Mentionsy

Crazy Nauka
07.10.2025 20:27

135. Nauka, morderstwo i lalki Barbie, czyli trzy kobiety wśród małp

Trzy badaczki, które na zawsze zmieniły to, jak patrzymy na zwierzęta – i na nas samych. Jane Goodall, Dian Fossey i Birutė Galdikas wyruszyły w głąb dżungli, by obserwować szympansy, goryle i orangutany. 
To, co odkryły, wielu ludziom się nie spodobało. Bo pokazało, że nie tylko człowiek tworzy narzędzia, odczuwa emocje, buduje więzi i potrafi współpracować. A to oznacza, że granica między nami a innymi małpami naczelnymi jest znacznie cieńsza, niż wielu chciałoby wierzyć. To był naukowy przewrót. W jego tle pojawiło się morderstwo i wejście badaczek do szerokiej popkultury.

Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv 

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: 
https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka 

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109  

Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu! 

Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Leakey:
https://www.smithsonianmag.com/history/the-old-man-of-olduvai-gorge-69246530/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Louis_Leakey
https://www.talkorigins.org/faqs/homs/lleakey.html 

The Trimates:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Trimates
https://www.cbc.ca/natureofthings/features/louis-leakey-selected-three-women-to-study-the-great-apes-they-inspire-youn 

Goodall:
https://www.science.org/content/article/jane-goodall-famed-primatologist-changed-way-we-thought-about-apes 
https://www.nature.com/articles/d41586-025-03209-y
https://www.scientificamerican.com/article/jane-goodall-conservationist-who-transformed-our-understanding-of/
https://magazynpismo.pl/idee/esej/jane-goodall-i-jej-nauczyciel-szympans/
https://en.wikipedia.org/wiki/Jane_Goodall
https://www.bbc.com/news/live/c9qyw2ewl2nt

Dian Fossey:
https://www.nationalgeographic.com/culture/article/dian-fossey-national-geographic-archives
https://en.wikipedia.org/wiki/Dian_Fossey 
https://gorillafund.org/who-we-are/dian-fossey/dian-fossey-bio/ 
https://www.famousscientists.org/dian-fossey-2/ 
https://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/dian-fosseys-gorilla-skulls-are-scientific-treasures-and-symbol-her-fight-180962564/ 
https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/mountain-gorillas-study-dian-fossey-virunga
https://www.youtube.com/watch?v=oh_oDr8vg-Y
https://web.archive.org/web/20200627032228/http://www.bbc.com/earth/story/20151226-the-woman-who-gave-her-life-to-save-the-gorillas
https://web.archive.org/web/20150119112835/http://www.wsj.com/articles/SB1015200880517583680

Galdikas:
https://www.science-delivered.org/blog/2018/6/4/birut-galdika-the-champion-of-orangutans  
https://en.wikipedia.org/wiki/Birut%C4%97_Galdikas 
https://orangutan.org/50-years-in-the-field/ 
https://www.atlasobscura.com/articles/galdikas-orangutan-borneo
https://www.sciencefriday.com/articles/10-questions-for-birute-mary-galdikas-orangutan-expert/ 
https://orangutan.org/our-projects/research/camp-leakey/ 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 9 wyników dla "National Geographic"

Jego producentem był National Geographic.

Jakby ktoś chciał, to w opisie odcinka będzie link do takiego tekstu z National Geographic.

Ona była na okładce National Geographic w 70 roku, Goodall była w 65, o ile pamiętam.

Tu też damy link do filmu, jest taki godzinny ponad film na National Geographic na ten temat.

Plus film, tak, te goryle we mgle, tam Sigourney Weaver grała ją i zresztą później w tym filmie na National Geographic, tej mojej śmierci, również jej głos, bo tam są jakieś fragmenty czytane, jakieś jej wypowiedzi i tak dalej, właśnie też Sigourney Weaver podkłada.

Ale ostatecznie udało mu się, uwaga, uzyskać finansowanie, jak zwykle z National Geographic.

I to National Geographic zgodziło się na sfinansowanie i utworzenie ośrodka badawczego na Borneo w Indonezji.

Wracając do tematu Orangutan Foundation International.

Między innymi, znowuż jak dwie pozostałe badaczki i ona trafiła na okładkę National Geographic w roku 1980.

0:00
0:00