Mentionsy
Życie w cieniu Słońca Karpat Rumunia pod rządami Nicolae Ceaușescu cz. 2. Prof. Błażej Brzostek
Dyktatura Nicolae Ceaușescu zmieniała się na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat. Obowiązywał w niej kult jednostki, lecz także pojawiły się quasi-monarchistyczne rozwiązania. Zdaniem rozmówcy dyktator był bardziej kimś w rodzaju monarchy niż I sekretarza partii komunistycznej. Przeszedł drogę od charyzmatycznego przywódcy do nieufnego autokraty, który eliminował ze swojego otoczenia niezależnie myślących współpracowników, a zaczął polegać wyłącznie na rodzinie. We własnym synu upatrywał swojego następcy. System polityczny panujący w Rumunii sprzyjał powstawaniu zjawisk zależności i układów towarzyskich. Łapówki (bakszysz) dawało się powszechnie, aby coś załatwić. System coraz bardziej korumpował się wraz z narastaniem trudności gospodarczych. Do połowy lat siedemdziesiątych sytuacja zaopatrzeniowa w Rumunii była relatywnie stabilna, a poziom życia i konsumpcji rósł. Kryzys końca lat siedemdziesiątych i rosnące zadłużenie zagraniczne przyczyniło się do zapoczątkowania w latach osiemdziesiątych przez Ceaușescu drastycznego programu oszczędnościowego. W efekcie doprowadził on społeczeństwo do życia w skrajnie trudnych warunkach (kolejki po żywność, przerwy w dostawach prądu, nieogrzewanie mieszkań). W Rumunii nie było zorganizowanej opozycji, która wobec zachodzących przemian w innych krajach bloku socjalistycznego zawalczyłaby o władze. Niepokoje społeczne zaczęły się od protestów przeciwko przeniesieniu ewangelickiego pastora László Tőkésa. Z tak pozornie błahej sprawy przerodziła się w rewolucję, która obaliła Ceausescu. Po szybkim procesie, w którym skazano go na karę śmierci, został rozstrzelany razem z żoną. W Rumunii do dziś dyskutuje się ile było w tym rewolucji, a ile zorganizowanej akcji.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z dr. hab. Błażejem Brzostkiem, profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.#bakszysz #ceaușescu #rumunia #kolektywizacja #trzesienieziemi1977 #kultjednostki #rewolucja#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl
Szukaj w treści odcinka
Poprzednim razem rozmawialiśmy o pierwszych latach Nicolae Czałszewsku, jego rządów w Rumunii.
Ale w takim wydaniu, gdzie szukalibyśmy pewnie, może tak jak pan wskazywał na poprzedniej rozmowie, szukalibyśmy pewnie wzorców w zapatrzeniu się Czałszewsku na dyktatorów azjatyckich, czyli Mao Tse-tunga w Chinach i Kim My-ry Sena w Korei Północnej.
Czałszewsku to umiejętnie robił.
który umie wypowiedzieć swoje własne zdanie i Czałszewsku stopniowo, który się zmienia też psychicznie wyraźnie pod wpływem lat i pod wpływem zagarnienia coraz większej władzy, u Czałszewsku występują takie dwa odruchy.
Na przykład zajmował się sprawami gospodarki wodnej w latach 70., ale znowu wchodzi w konflikt z Czałszewsku, ponieważ wydaje się, że nie akceptuje wielkich hydrologicznych idei ówczesnego władcy, który rzeczywiście już wtedy jest władcą.
Czałszewsku m.in.
Natomiast Czałszewsku wraca do tego.
Czałszewsku w ogóle wyciągnął z szuflady, czyli jemu wyciągnięto, różne projekty z różnych czasów.
Czałszewsku naturalnie go inauguruje płynąc takim wielkim statkiem na czele jako wielki sternik.
Jedno z takich określeń Czałszewsku to był wielki sternik.
Realizację na miarę faraońską i coraz wyraźniej Czałszewsku potrzebuje takich realizacji.
Natomiast cóż, te inwestycje polskie były bardzo, bardzo skromne w porównaniu z rozmachem wizji Czałszewsku i Wielki Sternik otwiera ten kanał.
Natomiast zanim o burzeniu, to Czałszewsku jest człowiekiem wielkiej energii i...
Czałszewsku wykazuje wielką osobistą aktywność i charyzmę.
Takim momentem bardzo ważnym jest ten taras Komitetu Centralnego, gdy Czałszewsku potępia agresję Związku Radzieckiego i państw bratnich na Czechosłowację i w tym momencie staje się jednym z liderów wolnego świata, tak można go nazwać.
I co robi Czałszewsku?
Czałszewsku jest wszędzie.
Czałszewsku się unosi helikopterem nad tymi wszystkimi zalanymi miejscowościami, ciągle gdzieś ląduje, ciągle gdzieś chodzi w tych takich wysokich butach.
To znaczy spektakl Czałszewsku, który daje wskazówki, tak zwane indikacji.
To znaczy Czałszewsku w szpitalu, Czałszewsku przy łóżkach chorych, Czałszewsku przy aparaturze w nowej fabryce, Czałszewsku w kopalni.
Wszędzie Czałszewsku, odpowiednio ubrany do okazji, a to w takim ochronnym ubraniu, a to w innym i Czałszewsku stale dający wskazówki.
Notują, notują, notują i potem te notatki są traktowane bardzo poważnie, zwłaszcza wtedy, jak Czałszewsku...
I dlatego Czałszewsku, stając się stopniowo władcą, przestając być pierwszym sekretarzem, a stając się prezydentem, ale tak naprawdę władcą, suwerenem kraju,
biura politycznego, na których Czałszewsku coraz częściej się wypowiada autorytatywnie na temat architektury.
No i tu już Czałszewsku się wypowiada.
Czałszewsku był bardzo surowy w swoich osądach.
A Czałszewsku mówi, a dlaczego to, a dlaczego tamto, a dlaczego tu nie ma tego.
W latach 70-tych jego syn Niku Czałszewsku mieli troje dzieci.
I tutaj po pierwsze reakcja Czałszewsku jest na to dwojaka.
No ale dekada dla polityka takiego jak Czałszewsku to jest naprawdę dużo.
I czałszewskowie dostali taki dość niepozorny, niewielki domek, który w czasach władzy Nikolae Czałszewsku był stopniowo rozbudowywany.
Czałszewsku cierpiał na cukrzycę i miał zalecone codzienne pływanie, więc on tam pływa.
bieżnie i tak dalej i to wszystko tam stoi i Czałszewsku rzeczywiście regularnie używa tych urządzeń.
Czałszewsku przyjeżdża zawsze ze swoim kucharzem i zawsze ze swoją służbą i zawsze ze swoim lekarzem.
Czałszewsku ma obsesję lęku przed zamachem, przed otruciem.
Nie mają normalnego życia i to było udziałem Niku Czałszewsku.
Czałszewsku jest na to zbyt chyba ograniczony.
W Czałszewsku odwiedza jakieś miasto, cały ten...
I to jest początek, Czałszewsku chce zrobić go politykiem, chce go przetrenować przez różne wysokie funkcje, zarówno w partii, jak chyba on był zastępcą członka Komitetu Centralnego, potem chyba był członkiem, był ministrem do spraw młodzieży, a potem został szefem...
I Czałszewsku właśnie.
Czałszewsku, który otwarcie metra w Bukareszcie 1979, pierwsza linia.
Natomiast tam też, Czałszewsku wprawdzie nie jest motorniczym, ale pierwsza jazda metra Czałszewsku przy motorniczym jedzie z żoną.
Czałszewsku, który każdą maszynę musi dotknąć, która nowa, rumuńska.
Czałszewsku, który bez przerwy żąda nowych rzeczy.
Czałszewsku żąda, żeby Rumunia produkowała zegarki.
Dalej, Tom Czałszewsku mówi, Rumunia musi produkować samoloty.
No i Czałszewsku oczywiście w tym samolocie Czałszewsku ogląda, wchodzi po trapie.
No nie można, ale on też nie miał żadnych prawdziwych danych na ten temat, bo ten dwór przecież dba o to, żeby Czałszewsku był dezinformowany notorycznie.
Bo Czałszewsku pogardza tym swoim dworem, więc chce sprawdzać.
I te napady furii Czałszewsku były znane.
I teraz Czałszewsku zaczyna bardzo oszczędzać.
Warto było mieć dostęp do Czałszewsku, nawet narażając się na jego gniew.
Warto było mieć dostęp do kogoś, kto ma dostęp do Czałszewsku, nawet narażając się na zależność od niego.
I otóż wobec Czałszewsku ono zaczyna być w drugiej połowie lat 70. używane w propagandzie.
Po pierwsze około 1974 roku pod naciskiem Czałszewsku się zmieniają normatywy budowlane i zasady planowania nowych osiedli.
W drodze z miejsca, do którego sam Czałszewsku...
On jeździli wtedy w latach 70-tych Mercedesami, francuskimi samochodami często, a potem Daciami, no ale Daciami to nie jeździ Czałszewsku.
Czyli my robimy w zasadzie w III Rzeczypospolitej to, co Rumunii robili w czasach Czałszewsku.
Ale Czałszewsku się stał prawdziwym architektem, titorem i geniuszem urbanistycznym dopiero po roku 1977.
I tę atmosferę Czałszewsku znowu wykorzystuje, żeby stanąć na czele akcji.
Tylko Czałszewsku wykorzystał trzęsienie ziemi do wielu różnych celów i znowu do konsolidacji swojej władzy, ale też do tego, żeby przebudować Bukareszt.
to znaczy prefekta Sekwany z XIX wieku, który przebudował Paryż i wielu rumuńskich intelektualistów broniło Czałszewsku nawet tej polityki, chcąc wierzyć, że to jest rodzaj hausmanowskiej modernizacji miasta.
Natomiast tu mają osobę, która, to była zresztą jedna z typowych cech Czałszewsku.
No i te biura wszystkie są podporządkowane władzom różnego szczebla, ministerialnym, miejskim i tak dalej, no a te wszystkie władze są podporządkowane KC i Czałszewsku osobiście.
I gdy oglądamy fasady i ten wielki pałac, to możemy być pewni, że współarchitektem, w sensie dosłownym tych budynków jest Czałszewsku, bo to on kazał wzorować się na tym, a nie czym innym, takie, a nie inne łuki, takiej wielkości, a nie innej drzwi, a ponieważ on nie miał żadnych architektonicznych kompetencji,
Ale są elementy architektoniczne, które można zobaczyć, wyobrazić sobie może architekt, ale Czałszewsku musi je zobaczyć.
To było jedno z... Bo Czałszewsku widział pola elizejskie, oczywiście wielokrotnie.
Czałszewsku wraca do siebie i mówi, chcę mieć taki sam ganek.
I Gorbaczow, Czałszewsku go osobiście uważał po prostu za kapitulanta zdrajcę sprawy socjalizmu i drobnomieszczańskiego polityka, który się chce podobać.
Ona trzy godziny dziennie na co dzień nadawała program i był on wypełniony w 90% hymnami na cześć Czałszewsku, czego się po prostu nie dało słuchać.
Czałszewsku tego słuchał i rósł w przekonaniu o tym, że wszystko jest w porządku w jego kraju.
Ludzie nienawidzą Czałszewsku w roku 1989.
I w końcu dochodzi do wybuchu społecznego, ale też znowu zbawionego, stłumionego przez wojsko na rozkaz Czałszewsku.
Czałszewsku to uznaje za kontrrewolucję.
Ale też, że Czałszewsku ma regularne transfuzje krwi, to krwi niemowląt.
Bardziej i powstał zresztą stopniowo w latach jego władzy taki jakby dualizm charakterystyczny, że w Czałszewsku ma takie swoje własne służby, które tylko jemu podlegają.
To jest pouczająca książka, więcej mówi w sumie chyba o tym paczepie niż o tym systemie i jest jego wyrazem takiej zemsty osobistej na Czałszewsku i jego żonie zwłaszcza, których on chyba nienawidził.
Natomiast tam jest dużo informacji o tych właśnie różnych działaniach Czałszewsku, które mają wytworzyć taki system informacyjny, system władzy, który tylko jemu będzie podlegał.
Ja się kojarzę ten wielki tłum na balkonie Czałszewsku, który próbuje coś przemawiać, nagle pojawiają się jakieś...
trzeźwi niż inni i już nie byli bezpośrednio zależni od Czałszewsku.
Dlaczego tu nie nastąpiło uderzenia i ratunek dla Czałszewsku?
Jeszcze nie było wiadomo, czy Czałszewsku wolno pokazywać, czy nie.
i doświadczenie takiego brutalnego kapitalizmu, który na gruzach tej dyktatury się buduje, krzewi i tak dalej, sprawiło, że wiele osób zaczęło idealizować swoje wcześniejsze lata i wycierać te najgorsze epizody rządów Czałszewsku i raczej utożsamiać z nimi lata 70. zwłaszcza, wczesne.
Zabicie Czałszewsku to jest takie jakby zabicie króla.
Ostatnie odcinki
-
Polski James Bond czy hochsztapler? Kim był sze...
28.01.2026 09:00
-
Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.2. Pa...
21.01.2026 09:00
-
Niezłomni na obczyźnie: Polska emigracja polity...
14.01.2026 09:00
-
Losy PPS w czasie II wojny światowej i po niej....
07.01.2026 09:00
-
Bitwa o Anglię. Dr Jan Szkudliński
30.12.2025 09:00
-
Wietnam w ogniu I wojny indochińskiej (1946–195...
23.12.2025 09:00
-
Rumunia po 1989: długa droga do normalności. Pr...
17.12.2025 09:00
-
Powojenne dziej Górnego Śląska. Prof. Ryszard K...
10.12.2025 09:00
-
Czas Próby. Litwa w czasie II wojny światowej. ...
03.12.2025 09:00
-
Anty - IRA. Protestanccy terroryści w Irlandii ...
26.11.2025 09:00