Mentionsy
Od cukrowni po artylerię. Narodziny imperium przemysłowego Škoda | opowiada: Karol Machi
Pilzno na cały świat rozsławia nie tylko tutejszy browar. Kilkanaście lat po tym, jak Josef Groll uwarzył tu pierwszego pilznera, w mieście powstał też niewielki na początku zakład przemysłowy. Po kolejnych czterech dekadach był on już największą firmą w całym imperium Habsburgów i jedną z większych na całej planecie. Miał własne kopalnie, huty i stalownie, produkował właściwie wszystko - od wyposażeń cukrowni, słodowni i browarów, po potężną morską artylerię. Mowa o założonych przez Emila Škodę Zakładach Škody (Škodovy závody) tudzież Skoda Werke.
W 110 odcinku Czechostacji Karol Machi, historyk motoryzacji z wrocławskiego ośrodka Pamięć i Przyszłość opowiada obszernie o początkach tego imperium i jego założycielu. Jest więc mowa o skomplikowanej sytuacji językowo-etnicznej ówczesnego Królestwa Czech w którym można było urodzić się w rodzinie niemieckojęzycznej a umrzeć jako Czech, ale można było też na odwrót. Jest o poprzednikach Emila i tym, jakim był szefem dla swoich pracowników. Ale przede wszystkim to opowieść o tym, jak niewielka fabryka stała się wszechstronnym i wszechwładnym imperium a potęgę swoją zbudowała głównie na produkcji broni. W związku z tym, pewne wydarzenia z jej historii zainspirowały nawet jednego z najbardziej znanych czeskich pisarzy do napisania najbardziej chyba znanej z jego książek. I o tym też w 110 odcinku Czechostacji możecie posłuchać.
Czego natomiast w tym odcinku nie ma? Ano nie ma w nim nawet jednego słowa o samochodach, z których Škoda znana jest do dzisiaj. Ten rozdział w historii koncernu zaczął się bowiem dopiero po pierwszej wojnie światowej. I o tym okresie Karol też opowie, w kolejnej części poświęconej Škodzie.
***
Jeśli podcast Wam się podoba i chcecie pomóc go rozwijać, możecie zostać Patronami lub Patronkami Czechostacji w serwisie Patronite. W tym tygodniu zdecydowali się na to:
Michał, Tomasz Jerzy
Bardzo Wam dziękuję <3
Jeśli ktoś chce wesprzeć moją pracę a nie ma ochoty zobowiązywać się na dłużej, może mi też po po prostu postawić wirtualną kawę w serwisach Suppi, bądź Buy Coffee - gdzie Wam wygodniej.
Za wszelkie wsparcie, także to dobrym słowem, łapką w górę, subskrypcją czy komentarzem - również bardzo dziękuję.
Jak zawsze proszę też o wszelkie sygnały zwrotne w komentarzach czy mediach społecznościowych Czechostacji.
Interakcje z Wami nie tylko są dla mnie często inspiracją przy wymyślaniu tematów kolejnych rozmów. One po prostu bardzo mnie motywują. Za co również - a właściwie to najbardzej, dziękuję.
No i karmią algorytmy - dzięki waszej aktywności platformy podcastowe czy media społecznościowe uznają, że warto Czechostację pokazać też tym, którzy do tej pory jej nie znali.
W jinglu podcastu wykorzystuję fragment IX symfonii „Z Nowego Świata” autorstwa Antoniny Dvořáka, działającego z MUSOPEN.ORG
Szukaj w treści odcinka
Do tego był jeszcze ten hrabia dziedzicznym członkiem w austriackim Herrenhausie, czyli to jest taka jakby Izba Lordów, przetłumaczylibyśmy to na polski, to jest po prostu Izba Wyższa Reichsratu.
Był zaangażowany w opiekę nad żołnierzami podczas wojny prusko-austriackiej w 1866 roku i otrzymał już rok później tytuł szlachecki.
Dlatego, że Europa się wtedy zmienia, Austria się zmienia.
Ja jestem z Wrocławia i stety niestety będę przedstawiał tą niemiecką wersję może nie historii, ale chciałbym rozszerzyć patrzenie niektórych, bo zmagam się cały czas z takimi fikołkami logicznymi, w którym to Wrocław najkrócej był niemiecki, wyobraźcie sobie Państwo, dlatego że wcześniej byli tu mityczni Austriacy.
I co jeszcze może Państwa też zaskoczy, Niemcy był to taki naród, który był też w Austrii, to znaczy nie było czegoś takiego jak Austriaków.
Narodu austriackiego nie ma tak naprawdę aż do II wojny światowej.
Stąd też i Prusy, i Austria jako potęgi militarne niestety się skonfrontowały.
Nie wiem, czy wspomniałem, fabryka została kupiona w 1869 roku, czyli trzy lata po zakończeniu wojny prusko-austriackiej, a więc naprawdę jest to jeszcze świeży okres i nikt nie wie, co się dokładnie...
I że właściwie ta malutka Austria, która zostaje tutaj, jest takim niewielkim rolniczym kraikiem z owcami, z serem i winnicami.
Nie wiem, czy chodzi o jakąś cechę narodową, ale naprawdę ten przemysł w Królestwie Czech, jeżeli ten obszar tak sobie zdefiniujemy, jest naprawdę imponujący i Austria wydaje się być przy tym naprawdę biednym, zacofanym rolniczym regionem.
No to jest o wiele bardziej skomplikowane, a może i właśnie o wiele bardziej proste, bo tak naprawdę to, że szkoda stał się największym dostawcą dla armii austriackiej wynikał z prostego faktu, że bardzo słynna i wtedy wciąż działająca fabryka broni w austriackim Sztejrze
Ostatnie odcinki
-
Škoda w międzywojniu. Trudne początki wielkiego...
03.02.2026 06:40
-
Od cukrowni po artylerię. Narodziny imperium pr...
27.01.2026 06:45
-
Czechy: kraj, którego dzieje pisały złoto, sreb...
20.01.2026 06:45
-
Wsparcie dla Ukrainy - nowy czeski rząd w szpag...
13.01.2026 06:40
-
Jak czechosłowacki underground zjednoczył antyk...
06.01.2026 06:45
-
Karlovy Vary: sławne uzdrowisko, kopalnie uranu...
30.12.2025 06:45
-
Czechosłowacki underground przeciw komunistyczn...
23.12.2025 06:40
-
Czeska utopia panslawizmu z rosyjskim wielkim b...
16.12.2025 06:45
-
Laurin&Klement: motoryzacyjny koncern z Austro-...
09.12.2025 06:40
-
Na biegowo, na zjazdowo. Gdzie do Czech na nart...
02.12.2025 06:45