Mentionsy
135. Nauka, morderstwo i lalki Barbie, czyli trzy kobiety wśród małp
Trzy badaczki, które na zawsze zmieniły to, jak patrzymy na zwierzęta – i na nas samych. Jane Goodall, Dian Fossey i Birutė Galdikas wyruszyły w głąb dżungli, by obserwować szympansy, goryle i orangutany.
To, co odkryły, wielu ludziom się nie spodobało. Bo pokazało, że nie tylko człowiek tworzy narzędzia, odczuwa emocje, buduje więzi i potrafi współpracować. A to oznacza, że granica między nami a innymi małpami naczelnymi jest znacznie cieńsza, niż wielu chciałoby wierzyć. To był naukowy przewrót. W jego tle pojawiło się morderstwo i wejście badaczek do szerokiej popkultury.
Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem:
1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:
https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków:
https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊
https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊
https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł:
Leakey:
https://www.smithsonianmag.com/history/the-old-man-of-olduvai-gorge-69246530/
https://pl.wikipedia.org/wiki/Louis_Leakey
https://www.talkorigins.org/faqs/homs/lleakey.html
The Trimates:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Trimates
https://www.cbc.ca/natureofthings/features/louis-leakey-selected-three-women-to-study-the-great-apes-they-inspire-youn
Goodall:
https://www.science.org/content/article/jane-goodall-famed-primatologist-changed-way-we-thought-about-apes
https://www.nature.com/articles/d41586-025-03209-y
https://www.scientificamerican.com/article/jane-goodall-conservationist-who-transformed-our-understanding-of/
https://magazynpismo.pl/idee/esej/jane-goodall-i-jej-nauczyciel-szympans/
https://en.wikipedia.org/wiki/Jane_Goodall
https://www.bbc.com/news/live/c9qyw2ewl2nt
Dian Fossey:
https://www.nationalgeographic.com/culture/article/dian-fossey-national-geographic-archives
https://en.wikipedia.org/wiki/Dian_Fossey
https://gorillafund.org/who-we-are/dian-fossey/dian-fossey-bio/
https://www.famousscientists.org/dian-fossey-2/
https://www.smithsonianmag.com/smithsonian-institution/dian-fosseys-gorilla-skulls-are-scientific-treasures-and-symbol-her-fight-180962564/
https://www.nationalgeographic.com/magazine/article/mountain-gorillas-study-dian-fossey-virunga
https://www.youtube.com/watch?v=oh_oDr8vg-Y
https://web.archive.org/web/20200627032228/http://www.bbc.com/earth/story/20151226-the-woman-who-gave-her-life-to-save-the-gorillas
https://web.archive.org/web/20150119112835/http://www.wsj.com/articles/SB1015200880517583680
Galdikas:
https://www.science-delivered.org/blog/2018/6/4/birut-galdika-the-champion-of-orangutans
https://en.wikipedia.org/wiki/Birut%C4%97_Galdikas
https://orangutan.org/50-years-in-the-field/
https://www.atlasobscura.com/articles/galdikas-orangutan-borneo
https://www.sciencefriday.com/articles/10-questions-for-birute-mary-galdikas-orangutan-expert/
https://orangutan.org/our-projects/research/camp-leakey/
Szukaj w treści odcinka
Jego producentem był National Geographic.
Jakby ktoś chciał, to w opisie odcinka będzie link do takiego tekstu z National Geographic.
Ona była na okładce National Geographic w 70 roku, Goodall była w 65, o ile pamiętam.
Tu też damy link do filmu, jest taki godzinny ponad film na National Geographic na ten temat.
Plus film, tak, te goryle we mgle, tam Sigourney Weaver grała ją i zresztą później w tym filmie na National Geographic, tej mojej śmierci, również jej głos, bo tam są jakieś fragmenty czytane, jakieś jej wypowiedzi i tak dalej, właśnie też Sigourney Weaver podkłada.
Ale ostatecznie udało mu się, uwaga, uzyskać finansowanie, jak zwykle z National Geographic.
I to National Geographic zgodziło się na sfinansowanie i utworzenie ośrodka badawczego na Borneo w Indonezji.
Wracając do tematu Orangutan Foundation International.
Między innymi, znowuż jak dwie pozostałe badaczki i ona trafiła na okładkę National Geographic w roku 1980.
Ostatnie odcinki
-
152. Nauka na czasie: Wir polarny się rozpada, ...
03.02.2026 19:35
-
151. 72 sekundy promu Challenger: 40. rocznica ...
28.01.2026 21:57
-
150. Nauka na czasie: Jak dotarliśmy do Ameryki...
20.01.2026 22:45
-
149. Ciemna, zimna i daleka: jak Polacy upolowa...
13.01.2026 19:38
-
148. Kobieta, która zatruła szpital
06.01.2026 15:54
-
147. Anatomia pierwszej pomocy
30.12.2025 06:00
-
146. Czy Ziemia „wybuchła”, żeby narodził się K...
23.12.2025 18:13
-
145. Gdy Big Pharmie się nie opłaca - prawda o ...
15.12.2025 19:43
-
144. Jak manipulować ludźmi przy pomocy matemat...
09.12.2025 18:05
-
143. Nauka na czasie: Od wilka do jamnika, od ż...
02.12.2025 18:22