Mentionsy
Polka na czele Antarktyki. DROGOWSKAZY
Agnieszka Kruszewska, która od 13 lat zarządza Polską Stacją Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego, została jednogłośnie wybrana na przewodniczącą COMNAP czyli międzynarodowej rady zrzeszającej menadżerów narodowych programów antarktycznych. Jest pierwszą w historii Polką i trzecią kobietą na tym stanowisku. Organizacja zajmuje się logistyką i wsparciem nauki na najzimniejszym kontynencie świata. Ten ogromny sukces to okazja by porozmawiać o tym jak zarządza się badaniami w rejonie Antarktyki oraz dlaczego są one tak ważnym elementem polityki zagranicznej. Wybór Polki na tak ważne stanowisko może być szansą na wzmocnienie pozycji Polski w tym obszarze. Równolegle trwają prace budowalne na Polskiej Stacji Antarktycznej, gdzie w 2027 r. zostanie oddany do użytku nowy budynek: tworzony w niemal skrajnie surowych warunkach, 14 tysięcy kilometrów od Polski. O życiu związanym z Antarktyką, opowiedziała w Drogowskazach Agnieszka Kruszewska, przewodnicząca COMNAP, od 13 lat zarządzająca Polską Stacją Antarktyczną im. Henryka Arctowskiego z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk. Do wysłuchania rozmowy zaprasza Aleksandra Galant.
Szukaj w treści odcinka
Urodziny nie byle jakie, bo jubileusz 70-lecia istnienia Polskiej Stacji Antarktycznej im.
Comnab jest stowarzyszeniem państw, które, tak jak już wspomniałam, posiadają tam stacje antarktyczne, ale na przykład należą do niego trzy programy i to jest program portugalski, program holenderski i program kanadyjski, które akurat stacji badawczych nie mają.
Kanada nie ma stacji badawczej?
Jakie nowe technologie chcą wprowadzić do funkcjonowania swoich stacji na przykład?
Gdybyśmy na przykład chcieli dobudować skrzydło do stacji badawczej?
Czyli takie stowarzyszenia mogą również, na przykład to stowarzyszenie ostatnio dyskutowało kwestię wprowadzania na stacji ogniw fotowoltaicznych na poszczególnych stacjach i w tym momencie menedżerowie, specjaliści, którzy akurat za ten obszar odpowiadają w przypadku danej infrastruktury, wymieniają się typami tych ogniw, jakie zostały zastosowane, jaką osiągnęły wydajność, czy w danej szerokości geograficznej one są najbardziej optymalnym,
źródłem pozyskiwania energii dla stacji.
I znów, tak jak pytałam o funkcjonowanie stacji i to, czy istnieje obowiązek uzyskiwania zgód czy zgłaszania tego, to czy w przypadku badań również należy konsultować na przykład z komnapem to, czym naukowcy w danym sezonie będą się zajmować?
Pani Kruszewska zarządza także Polską Stacją Antarktyczną im.
Henryka Arctowskiego z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Kiedy czytałam komentarze dotyczące pani wyboru na stanowisko przewodniczącej, to oczywiście oprócz gratulacji, które ja też złożyłam, pojawiały się takie nadzieje, że to jest duża szansa dla Polski, czy na rozwój naszej stacji, czy zwiększony udział w tym, co się dzieje na Antarktydzie, bo muszę przyznać, że ja tak o tym obszarze nie myślałam, ale to jest przecież też taki ważny element polityki zagranicznej, jakby nie było.
Powiedziałabym, że nasza Polska Stacja Antarktyczna im.
Jak na tej mapie stacji badawczych wygląda to?
Tak, jestem z niej absolutnie dumna i jestem dumnym pracownikiem Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk, któremu przypadł zaszczyt zarządzania tą infrastrukturą.
Powiedziałabym, że Polska Stacja Antarktyczna im.
Henryka Arctowskiego to jest stacja średniego rozmiaru na tle tej mapy antarktycznej, ale tutaj należałoby też podkreślić, że co nas różnicuje pomiędzy programami narodowymi antarktycznymi, to jest kwestia tego, czy stacje są całoroczne, czy są sezonowe.
Naukowcy latają zwykle do Punta Arenas w Chile i tam na statkach chilejskich, czasami peruwiańskich, czasami brazylijskich są w stanie dotrzeć do naszej stacji.
Schodząc z tego poziomu międzynarodowego do poziomu lokalnego, zapewne Państwo zastanawiacie się, a co z tą turystyką na Arctowskim.
My podjęliśmy decyzję, która przyszła do nas w sposób oczywisty i naturalny w okresie pandemii COVID-19, kiedy absolutnie nie wpuszczaliśmy turystów na teren stacji i na obszar ją okalający,
Ponieważ w bezpośrednim sąsiedztwie stacji jest ten park narodowy, o którym rozmawiałyśmy w pierwszej części, czyli ten teren szczególnie chroniony numer 128.
O tym mam nadzieję, że porozmawiamy w trzeciej części, kiedy zajmiemy się funkcjonowaniem polskiej stacji.
Zdecydowanie posiadanie przez państwo własnego statku badawczo-transportowego sprawia, że w tej układance antarktycznej mamy więcej do zaproponowania.
Ona z kolei zarządzana jest przez Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk i jako środowisko polarne skupione zarówno w Polskim Konsorcjum Polarnym, czy przy Komitecie Badań Polarnych Polskiej Akademii Nauk, ale również jako eksperci pracujący razem z Ministerstwem Spraw Zagranicznych w ramach Zespołu do Spraw Polityki Polarnej Państwa,
Funkcjonuje również jeszcze jedna platforma badawcza, która z kolei zarządzana jest przez Instytut Oceanologii Polskiej Akademii Nauki, to jest Jachtat Oceania.
Również nie tylko w obszarze Arktyki czy Antarktyki, ale również na trasie pomiędzy Arktyką a Antarktyką, czyli mówimy o całym Oceanie Atlantyckim.
Zarządza Polską Stacją Antarktyczną im.
Henryka Arctowskiego z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.
W historii organizacji, oczywiście, ale od 12 lat zarządza Polską Stacją Antarktyczną imienia Henryka Arctowskiego z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Nie tylko od domu, ale też wiele tysięcy kilometrów od świata, powiedziałabym, bardziej ucywilizowanego, znanego nam wszystkim.
Tak więc za dwa lata przypadną 50. urodziny, jubileusz 50-lecia istnienia tejże stacji.
Ale są takie elementy tej całej infrastruktury stacji, włącznie z budynkiem głównym, które powstają zupełnie od nowa.
Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjęło decyzję, że przeznacza środki na kompleksową modernizację Polskiej Stacji Antarktycznej im.
sankcjonuje posiadanie stacji badawczej, a jej kondycja jest już w bardzo kiepskim stanie.
I tak jak wspomniałam, są obszary takie jak na przykład system paliwowy, które zostały zmodernizowane, ale w ramach tego systemu paliwowego, na przykład przy budynku tak zwanej agregatorni, został wybudowany rozchodowy zbiornik paliwowy, aby, co może stanowić dla Państwa ciekawostkę, osoby, które odpowiadają za prąd na stacji, czyli za to, żeby do agregatów wlać paliwo, żeby móc wygenerować ciepło, prąd,
Chłodzenie w chłodni musiały jeździć kilometr od stacji ze zbiornikiem paliwa, takim do przewożenia paliwa z tego systemu centralnego paliwowego do tej wspomnianej agregatorni.
Czyli rzeczony rozchodowy zbiornik paliwowy to podniesienie bezpieczeństwa funkcjonowania na stacji.
W sytuacji, gdyby nastąpiła jakaś klęska żywiołowa, byłby pożar na stacji.
Oprócz tego oczywiście budujemy nowy budynek główny stacji.
Także duże, duże wyzwanie przed nami, tym większe, że należy pamiętać, że przy stacji nie ma KEI, nie ma portu, cały rozładunek odbywa się na morzu.
No i jeżeli jest bardzo dużo lodu morskiego albo stan morza jest bardzo wysoki, no to nie jesteśmy w stanie rozładować statków, w związku z tym ten rozładunek się przedłuża, więc w tym obszarze funkcjonowania, tam zarządzania stacją logistyki, stacji są też takie elementy, na które wpływu zupełnie nie mamy.
Ja z kolei się zawstydziłam, dlatego że informacje o modernizacji, zmianach w obrębie stacji związanych z przebudową...
No informacja o tym, że fale uderzały o ścianę stacji.
na załogę, na to, kto na stacji się znajduje i zapewne są to osoby, które nie stracą zimnej krwi, kiedy fale się pojawią w pobliżu.
W związku z tym ja oczywiście zarządzam z ramienia Instytutu Stacją, ale jestem też pełnomocnikiem dyrektora do spraw zarządzania stacją, ale w Instytucie funkcjonuje dział Stacja im.
Oczywiście profil kandydatów musi być zgodny z wyzwaniami, które mogą się na stacji pojawić.
dobrostanem psychicznym na stacji, komfortem funkcjonowania, ale też kwestiami związaną z językiem szacunku, którym powinniśmy porozumiewać się na stacji.
Mimo wszystko musimy mieć świadomość, że w okresie zimy antyarktycznej na stacji zostanie 10 osób.
W związku z tym musimy zadbać o to, żeby te 10 osób, bo to jest najtrudniejszy moment, zima antarktyczna, jest pełna izolacja, jest deprywacja sensoryczna wynikająca z małej ilości światła dziennego, bo nagle ten dzień to są 3-4 godziny, że mogą być takie warunki pogodowe, że ze stacji nie wyjdziemy na zewnątrz.
To jest ich znacząco więcej i proszę mi wierzyć, czasami problemy, które tutaj w kraju wydają nam się zupełnie trywialne, na stacji w takiej sytuacji mogą wybrzmieć na dużą skalę.
Ja nigdy na stacji nie byłam, ale wyobrażam sobie, że to jest nawet sytuacja, kiedy nie bardzo można wyjść na moment na spacer, żeby ochłonąć, bo coś tam się wydarzyło.
Tylko jesteśmy na tej stacji zamknięci, zdani na siebie też równocześnie.
To znaczy już na ten najtrudniejszy moment w roku, czyli zimy antarktycznej, ale również w okresie lata antarktycznego, bardzo istotne jest to, aby członkowie grupy sobie nawzajem ufali.
Bo tak, może być taki dzień, taki dzień zimy antarktycznej, że na zewnątrz będzie wiało ponad 200 km na godzinę.
Na stacji będzie tylko 10 osób i wybrzmi konflikt, który momentalnie przeniesie się na całą grupę.
Ja nie wiem, czy mogę się mienić polarniczką, chociaż bywam tak nazywana, ale to środowisko osób skupionych wokół obszarów polarnych, zarówno to środowisko naukowe, jak to środowisko, które zajmuje się utrzymaniem stacji w ruchu,
Myślę, że jest to wyjątkowy czas, jeżeli ktoś zakwalifikuje się na wyprawę, czy też pracuje przy stacji również tutaj w kraju.
No nie chcę tutaj nikogo prowokować, ale jeżeli ktoś również czuje taki pociąg i fascynację do świata, o którym rozmawiałyśmy, no to być może powinien ogłoszeń, które pojawiają się chociażby w kanałach Polskiej Akademii Nauk wypatrywać.
Świata Polarnictwa otworzyła Agnieszka Kruszewska, która jest przewodniczącą Rady Menadżerów Narodowych Programów Antarktycznych, a także zarządza Polską Stacją Antarktyczną im.
Henryka Arctowskiego z ramienia Instytutu Biochemii i Biofizyki Polskiej Akademii Nauk.
Ostatnie odcinki
-
O żaglach, morzu i wielkiej miłości. DROGOWSKAZY
30.01.2026 07:26
-
O dobrych i złych liderach. DROGOWSKAZY
29.01.2026 15:20
-
“Mam tak samo!” czyli o polsko-ukraińskich rela...
23.01.2026 09:12
-
Slow work - plusy i minusy. DROGOWSKAZY
22.01.2026 14:54
-
Prawo dla każdego - czy czeka nas cyfrowa rewol...
16.01.2026 07:54
-
O męskiej anoreksji. DROGOWSKAZY
15.01.2026 10:06
-
Noworoczne postanowienia czyli jak pokochać ruc...
09.01.2026 07:52
-
Ojcowie walczący o swoje dzieci. DROGOWSKAZY
08.01.2026 06:28
-
O trudnej drodze do trzeźwości. DROGOWSKAZY
02.01.2026 08:36
-
„Lustro naszego zdrowia”: jak zadbać o swoje wł...
02.01.2026 08:06