Mentionsy
Dziennik Literacki. Podkast
Dziennik Literacki. Podkast
01.05.2026 04:15

Teksturion #8 | Zadziwiające maski cz. 2

Maska może być zasłoną, sztuczną twarzą, demonem, duszą zmarłego, karnawałowym przywilejem wolności albo społeczną diagnozą. W Teksturionie Weronika Stencel rozmawia z Joanną Braun i i Jakubem Kornhauserem o tym, co dzieje się, gdy maska staje się bohaterem w twórczości Jamesa Ensora. Pojawiają się też liczne skojarzenia - opowiadania Edgara Allana Poe czy elementy antycznego teatru greckiego. Ważnym odniesieniem jest również „Hop-Frog”  - opowieść o błaznie zmuszonym do rozrywki na królewskim balu maskowym. Przebranie staje się tam narzędziem zemsty, a maska przestaje być grą: ujawnia okrucieństwo władzy.

Ensor Chrystus Enzor MCK Wojtkiewicz Jezus Edgara Alana Poe Ubu Króla Molière Paula Klee Jakub Kornhauser Gruszka Boscha Tripetę Jeff Goldblum

Rozdziały (9)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gości

Anna przedstawia gościa, Joanna Braun, scenografa i malarki, oraz Kuba Kornhausera, poety, eseisty i literaturoznawcy. Rozmowa zaczyna się na temat maski.

2. Definicja maski i jej znaczenie historyczne

Anna definiuje maskę jako zasłonę na twarz i omawia jej znaczenie historyczne, w tym pojęcia persona i larva.

3. Maska w praktyce twórczej Joanna Braun

Joanna Braun opowiada o swojej długotrwałej pasji do maski, od liceum do obecnej pracy scenograficznej.

4. Maska w dzieciństwie Kuby Kornhausera

Kuba Kornhauser opowiada o swojej pierwszej maski i jak maska wpłynęła na jego życie i twórczość.

5. Maska w twórczości Jamesa Ensora

Kuba Kornhauser opowiada o swojej pasji do twórczości Jamesa Ensora i jej wpływie na jego zainteresowania.

6. Maska jako obcy i intruz

Rozmowa kontynuuje omówienie maski jako ochrony przed chorobą i społeczeństwem, a także jej funkcji w przekraczaniu normalności. Autorzy omawiają maski pośmiertne i ich znaczenie w kulturze. Przedstawiono również karnawał jako miejsce, gdzie maski i przebrania mają kluczową rolę.

7. Maski jako symbol i performatywność

Rozmowa koncentruje się na symbolice maski w twórczości Ensora i jej performatywności. Przedstawiany jest obraz Chrystusa do Brukseli jako przykład użycia maski w malarstwie.

8. Maski i charakteryzacja w kulturze współczesnej i historycznej

Rozmowa o maskach w literaturze, szczególnie opowiadaniach Edgariego Alana Poe'a, i ich związkach z dziełami Ensora. Analiza postaci błazna i jego roli w sztuce.

9. Obrazy Ensora i ich inspiracje

Komentarz na temat obrazów Ensora, jego inspiracji oraz ich związków z literaturą i kulturą.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 25 wyników dla "Ensor"

Zaprosiłam gości, którzy pociągną ze mną temat odnośnie malarstwa Jamesa Ensora.

I zafascynowałem się w pewnym momencie Jamesem Ensorem, belgijskim malarzem, rysownikiem, grafikiem, ale i muzykiem, który miał w 2002 roku dużą wystawę monograficzną w Międzynarodowym Centrum Kultury

Zresztą o Ensorze już słyszałem nieco wcześniej na lekcjach historii sztuki.

Zafascynowałem się Ensorem na tyle, że dużo czasu spędziłem w Ostendzie, w belgijskim mieście, w którym przez właściwie większość swojego życia Ensor żył.

Jarosława Mikołajewskiego, który jest puentą wystawy Ensora i Wojtkiewicza.

Ale ja chciałam, zanim przejdziemy do karnawału, bo to już nas naprowadza na Ensora, chciałam jeszcze uporządkować, że termin maska pojawił się pierwszy raz w 1643 roku w napisanym po łacinie

w twórczości nie tylko Ensora, ale też innych belgijskich malarzy, pisarzy XIX wieku, zwłaszcza początków XX wieku ta tematyka się spotyka.

Jeśli chodzi o samego Ensora, no to

Dwa najważniejsze tematy w ensorowskim dorobku to są obrazy poświęcone maskom oraz obrazy poświęcone szkieletom, kościotrupom.

U Ensora na początku lat 80. w takich obrazach jak niezwykłe maski, maski są elementem

W najsłynniejszym być może obrazie z maskami Ensora, czyli Intryga,

U Ensora dochodzimy do momentu w latach 90.

Są takie obrazy Ensora, na których maski, znaczy jest taki obraz, na którym osoba przebrana w maskę ogląda maski.

Ważna sprawa, Ensor wychowywał się w domu, w którym bardzo dużo masek było, nie tylko zresztą masek, matka Ensora była

Matka Ensora handlowała maskami właśnie karnawałowymi i prowadziła sklep, w którym sprzedawano również produkty sprowadzane właśnie z Chin.

Są takie obrazy Ensora, które ukazują wnętrze tego sklepu i wnętrze domu, w którym było bardzo dużo tych...

I sam Ensor jako młody chłopak przebierał się właśnie w te maski, stroje, które były dostępne i tak wychodził na miasto, prowokując mieszczan,

Sam Ensor zresztą wielokrotnie wypowiadał się na ten temat.

Jest taki obraz, jeden z najspienniejszych obrazów, wielkie płótno Ensora, wjazd Chrystusa do Brukseli.

I właśnie chciałam powiedzieć o tym, że w pokoju na piętrze Ensor trzymał wjazd Chrystusa do Brukseli, olbrzymi obraz.

Ja tylko, bo tu kilka wątków się pojawiło i ja chętnie oczywiście powiem z jednej strony, że fakt, że tak jak powiedziałaś, że Ensor był krytykiem dosyć mocnym, nie tylko mieszczan z Ostendy, ale w ogóle Belgii czy Flandrii powiedzmy, no skupmy się na Flandrii.

brało sobie Ensora jako patrona swojej własnej twórczości, to wskazuje jak bardzo był to niejednoznaczny zarówno pod kątem tematów poruszanych, jak i technik stosowanych w malarstwie twórca.

Dzisiaj Ensor uchodzi za właśnie takiego, powiedzmy, właśnie awangardzistę avant la lettre, czyli awangardzistę sprzed epoki awangardy, zapowiadającego awangardę.

Ale z drugiej strony, właśnie kiedy awangarda wybucha, to Ensor się odsuwa na bok, zajmuje się grą.

I ta emerytura trwa dosyć długo, bo rozmawialiśmy tutaj przed audycją, że Ensor był jednym z tych nielicznych jeszcze w tych czasach twórców, którzy dożył rzeczywiście wieku

Ostatnie odcinki