Mentionsy

Kampus Nauka
24.10.2025 16:10

Złamać tabu. Historie polskich dzieci urodzonych z powodu wojny

Złamać tabu. Historie polskich dzieci urodzonych z powodu wojny

Doktor Jakub Gałęziowski opowiada o temacie tak starym, jak świat - ale do niedawna całkowicie przemilczanym. W książce "Niedopowiedziane biografie" pisze o polskich dzieciach urodzonych z powodu wojny - w skutku przemocy seksualnej, ale i różnych innych relacji intymnych między Polkami a żołnierzami radzieckimi, Niemcami z robót przymusowych czy nawet członkami wojsk alianckich. Warto poznać te historie - i zrozumieć coś więcej o tak, zdawałoby się, oswojonym w Polsce temacie, jak druga wojna światowa. Rozmawiał Bartosz Pergół.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 11 wyników dla "Polski Ludowej"

Autor książki Niedopowiedziane biografie polskie dzieci urodzone z powodu wojny, o której tutaj się dzisiaj spotkaliśmy rozmawiać.

W szczególności II wojnę światową, no bo za chwilę przejdziemy do twoich badań dotyczących polskiego kontekstu, gdzie ta II wojna światowa jest najbardziej aktualnym, no bo też po prostu najniedawniejszym tak wielkim konfliktem, w którym była Polska.

Mówiliśmy trochę o tym, że temat jest tak stary jak świat i będzie pewnie do końca świata tak samo aktualny, ale piszesz o II wojnie światowej i o tym, że dzieci wojny to jest także jak najbardziej polski temat.

A czy to jest też jakiegoś rodzaju polski ruch?

Natomiast no tutaj mamy jeszcze kontekst PRL-u i to jeszcze tego PRL-u Polski Ludowej w zasadzie, tak, lat 40-tych, 50-tych, kiedy wyobrażam sobie, że w ogóle trudne do wypowiedzenia było w kontekście politycznym, że doszło do przemocy seksualnej żołnierza radzieckiego i że teraz z tym dzieckiem tak coś trzeba zrobić, ktoś musi je wychować, ta matka potrzebuje jakiegoś wsparcia i tak dalej.

Tak, oczywiście o tym się w ogóle oficjalnie nie mówiło, chociaż zaraz w okresie tuż powojennym, to są te pierwsze miesiące letnie i jesieni 45 roku, ten temat wybrzmiewa w źródłach, czyli władze polskie na przykład komunistyczne doskonale zdawały sobie sprawę ze skali problemu, a skala była ogromna.

Zresztą umożliwiono też przerywanie ciąży oficjalnie w takich sytuacjach, jeśli przemoc seksualna dotyczyła kobiety polskiej.

I bardzo szybko zdałem sobie sprawę z tego, że w zasadzie nie da się mówić o polskich dzieciach urodzonych z powodu wojny, szczególnie jeśli chodzi o niemieckich ojców też, bez kontekstu robót przymusowych, który w zasadzie dotyczył całej rzeczywistości i na ziemiach okupowanych, i na ziemiach włączonych do III Rzeszy, ale też w głębi Rzeszy, gdzie przecież tysiące, setki tysięcy Polaków była wywożonych na roboty przymusowe.

I podobne zależności były też już tuż po wojnie, kiedy polskie robotnice przymusowe zostawały w Niemczech w obozach lipisowskich, a ojcami ich dzieci byli na przykład żołnierze alianccy.

Z różnych, tu już nie ma czasu na to, żeby wchodzić w te historie, ale z różnych powodów znalazły się w Polsce, między innymi w polskich domach dziecka.

Zawiera w książce Jakuba Gałęziowskiego, doktora, niedopowiedziane biografie polskie dzieci urodzone z powodu wojny.

0:00
0:00