Mentionsy
Występy gościnne #16 | Miejskie herstorie
W poczekalni „Dziennika Literackiego” Łódzkich Targów Książki spotkałyśmy się z herstorytyczkami, by porozmawiać o herstorii miast. Kim były pionierki działań na rzecz odzyskiwania pamięci w przestrzeni miejskiej? Jaki fundament przygotowały, kto i co dziś na nim buduje? Jak patrzą na przyszłość?
W odcinku gościły: Ewa Furgał, Anna Sadowska, Marta Zdanowska. Rozmowę prowadziła: Anna Marchewka.
Rozdziały (15)
Podrózna rozmowa z Ewą Furgał, Anna Sadowską i Martą Zdanowską o herstoriach i ich projekty.
Ewa Furgał opowiada o herstoriach i jej praktyce w Fundacji Przestrzeń Kobiet.
Ewa Furgał omawia, jak emocje wpływały na jej pracę w herstoriach.
Ewa Furgał opowiada o przebiegu i konsekwencjach swojej pracy z Fundacją Przestrzeń Kobiet.
Ewa Furgał i Marta Zdanowska omawiają wpływ feministycznej perspektywy na ich pracę w herstoriach.
Marta Zdanowska opowiada o swoich projektach i doświadczeniach w herstoriach.
Rozmowa koncentruje się na roli amatorstwa w badaniach historycznych, jego kosztach i potencjałach. Debiutanci opowiadają o trudnościach i sukcesach w realizacji projektów historycznych, a także o zmianach w formach działania od 2018 roku.
Ania opisuje Festiwal Sztuki Kobiet Ferment, który w 2025 roku był bardziej akceptowany i zainteresowany przez mężczyzn, co ukazuje zmianę w społeczeństwie.
Ania podkreśla rozwój wystaw i biografii historycznych, które wprowadzają kobiety do mainstreamu, mimo że nadal istnieje wiele do zrobienia.
Ania i Ewa omawiają obecność kobiet na ulicach, jej znaczenie i wyzwania związane z jej brakiem w mniejszych miastach.
Ania i Ewa dyskutują o sieci historycznych inicjatyw i ich roli w kształtowaniu tkanki miasta.
Rozmowa o zmianach w Krakowie dzięki inicjatywom historycznym, takich jak Krakowski Szlak Kobiet i nagroda imienia Kazimiery Bójwidowej.
Opowieść o inicjatywach historycznych w Łodzi, takie jak nazwiska kobiet na skwerach, sztuka site-specific i plany na przyszłość.
Rozmowa o planowanych projektach i inicjatywach, takich jak festiwal Nieugrowa i poszukiwania historii kobiet na Orunii.
Podsumowanie i życzenia do przyszłości, w tym życzenia powodzenia w inicjatywach historycznych i budowaniu sieci.
Szukaj w treści odcinka
Trochę się wychylimy w przeszłość, trochę porozmawiamy o tym, co się wydarza teraz, może coś spróbujemy powiedzieć o planach na przyszłość, ale zanim przejdziemy do tej rozmowy o przeszłości, teraźniejszości i przyszłości, to oczywiście nasze wyjątkowe gościnie muszę, chcę przedstawić.
I ta fundacja zajmuje się przywracaniem pamięci o łodziankach.
Współpracuje Marta z kierunkiem twórcze pisanie na Uniwersytecie Łódzkim.
Pracuje na co dzień w Domu Literatury w Łodzi i ostatnio nominowana była w prebiscycie na Łodziankę inicjatorkę roku.
ale wiadomo, że nie chodzi o to, kto wygrywa, tylko kto pracuje, ale oczywiście o widzialność, rozpoznawalność i wypowiadanie na głos imion i nazwisk przecież chodzi i w waszej historycznej, wieloletniej, a nawet już trzeba mówić o kilku dekadach pracy o wypowiadanie na głos imion, nazwisk osób, które pracę konkretną bardzo wykonały, przecież to jest bardzo ważna stawka.
Każda z osób przepytywanych, każda z osób, z którą rozmawiała głównie Natalia Starata, twoja rozmowa chyba jest jednoosobna, a potem z Natalią podsumowujecie swoją pracę, podkreślają wywiadowane osoby, że to właśnie Fundacja Przestrzeń Kobiet pokazała im, jak można to robić, czyli zajmować się herstorią.
opór instytucji, a potem te emocje się zmieniły i im większej liczbie kobiet się dowiadywałyśmy, im więcej osób z nami współpracowało, tym częściej widziałyśmy, jak silną więź nawiązują osoby piszące o naszych bohaterkach właśnie ze swoimi bohaterkami.
I też widziałyśmy historię kobiet jako taką dyscyplinę nie tylko odnoszącą się do historii, ale obejmującą tak naprawdę wiele dyscyplin i wiele możliwych perspektyw.
Już ta gazeta się nie okazuje.
I też na każdym kroku starałyśmy się o tym przypominać, bo tak to powinno być, że jeśli zajmujemy się historią kobiet, to też powinnyśmy pamiętać o tych kobietach, które były przed nami, dzięki którym mogłyśmy się tym tematem zająć.
No i bardzo szybko to grono współpracujących osób z nami się poszerzało i tych naszych bohaterek opisanych w kolejnych publikacjach było około 50.
Teraz to robię w ramach mojej instytucji, w której pracuję od kilku lat, czyli w Gdańskim Archipelagu Kultury.
To też było ciekawe doświadczenie i to też pokazało, w jaki sposób przeszłość rzutuje na teraźniejszość, bo w warsztatach historycznych wzięły udział kobiety stamtąd i też powiadały o swoim doświadczeniu dzielnicy, zupełnie swoich doświadczeń takich, gdzie się kupowało mięso albo jak ciężko było jeść dzieckiem po bruku, który był niewygodny, więc...
I każda z nas studiuje coś innego.
Po bankrutującym, zniszczonym, po transformacji przemyśle włókienniczym, gdzie pracowały kobiety, trzeba było coś przypomnieć.
A my spotkałyśmy się mniej więcej w okolicach jakiegoś 2008 roku, orbitując wokół najpierw klubu, a potem świetlicy krytyki politycznej, która tutaj powstała i którą właściwie od podstaw założyliśmy łącznie z malowaniem ścian i tam
To znaczy, że warto poszukać jakichś herstorii, które nas interesują,
I nagle okazało się, że mamy w Łodzi bardzo dużo kobiet socjalizujących i komunizujących.
Ich cholernie są ciekawe, ale się o nich nie pamięta, ale zdejmuje im się tablice, odbiera ulice i to są wielkie opowieści na dużą i ciekawą książkę.
Ile to kosztuje?
Fundacja miała trzyosobowy zespół, trzecia osoba, Justyna Struzik, pracuje w Instytucie Socjologii na UJ i kierowała naszymi badaniami społecznymi, które
I napisałam pracę licencjacką na ten temat w historii sztuki, więc staram się profesjonalizować swoje zainteresowania też w dziedzinie tej, którą się zajmuję, ale to już jest trochę inna historia.
Przynajmniej takie doświadczenia tutaj mamy, którzy wykazują jakieś pewnie nieścisłości, być może brak metodologii historycznej, ale umówmy się.
Oczywiście, że koszty są i te koszty zawsze będą, jeżeli ktoś pracuje w NGO-sie.
My mamy taki system działania, że każdy z nas pracuje na etacie albo na zleceniu gdzieś i ta nasza praca, która dotyczy pracy w fundacji jest pracą po godzinach.
Ostatnie odcinki
-
Występy gościnne #23 | Literatura w Iranie. Pis...
03.07.2026 04:45
-
Występy gościnne #22 | Samotność wszystkich miast
30.06.2026 04:40
-
Teksturion #9 | Themersonowie
26.06.2026 04:50
-
Humanistyka na mieście #10 | Trzy ekologie
23.06.2026 04:40
-
Horyzontalia #1 | Focus na Śląsk
19.06.2026 04:50
-
Występy gościnne #20 | Obrazy wierszy
16.06.2026 04:40
-
Fakcje #3 | El Akkad
12.06.2026 04:40
-
Nie takie obce – rozmowy o przekładzie #14 | Di...
09.06.2026 04:40
-
Występy gościnne #19 | Imiona Krymu
05.06.2026 04:40
-
Na południe #2 | Wyobrażona inność, peryferyjna...
02.06.2026 04:40