Mentionsy

Historia BEZ KITU
17.09.2025 08:00

Wobec nadciągającej burzy. Wielka Brytania w okresie międzywojennym. Prof. Jacek Tebinka

Wielka Brytania na początku XX w. pozostawała imperium kolonialnym, ale mierzyła się z wieloma wyzwaniami. Problemów przysparzały Brytyjskie Indie. W odpowiedzi na dążenia niepodległościowe Hindusów, stopniowo zwiększyła autonomię swojego zamorskiego terytorium. Wewnętrzne konflikty targały uzyskanym po I wojnie światowej protektoratem nad Palestyną. Osiedlanie się w nim Żydów doprowadziło w końcu lat trzydziestych do arabskiego powstania przeciwko Brytyjczykom. Jego stłumienie zajęło blisko trzy lata, a Arabów pozbawiło warstwy przywódczej i zadało poważne straty.Dzięki swoim zamorskim koloniom skutki wielkiego kryzysu gospodarczego Wielka Brytania odczuła z pewnym opóźnieniem. Bezrobocie w latach 1931–1932 sięgnęło 20 proc. Kryzys przyczynił się do wzrostu wpływów w społeczeństwie Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii, a z drugiej strony spowodował większe poparcie dla skrajnej prawicy. Życie polityczne radykalizowało się, ale mechanizmy demokratyczne działały sprawnie. Rządy dzieliły między sobą Partia Pracy, Partia Konserwatywna, a także Partia Liberalna. Interesy klasy robotniczej reprezentowała Partia Pracy . Polityka appeasmentu, realizowana przez premiera Neville’a Chamberlaina w latach trzydziestych, popularna w brytyjskim społeczeństwie, nie przyczyniła się do pokoju w Europie, ale okazała się fatalna w skutkach. Dopiero po zajęciu przez III Rzeszę w marcu 1939 r. Czech i Moraw, Chamberlain zmienił dotychczasowy kurs i udzielił Polsce gwarancji pomocy militarnej w przypadku agresji ze strony jej zachodniego sąsiada.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Jackiem Tebinką, historykiem i politologiem z Uniwersytetu Gdańskiego.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 46 wyników dla "Hitler"

chociaż z czasem, czyli no tam od połowy lat dwudziestych to ta Rosja bolszewicka, czy Związek Radziecki był gdzieś tam daleko i wpływy komunistyczne były stosunkowo niewielkie, ale to widmo tego czerwonego zagrożenia krążyło i potem spowoduje też dosyć takie przychylne wśród części konserwatystów spojrzenie na Hitlera i na nazizm, ale chyba tu nie wyprzedzajmy.

Churchill od początku lat 30., a szczególnie już po dojściu Hitlera do władzy, był absolutnie przeciwnikiem jakichkolwiek rewizji granicy polsko-niemieckiej.

Do czasu Hitlera oczywiście.

no bo biedaka nie przyjąłby jako imigranta, czyli tutaj ta polityka Niemiec hitlerowskich będzie oczywiście jak najbardziej bezwzględna, ale też zachowująca chcianą zrealizowanie celu.

wzorców bardziej Mussoliniego, bo reżim hitlerowski to jest 33 rok i sam przecież Hitler raczej początkowo patrzył na tego Mussoliniego jako takiego wybitnego przywódcę i starszego brata, to się szybko zmieniło.

Kryzys też doprowadził do tego, że w Niemczech obejmuje władzę Hitler, który nie ukrywał, że jego celem jest naruszenie

W 1934 roku, a właściwie 1935, kiedy Hitler zgłosił, złamał traktat wersalski, bo wprowadził powszechny obowiązek służby wojskowej,

I Niemcy hitlerowskie, które początkowo prowadzą dosyć ostrożną politykę, bo przez Zawrą podpiszą z Polską deklarację o nieagresji.

Ale Hitler dosyć wyraźnie w Mein Kampf zawarł swoje postulaty polityczne, terytorialne.

książkę o wymarzonym sojuszu Hitlera, czyli sojuszu z Wielką Brytanią.

Ale ten sojusz w gruncie rzeczy oznaczałby oddanie kontynentu europejskiego pod wpływy rządy Hitlera, oddanie tych kolonii utraconych przez Niemców, chociaż to dla Hitlera nie było jakąś ideą fix.

Oczywiście Hitler był bardzo elastyczny, to porozumienie z Polską i w gruncie rzeczy dosyć dobre stosunki polityczne do 1938 roku, oczywiście do początku 1939 były tego dobrym przykładem, ale nie będziemy się tu oczywiście wdawali w analizę, dla kogo to było korzystniejsze.

To przyjęcie władzy przez Hitlera

To wszystko, co Hitler robił, te rządy terroru, chociaż to było nieporównywalne, nie chcę w żaden sposób usprawiedliwiać z tym, co się działo, czy będzie działo na jeszcze większą skalę w Związku Radzieckim, w związku z czystkami Stalina.

Jakieś najbardziej zaangażowane jednostki mogą się angażować i angażowały się, ale dla większości obywateli była to sprawa jednak dosyć odległa, ten terror i rządy hitlerowskie w Niemczech.

Ta polityka brytyjska, którą dzisiaj określamy mianem epizmentu, czy ona już wtedy była tak formułowana wprost, oficjalnie, że trzeba Hitlerowi ustąpić, przywrócić pozycję Niemiec?

Hitlerowi było to łatwo zrobić,

Też wie Pan doskonale, że ten program zbrojeń hitlerowskich od 1935 roku, on w zasadzie doprowadził III Rzeszę w 1939 roku nie wcale do sytuacji takiej, jak różni mityczni miłośnicy reżimu hitlerowskiego twierdzą, zaspokajania potrzeb społecznych i powstania wielkiej armii.

Też średnio sterowalne, ale tuż nie będziemy się zajmowali wewnętrzną strukturą tych rządów hitlerowskich, bo jest to ciekawe, gdzie jednak można było robić w gruncie rzeczy, co się chciało, nawet jeśli to w dłuższej fali historycznej przynosiło, już nie mówię o politycznych aspektach negatywne skutki, ale ekonomiczne.

Z kolei część tych postulatów Hitlera wydawała się nie aż tak znowu szalona.

Hitler zresztą bardzo umiejętnie to hasło tej równowagi zbrojeń, co oznaczało dozbrajanie się Niemiec gwałtowne, a inni pozostawali na tym samym nikłym poziomie, bardzo chętnie to wykorzystywał.

Znaczna część mieszkańców Austrii widziała w tym zjednoczeniu z Niemcami hitlerowskimi lepsze perspektywy życiowe.

przez PN, będą przez cały okres uczestniczyli jako element polityki podbojów hitlerowskich.

Hasło w ogóle Hitlera, że on tu chce zjednoczyć Niemców w jednym państwie i więcej nic nie chce, to znaczy ono oczywiście było jak wiemy hasłem fałszywym, bo to jego żądania poszły potem chociażby wobec Polski znacznie dalej, nie tylko wolne miasto Gdańsk.

Istotną rolę odgrywali schitleryzowani Niemcy, Sudetce, a właściwie ich organizacja pod wodą Konrada Henleina, która wysuwała pretensje do rządu w Pradze o prześladowania.

No ale można powiedzieć to, co Pan tu opowiada, skoro ta Czechosłowacja została oddana w ręce Hitlera.

Mówimy, że gotowi byli jeszcze też głównodowodzący niemieccy zmontować Hitlera, gdyby doszło do wojny.

Ja z tymi spiskowcami zawsze mam problem, bo proszę zwrócić uwagę, że oni tego Hitlera w końcu spróbowali faktycznie zabić, bo tu już pomijamy te wojenne pomysły, że ktoś miał tam wysadzić się z nim na wystawie,

To ma Pan absolutnie rację, że w części tej generalicji niemieckiej, która nie była zbyt znazyfikowana, istniało przekonanie, że ten Hitler swoim radykalizmem doprowadzi do wojny, która zakończy się szybką klęską III Rzeszy.

Jeśli już tu konserwatywnych poglądów, oczywiście przekonani o niesprawiedliwości Wersalu i tych zysków terytorialnych Polski, natomiast nielubiący, aż czasem nienawidzący hitleryzmu

i trzykrotnie do tego Hitlera, jak mówiliśmy, latał.

I też trochę raz chciał z tym Hitlerem prowadzić wojnę, to ta druga wizyta pozostawiła takie wrażenie w Berlinie, że może do konfliktu dojść.

To trochę taki mediator, który był tutaj agentem Hitlera w gruncie rzeczy, chociaż Hitler wcale nie był tak w pełni zadowolony z jego usług i wcale tej zdrady monachijskiej nie traktował jako takiego pełnego sukcesu, o czym świadczą jego późniejsze działania.

agitującego przeciwko Hitler nazistom.

Wydawało się, iż te postulaty Hitlera są uzasadnione.

Ostatecznie zakończyło się to, czyli tworzył ten grunt, ustęp z uzasadnienia, że w zasadzie ten Hitler to tak na dobrą sprawę ma jakieś powody, żeby apelować o zmianę tej sytuacji.

Okazała się, była czymś bezprecedensowym, to znaczy tutaj i Francuzi, którzy szli na pasku polityki brytyjskie, przede wszystkim sam Chamberlain, w gruncie rzeczy ustąpili żądaniom Hitlera, daleko idącym, czyli te tereny, gdzie przeważała ludność niemiecka, bo jej powyżej 50% zostały przyznane Niemcom, co więcej administracja czechosłowacka miała i wojsko miało się z tamtego obszaru natychmiast,

Dodajmy, że niestety Polska i Węgry tym żądaniom Hitlera asystowały, tworząc dobry klimat do działań III Rzeszy.

No ale Hitler zgodził się na podpisanie deklaracji o nieagresji z Chamberlainem, to właśnie nią Chamberlain machał do dziennikarzy, jak wylądował w Londynie po powrocie z Monachium.

Nie tyle z human intelligence, od agentów, ile od różnych opozycjonistów niemieckich, dziennikarzy, dyplomatów wrogich Hitlerowi, dosyć wyraźnie określili, że celem Hitlera jest rozbicie Imperium Brytyjskiego, czyli wcale nie ten sojusz, o którym Hitler miałby niby mówić, porozumienie, podział stref wpływu, wy zajmijcie się terenami poza Europą, swoim imperium, my chcemy rządzić w Europie.

Ale rozumiem, że takim przełomem było oczywiście to, że Hitler złamał

też naukowców, dziennikarzy, wielu trafiło do Wielkiej Brytanii, to wszystko oczywiście tworzyło coraz bardziej niekorzystny klimat propagandowy dla III Rzeszy wewnątrz Wielkiej Brytanii, niezależnie od brytyjskich faszystów, brytyjskiej części konserwatystów, którzy cały czas na tego Hitlera patrzyli jako na polityka antykomunistycznego, przyjaznego, takiego, którego można wykorzystać, z którym można się dogadać.

i byli gotowi odpowiedzieć pozytywnie na gotowość Hitlera do negocjacji i zaspokoić jego racjonalne żądania.

O ile, jak tutaj wam wspomniał przy okazji Monachium i Chamberlainie, Chamberlain wierzył wtedy w słowo Hitlera, ja też to potwierdzam jak najbardziej.

to możemy o nim mówić jako o polityku naiwnym, ale po 15 marca 1939 roku brytyjska polityka nie będzie wierzyła w zapewnienia Hitlera o pokoju i to będzie miało bardzo istotne znaczenie dla zmiany stopniowej ewolucyjnej polityki brytyjskiej, co doprowadzi potem do gwarancji brytyjskich do Polski.

a w konsekwencji do tego, że dojdzie do wybuchu II wojny światowej, no i Hitler będzie walczył nie tylko z Polską, ale z koalicją państw.