Mentionsy
#154 | Co geny babci robią zdrowiu wnuczki? Co nauka wie dziś o długowieczności? Czy epigenetyka odmieni medycynę?
Średnia długość życia w Polsce wydłuża się do około 84 lat, ale średnio ostatnie dziewięć lat życia spędzamy na chorowaniu. Czy możesz coś zrobić, by żyć długo i w dobrym zdrowiu? Czym jest epigenetyka, dziedzina nauki, która ma odmienić medycynę? Rozmawiam z dr Dorotą Komar.
Dr Dorota Komar to doktorka nauk biologicznych, kierująca linią badań epigenetycznych w Katalońskim Centrum Technologicznym Eurecat. Popularyzuje naukę, także w social mediach – na profilu @darwininchaneldress. Jest autorką książki „Oszukaj genetyczne przeznaczenie. Co robić, by rzadziej chorować i służej żyć” (wydawnictwo Otwarte).
Z odcinka dowiesz się m.in.:
co determinują geny dziedziczone po przodkach; jak kobieta w ciąży może wpłynąć na zdrowie swoich wnuków;dlaczego to, czy wolimy kawę czy herbatę nie jest jedynie kwestią kultury albo wychowania;jak geny wpływają na to, w jaki sposób spędzamy wolny czas;jak zmiana stylu życia może nam obniżyć wiek epigenetyczny;czym w ogóle jest wiek epigenetyczny;co na dziś realnie „wydłuża nam życie”, a co jest marketingiem?Podobają Ci się tematy, które poruszam w podcaście? Więcej znajdziesz tu:
Instagram: http://bit.ly/3Vene60
YouTube: http://bit.ly/3iddUR7
TikTok: http://bit.ly/3gDdaob
Realizacja:
Karolina Deling-Jóźwik - redakcja
Irena Suska - montaż
P & C Paulina Górska | Varsovia Lab.
Szukaj w treści odcinka
Natomiast zaskakujące jest to, że według najnowszych danych średnia długość życia w Polsce wciąż się wydłuża do około 84 lat.
Super, super długo, ale różnica między okresem zdrowego życia a całkowitą długością życia wynosi około 9 lat.
Tyle czasu pod koniec życia spędzamy na chorowaniu, czyli niby fajnie, że żyjemy te średnio 85 lat, ale...
To jest 10% całego życia.
Koncentruje się na wpływie czynników środowiskowych i związanych ze stylem życia, na aktywność genów, szczególnie podczas starzenia.
Poza tym styl życia, bo na przykład palenie papierosów czy, nie wiem, smażone mięso.
Możemy powiedzieć tak, że wszystkie komórki naszego ciała mają dokładnie takie samo DNA na każdym etapie naszego życia, ale wiadomo, że jak jesteśmy embrionami, to wyglądamy i zachowujemy się zupełnie inaczej niż jak jesteśmy dorosłymi, w pełni ukształtowanymi ludźmi.
Przechodzimy jeszcze do tego kolejnego pytania, przekonania, że zmiana z celu życia może odwrócić szkodliwe modyfikacje genów i wpłynąć korzystnie na długość naszego życia.
Ale to jest też taka dobra myśl, kiedy mówimy o naszych obecnych życiach.
W książce opisujesz eksperyment, gdzie dwumiesięczna zmiana diety i stylu życia spowodowała obniżenie epigenetycznego wieku o ponad dwa lata.
Taką dosyć intensywną interwencją, która polegała zarówno na zmianie dieci, jak i zmiany stylu życia.
Co to znaczy zmiana stworzenia życia?
Czyli potencjalnie niekoniecznie te osoby będą żyć przez ostatnich 10 lat swojego życia w chorobach.
I tutaj muszę przyznać, że mój wiek epigenetyczny był o półtora roku wyższy niż mój wiek chronologiczny, ale też badałam sobie ten wiek podczas, myślę, że najgorszego etapu mojego życia, kiedy byłam mega zestresowana, bo się rozstawałam z partnerem, więc...
Ja może tutaj wspomnę o całym ruchu, który się nazywa medycyną w stylu życia.
Tak, więc całe Polskie Towarzystwo Medycyny Stylu Życia jest bardzo aktywne, bardzo dużo udostępnia informacji.
dolny czy od górny takiej organizacji, jak na przykład Polskie Stowarzysko Medycyny Styl Życia, które leczy lekarzy w taki jakby, co robić, żeby zapobiegać i żeby lepiej prowadzić pacjentów, bo to jest, jedna część to jest profilaktyka, a druga rzecz, że styl życia także pomaga w przypadku leczenia, że zmiana stylu życia powinna być jakby integralną częścią leczenia, nie tylko leki.
W związku z tym była podwyższona metylacja genu IGF2, który w czasie życia płodowego jest niezbędny do tego, żeby osiągnąć odpowiedni rozmiar, żeby dzieci w ciągu rozwoju płodowego osiągnęły odpowiedni rozmiar, a później kontroluje to, w jaki sposób zużywamy cukier.
Wróćmy do tego tematu osiągnięć epigenetyki i profilaktyki zdrowotnej, bo mówisz medycyna z celu życia i...
No właśnie, ale też pewnie i to się zdarza nadal dzisiaj, że nie każdy w takim stylu wychowuje swoje dzieci.
I tutaj możemy opowiedzieć troszkę o tej plastyczności rozwojowej, teorii plastyczności rozwojowej, która mówi o tym, że mamy różne etapy naszego życia o tak zwanej zwiększonej plastyczności, więc pierwszy etap zwiększonej plastyczności to będą okres życia płodowego i dwa pierwsze lata naszego życia.
otyłość zwiększa prawdopodobieństwo, brak aktywności fizycznej, szczególnie w takim wczesnym etapie życia u nastolatków i u młodych dorosłych wpływa na to, czy później pojawi się nowotwór, czy nie.
które pokazało, że kobiety, które miały najniższe ryzyko raka piersi, to były te kobiety, które miały najzdrowszy tryb życia.
jeżeli były zaliczane do tej grupy z najzdrowszym trybem życia, to to ryzyko zostało obniżone o 30%.
Co pokazuje, że wręcz jeżeli mamy jakieś predyspozycje genetyczne, to tym bardziej powinniśmy się starać mieć taki zdrowy styl życia, który przed tym będzie bronić.
I się okazało, że takie biomarkery w krwi, które uczestniczą w tym całym procesie nowotworzenia zostały obniżone w przypadku tej grupy, która faktycznie zmieniła styl życia.
PTSD, ale też jest całe zjawisko wzrostu posttraumatycznego, to znaczy w przypadku przeżycia czegoś bardzo negatywnego.
akceptację życia.
Jednocześnie obserwujemy swoich dziadków, którzy często już po prostu ostatnie lata od 70. roku życia czy 65. roku życia chorują na coś i nie chcemy w taki sposób funkcjonować.
I ta mysz za pomocą zastosowania tego systemu wydłużono jej pozostałą długość życia dwukrotnie.
No właśnie na tym taki pomysł ma wspomniana firma ze Stanów, która zaczyna baniań klinicznych sprawdzając czy ten system... Będziemy oglądać młodą Kim Kardashian po prostu do 90 roku życia.
Udało się przedłużyć to życie znacząco i przedłużyć to życie w zdrowiu, ale nie udało się, przynajmniej ja nie znam badań, które by wydłużyły długość życia myszy do 15 lat.
Więc najprawdopodobniej to, co możemy zyskać, to jest właśnie to, żeby ta dziura, te 9 lat, różnica pomiędzy długością życia a długością życia w zdrowiu się załatała.
Więc jeśli nie będziemy chorować przez te ostatnie lata życia, no to jak umrzemy?
Taka bardzo prosta interwencja zmiany stylu życia, zmiany diety tak naprawdę.
Ono pozwoliło wydłużyć to życie w zdrowiu, jeżeli było zastosowane osób powyżej 40 roku życia, o około 8-9 lat, czyli super.
W sumie to, o czym mówisz, no to mamy badania naukowe, które jasno mówią, że właśnie zmiana z celu życia, inna dieta, wiadomo jaka konkretna, też wymieniłaś dużo różnych przykładów, co możemy zrobić, ale na rynku jest coraz więcej dostępnych różnego rodzaju suplementów, jakichś zabiegów, różnych rozwiązań, które gdzieś opierają się o ten wątek, czy naszą potrzebę życia jak najdłużej, długowieczności.
I na przykład w tym wspomnianym badaniu tej interwencji zmiany stylu życia u kobiet jedna kobieta uzyskała 11 lat obniżony w jak epigenetyczny, a inna kobieta zero.
I no i te właśnie rzeczy, o których się rzadziej wspomina, czyli na przykład posiadanie takiego satysfakcjonującego, szczęśliwego życia, posiadanie celu do tego, żeby żyć długo.
Nie wiem, no właśnie ten zwiększenie satysfakcji z życia, no bo okej, wychodzi mi coś, jestem tutaj, jestem potrzebna, ekstra.
Ostatnie odcinki
-
Ozempic i inne leki na otyłość – mity kontra na...
04.02.2026 05:00
-
“Neandertalczyk nie był prymitywny”. Ile masz w...
28.01.2026 05:00
-
#165 | Dlaczego warto uczyć się pracować lepiej...
21.01.2026 05:00
-
#164 | Obustronna mastektomia, menopauza przed ...
14.01.2026 10:22
-
#163 | Bagna „na wojnie” z Rosją? Czym jest Zie...
06.01.2026 05:00
-
#162 | Wymiana AGD na nowe - czy to dobry pomys...
19.12.2025 17:00
-
#161 | Jak projektować przestrzenie, w których...
16.12.2025 21:00
-
#160 | Amazonki i ludożercy na ziemiach dzisiej...
10.12.2025 05:00
-
#159 | WaterSense może pomóc rzekom. Nagrodzony...
05.12.2025 05:00
-
#158 | Syria rok po obaleniu el-Asada. Czemu ta...
03.12.2025 05:00