Mentionsy

Ameryka i ja - Lidia Krawczuk w RMF Classic
04.11.2025 05:00

314. Wilson i Paderewski: duet prezydent-pianista, który przywrócił Polskę na mapę

W odcinku rozmowa z Maciejem Jamrózem, oficerem łącznikowym z Kongresem Stanów Zjednoczonych w polskiej ambasadzie w Waszyngtonie oraz pasjonatem historii. To podcast o tym, jak spotkanie będącego u szczytu sławy Ignacego Paderewskiego z ówczesnym prezydentem USA Wodorowem Wilsonem wpłynęło na uzyskanie przez Polskę niepodległości. Rozmawiamy o tym, jak Paderewski trafił do Białego Domu, w jaki sposób zdobył zaufanie Wilsona i co z tej relacji wyniknęło. Mówimy o kulisach konferencji wersalskiej, ale też o koncertach Paderewskiego w Stanach, o jego sławie, lukratywnych kontraktach oraz o tym, jak wykorzystał popularność dla dobra Polski.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 24 wyników dla "Woodrow Wilsona"

Zapraszam Was na odcinek o tym, jak Ignacy Paderewski, artysta, który na początku XX wieku podbił amerykańskie sale koncertowe, trafił do Białego Domu i przekonał prezydenta Woodrowa Wilsona, że Polska zasługuje na miejsce na mapie świata.

na temat Ignacy Paderewskiego i prezydenta Wilsona.

A Woodrow Wilson to XXVIII prezydent USA, który sprawował swój urząd w latach 1913-21.

I ten porządek miał rzeczywiście, Woodrow Wilson wywarł silny wpływ na to, jak wyglądał świat, jak wyglądała Europa po...

I mimo tego, że został ustanowiony przez prezydenta Wilsona w 1919 roku na pamiątkę zakończenia I wojny światowej, to dziś ta data w Ameryce już nie ma tego pierwszowojennego kontekstu.

Natomiast w Polsce cały czas wspomina się o roli Ameryki i nie tylko o roli politycznej, o roli prezydenta Wilsona, o czym będziemy mówić szerzej później, ale też o roli wojskowej, bo nie zapominajmy o tym, że Amerykanie byli obecni u zarania polskiej niepodległości, zarówno dostarczając odradzającemu się wojsku polskiemu sprzęt,

Ale wśród historyków, wśród osób zajmujących się relacjami międzynarodowymi, Wilson jest znany jako ten przywódca, który chciał nadać relacjom międzynarodowym nowy impuls i konferencja w Wersalu, ten ład po I wojnie światowej był w dużej mierze autorskim dziełem Woodrow Wilsona i ta idealistyczna koncepcja

Może obecnie bardziej wracamy do tradycyjnej polityki międzynarodowej koncertu mocarstw, ale cały czas jesteśmy beneficjentami tego, że mamy system międzynarodowy jednak oparty o normy, o zasady, o prawo organizacji międzynarodowe i to wszystko zawdzięczamy Woodrow Wilsonowi.

I był szarą eminencją w administracji Woodrow Wilsona.

I to właśnie przez hałsa Paderewski dotarł do Wilsona.

Podkreślają to wszyscy, którzy Paderewskiego znali we wspomnieniach czy prezydenta Wilsona, czy pułkownika Hausa, ale też i w polskich relacjach, wszyscy podkreślają bezinteresowność Paderewskiego.

To skupmy się na tym wątku Baderewski-Wilson, bo w tych słynnych 14 punktach Wilsona znalazł się postulat niepodległej Polski z dostępem do morza.

I to wtedy, a nie w 14 punktach, po raz pierwszy pojawiła się Polska na agendzie prezydenta Wilsona.

do I wojny światowej i konsekwencją tego wystąpienia było to słynne 14 punktów Wilsona i 13 punkt, w którym Wilson stwierdził, że stworzenie niepodległego państwa polskiego z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą, integralnością terytoriów powinna być zagwarantowana przez konwencję międzynarodową.

więc tutaj postulaty Paderewskiego trafiły na podatny grunt w postaci Woodrow Wilsona.

I Paderewski grał dla w zasadzie wszystkich prezydentów USA od czasów Cleveland'a, czyli grał dla Cleveland, dla McKinleya, dla Theodora Roosevelta, dla Tafta, więc grał też dla Wilsona, ponieważ był taką gwiazdą, że nie wypadało, żeby nie wystąpił w Białym Domu.

Natomiast pierwsze spotkanie w cztery oczy nastąpiło dopiero podczas konferencji w Wersalu, więc to nie jest tak, że to była jakaś zażyła znajomość, że Paderewski odwiedzał Wilsona w Białym Domu, kiedy tylko chciał, ale nawet z tych kontaktów, które miał, można powiedzieć, że wycisnął maksimum.

Zanim dotarł do Woodrow Wilsona, to już opinia publiczna znała jego poglądy na temat Polski, konieczność odrodzenia niepodległego państwa polskiego, więc zdecydowanie Paderewski był nie tylko mistrzem soft power, ale też pierwszym publicznym dyplomatą w historii Polski.

Do pierwszego spotkania Paderewskiego u Wilsona doszło w lutym 1919 roku w hotelu Creon w Paryżu, gdzie miała swoją siedzibę delegacja amerykańska i najlepiej będzie opisać to spotkanie słowami samego Paderewskiego.

Natomiast to, co przemawiało do Wilsona, to była ta duchowość, ten romantyzm Paderewskiego.

Tak, to ciekawe, że Paderewski, który nie był przecież zawodowym politykiem, nie był zawodowym dyplomatą, potrafił najlepiej trafić do prezydenta Wilsona, a Paderewski był pewnym zjawiskiem na konferencji w Wersalu.

Jeżeli chodzi o Wilsona, to w okolicy Waszyngtonu jest kilka miejsc, czy w Waszyngtonie i w okolicy Waszyngtonu jest kilka miejsc związanych z Woodrow Wilsonem.

A stąd on w Virginia, około dwóch godzin drogi od Waszyngtonu, jest jego dom rodzinny, gdzie jest teraz Muzeum Biblioteka prezydenta Wilsona.

I ta rzeczywiście jest w domu rodzinnym Wilsona, więc jest mało imponująca.

0:00
0:00