Mentionsy

A skoro padło słowo interes, to w pierwszej części naszej rozmowy już za chwilę pomówimy o zjawisku januszyzmu i januszy biznesu.

Owym przysłowiowym już Januszom biznesu zawdzięczamy gospodarczy sukces Polski, a na ile jest to wygodna fikcja, o której lubią rozprawiać ci, którym być może tak naprawdę ten feudalny, trochę wsteczny i na pewno...

Czy spotkałeś się z nim kiedyś i czy uważasz, że w ogóle mówienie o Januszach biznesu jest w Polsce uprawnione?

Mianowicie chciałbym przeprosić blisko 200 tysięcy naszych rodaków, którzy mają na imię Janusz, a przez cały ten segment będą słuchać o tym, czego to Janusze biznesu są winni.

No więc podobnie jest z Januszami w roku 2020.

Nie wiem, czy zdajesz sobie sprawę, jedynie 19 chłopców nazwano Janusz.

Szkoda, bo to kawał polskiej historii zapisali Janusze.

Więc jeżeli ktoś jest gotów znaleźć inny termin na opisanie jednego z oblicz Polski współczesnej, aniżeli Janusz Biznesu, no to może warto zawrócić Wisłę kijem.

Nie jest tak, że ja nazywam i pewnie nie jest tak, że ty nazywasz każdą osobę, która prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą albo która jest małym bądź średnim przedsiębiorcą, który uczestniczy w spółce z Januszem.

Mało tego, nie jest przecież tak, że Januszyzm cechuje jedynie drobną inicjatywę prywatną.

Z łatwością znajdziemy przejawy takiej Januszerki na przykład w wielkich, międzynarodowych korporacjach.

Znajdziemy Januszy w urzędach, znajdziemy Januszy w szpitalach i na uczelniach.

Mało tego, będę tutaj bronił tezy, że Januszyzm jest zjawiskiem globalnym.

I wszystkie te stereotypowe cechy, które my przypisujemy Januszowi, również istnieją w Niemczyźnie.

Natomiast na czym polega pewna wyjątkowościowego januszyzmu biznesowego?

Janusz urzędniczy albo Janusz uczelniany nie znajduje wielu obrońców.

To jest pewien przywilej, który ma Janusz.

Janusza bronić, no a wystarczy i pewnie przygotowując się do tego odcinka też to widziałeś, rzucić okiem na same nagłówki i lidy w artykułach, no bezustanne powtarzanie, że ci Janusze, na których tak narzekacie, wytwarzają połowę polskiego PKB, że ci Janusze, którymi tak gardzicie, zatrudniają ponad dwie trzecie Polaków, że ci Janusze, których tak wyśmiewacie, są autorami polskiego sukcesu gospodarczego po roku 1989, no bo przecież nie politycy.

Zatem, kto tu notabene utożsamia każdego drobnego przedsiębiorcę z Januszem.

Gdzie w takim razie widzę ową Januszerkę i gdzie widzę te grzechy Januszyzmu?

One przede wszystkim się objawiają w relacjach Janusza Biznesu z jego podwładnymi pracownikami.

No ale na podstawach Januszerskich cierpią też klienci.

Tracą na tym kontrahenci Janusza, no bo przecież niepłacenie faktur albo niedopłacanie, czyli powiedzenie, no umówiliśmy się na x, ale ja ci dam 80% x albo nie dam nic wcale.

prowadzenia tego biznesu.

Te wszystkie postawy, te wszystkie zachowania łącznie dają nam obraz tego, co nazywamy januszyzmem i myślę, że mamy prawo o tym mówić głośno i myślę, że mamy prawo mówić, że takie zjawisko w Polsce istnieje.

Janusz Biznesu to jest ktoś, kogo model biznesowy w całości albo w części opiera się na zwiększaniu zysku poprzez szantaż moralny, wykorzystywanie większej siły przetargowej, omijanie przepisów prawa albo odwoływanie się do firmy za pomocą rodziny, której należy się poświęcać i wszystkich innych nieformalnych przewag przetargowych.

zarządzania przedsiębiorstwem w gospodarce, pewien model prowadzenia biznesu, pewną aktywność gospodarczą, to dużo łatwiej będzie nam zbijać te argumenty, które niewątpliwie padną, argumenty, które dobrze znamy, krytyków lewicy i obrońców takiego modelu kapitalizmu, które mówią, no tak, zwalczacie Januszy, bo tak naprawdę zwalczacie dyplomatów,

Nie mówimy o całym segmencie biznesu, nie mówimy o typie przedsiębiorstwa, mówimy raczej o czymś i to dużo krótsza definicja, którą posłużył się w 2018 roku jeszcze Rafał Hirsz na gazeta.pl.

Tak, gdy mówimy o januszyźmie w Polsce, to mówimy o pewnej formie socjopatii.

Wiele innych praktyk stosowanych w Polsce do tego, żeby zachęcić ludzi, znowu cudzysłów zachęcić, do dłuższej pracy, do wyrzeczenia się premii, do zgodzenia na bardzo dziwny system rozliczeniowy, na przykład system, który traktuje nadgodzinę jako normalną część pracy, albo uzależnia premię odgodzenia się na różne wyrzeczenia, żeby go sobie przyjęli, jest elementem tegoż januszyzmu.

do tych praktyk w Polsce zdolne są wszystkie przedsiębiorstwa, znaczy nie wszystkie, znaczy nie każde jedno z nich, ale najróżniejsze gałęzi biznesu, wszystkie rodzaje i branże, jakie w Polsce istnieją, bo to jest po prostu coś i tak, tak, kapelusz z kulturoznawcy też dzisiaj będę zmuszony założyć, co ma tyleż wspólnego z rynkiem pracy, z podażą pracy, ze zmieniającymi się okolicznościami demograficznymi i rynkowymi,

w swoich własnych życiach zawodowych, zmagaliście się z problemem januszyzmu.

Musieliśmy dokonać jakiejś selekcji, więc pozwól, że przytoczę niektóre przykłady, dobrane tak, żeby się nie powielały, bo pewne patologie po prostu po wielokroć były wymieniane przez wiele różnych osób, a zaproponuję pewną januszową selekcję.

Nasz przyjaciel z jednego z klubów pisze, że Januszek to oczywiście branie z grubsza wszystkiego na fakturę.

Można powiedzieć, że Janusz przez wielkie J. Szef działu pyta, czy znam jakichś grafików, co by ikonki do produktu zrobili za friko, bo będą mogli sobie wrzucić do portfolio.

Janusz Nasz nie uznawał dni na żądanie, a za każdy dzień na L4 potrącał z wypłaty 250 zł.

Dalej, Janusz kazał jechać do siebie do domu i skręcać meble dla swojego dziecka w godzinach pracy.

Janusz złożył jej propozycję nie do odrzucenia.

Skoro odwołałeś się do historii i dziękuję ci za to, że mogę teraz założyć kapitał kulturoznawcy, to właśnie na kanwie historycznej chciałbym to zrobić, bo mam taką intuicję, że dzisiaj nas te spory o tak zwany januszyzm i o relacje pracy władzy i podległości w prywatnych przedsiębiorstwach, mówiąc kolokwialnie, grzeją tak bardzo, dlatego, że...

przemądrzałym, zadufanym w sobie, uważającym, że wszyscy żyją na jego łasce i od niego zależą panu na folwarku, który w dziwnej mieszance fascynacji Zachodem i pogardy wobec tegoż samego Zachodu chce sobie samo dzierżawić i jest parodią przecież współczesnego szefa Janusza Biznesu właśnie.

że te wszystkie rzeczy tak dobrze dzisiaj w Polsce grają i są tak potrzebne, bo mamy poczucie takie zbiorowe, że tutaj nie mierzymy się tylko z tym Januszem w osobie naszego szefa, szefowej, przełożonego w urzędzie albo instytucji, w której pracujemy, ale że mierzymy się z czymś więcej, mierzymy się z figurą, która w

Polsce, ale pewnie i o gospodarkach o podobnej tradycji, krajach o podobnej historii jest po prostu bardzo trwała i nie sposób jej tak łatwo wyegzorcyzmować i wykorzenić, że ta figura Janusza jest po prostu bardzo długowieczna, żeby nie powiedzieć, nie używając dużego słowa.

Nasz Janusz będzie utrzymywał, nawet jeśli odziedziczył pieniądze, będzie chociaż tworzył wrażenie.

Bo zanim cię wypuszczę na odpowiedź na to pytanie, ja mam wrażenie, że ten konflikt, spór o zjawisko zwane Januszyzmem i relacje pracy w Polsce ma jeszcze oczywisty wymiar pokoleniowy.

Nie można ich podporządkować tą groźbą, a zatem wyraża ona po prostu inne oczekiwania i ma inną pozycję przetargową względem biznesu, co prowadzi do konfliktu kultur, do zderzenia generacji, która...

No jest to po prostu część robienia biznesu.

Januszyzm nie miałby takiego paliwa, by trwać, zatem musiałby zostać poddany jakiejś siłowej korekcie.

Irlandzka Partia Pracy, Fundusz Wsparcia Biznesu i Program Kapitału Zalążkowego, warte ponad pół miliarda euro, skierowane wyłącznie do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw.

Cyfryzacja administracji, podnoszenie dostępności szkoleń i doradztwa dla małego biznesu.

Pamiętam, kiedy w moim liceum zorganizowano wybory i mieliśmy urny i mogliśmy wybierać sobie prezydenta państwa i czy będziesz bardzo zdziwiony, czy ktokolwiek będzie bardzo zdziwiony, jeśli powiem, że w Cuglach wybory te wygrał Janusz Korwinnik.

Dość przypomnieć, nie wiem, ugrupowanie Janusza Palikota, które pewnie swego czasu naprawdę gromadziło dużo atencji, uwagi i poparcia młodych ludzi, ale jednej kadencji nie przetrwało, a jego los chwilę później podzielił Paweł Kukiz, czy do pewnego stopnia także Ryszard Petru.

zastanych ekonomicznych jakby lobby neoliberałów, kapitału i biznesu w tym, żeby też się ku młodym zwracać i promować ich potrzeby i ich rozczytanie rzeczywistości jako najistotniejsze, bo tak się składa, że z oczywistych biograficznych, demograficznych, zdrowotnych powodów...