15
-
#140 Polityka po stoicku?
27.08.2025 15:38
-
#139 Smutek i polityka cz. 2
22.07.2025 12:47