Mentionsy

Dziś wybierzemy się do gminy Koprzywnica i do miejscowości Beszyce o bardzo bogatej i daleko sięgającej historii.

Czyli, żeby to jakoś uporządkować, musimy mieć świadomość, że Beszyce nie były jedne, tylko już w dokumentach średniowiecznych występuje taka wzmianka Beszyce obie.

No i to obie to prawdopodobnie były Beszyce małe i Beszyce duże oczywiście, jak sama nazwa wskazuje, kiedy takie rozróżnienie robimy, ale z czasem też pojawiło się inne rozróżnienie, takie topograficzne.

Małe, duże też można by powiedzieć, że topograficzne, ale bardziej uwzględniano położenie poszczególnych części beszyc i w związku z tym te beszyce małe były nazywane beszycami dolnymi, ponieważ znajdowały się w dolnej części terenu, w pobliżu rzeki Koprzywianki, a beszyce duże były nazywane górnymi, ponieważ znajdowały się niżej niż te dolne.

Więc na dobrą sprawę można by powiedzieć tak, że nie tylko Beszyce, nie tylko Beszyce małe, duże, nie tylko dolne, górne, ale i trzyczęściowe Beszyce, no bo to wójtostwo rzeczywiście odgrywało dużą rolę i no jeszcze w latach międzywojennych wydzielano je.

I to było o tyle dziwne, że w takich dokumentach dotyczących 1929 roku, kiedy to jeszcze były wydzielone Beszyce Dolne i Beszyce Górne, pisano o tym, że Folwark miał jeden dom mieszkalny i 34 mieszkańców.

Dlatego też zwróćmy na to uwagę, jakie skomplikowane rzeczywiście są dzieje tej naszej miejscowości, jeśli mówimy o tych formach nazewnictwa, a obecnie od 2017 roku wszystko to postanowiono połączyć i są tylko Beszyce.

Dlatego to małe jest niezwykle istotne i dlatego też, kiedy dzisiaj mamy tylko Beszyce, no to już tego rozróżnienia być może, jeśli nie zagłębimy się w dzieje, nie będziemy w żaden sposób odczuwać, nie będziemy mieć nawet świadomości,

Ponieważ w naszym kraju nie ma innych Beszyc, są tylko jedyne Beszyce, te właśnie nasze.

Albo też krewnymi tego bęsza i w związku z tym miejsce jeszcze nie nazywano tej miejscowości, tylko ludzi nazywano Beszycy albo Beszyce, a więc ci, którzy byli tymi krewnymi albo poddanymi.

To jest bardzo, bardzo stara miejscowość, natomiast w źródłach często tak pokrętnie zapisywana, bo najstarsze informacje dotyczą tego zapisu takiego, jak my dzisiaj to wypowiadamy, czyli Beszyce, ale potem pojawiały się różne warianty, na przykład Bansych, Bansych przez ch, na przykład Bansicz, również tak, albo Banschicz,

Więc rzeczywiście bardzo, bardzo dużo było tych wariantów i można by powiedzieć, no ale skąd my w takim razie wiemy, że chodzi o nasze Beszyce?

Ano stąd, że właśnie ta Koprzywnica, klasztor cysterski odgrywał najważniejszą rolę i kiedy jest mowa o dobrach na przykład klasztoru i kiedy są nawet przekręcone niektóre nazwy, to wiadomo, że chodzi o nasze Beszyce.

Sytuacja się zmieniła na przykład w XIV wieku i nasze Beszyce też są tego przykładem, ponieważ już klasztory były bardzo okrzepnięte, już były ekonomicznie bardzo silne i na dobrą sprawę nie potrzebowały pomocy kogokolwiek.

Beszyce leżą nad rzeką Koprzywianką, nad tą samą, która przepływa przez Koprzywnicę.

I oczywiście musimy też pamiętać, że Beszyce położone na zachód od klasztoru, one miały też pewną specyficzną przewagę w stosunku do innych miejscowości.

Nawet w niektórych wioskach klasztornych wprowadzano taką straż, która pilnowała lasów, no bo wszyscy chcieli z nich korzystać legalnie czy nielegalnie, więc nic dziwnego, że nasze Beszyce stały się obiektem zainteresowania klasztoru.

Ale też nie tylko wioski leżące tak jak Beszyce w naszym regionie, tylko były to również wioski leżące nad Wisłoką, czyli daleko od nas, Jasło na przykład.

No już mamy dwie takie wydaje się pewne tezy, które obalamy, kiedy analizujemy nasze beszyce.

I to jest niezwykle ważne, że z jednej strony to była fundacja, ale z drugiej strony, że Beszyce nie zostały w całości przekazane.

Czyli Beszyce zostały klasztorowi podarowane przez Mikołaja Bogorię,

I to jest taka sytuacja bez precedensu, więc Beszyce na pewno jawią się z tego punktu widzenia jako wyjątkowo interesująca miejscowość.

To były te wioski Koprzywnica i 11 wsi, w tym nasze Beszyce, darowane przez przedstawiciela rodu Bogoriów.

Mianowicie Koprzywnicę wraz z jej przynależnościami i prawem patronatu, obie Beszyce i potem wymienione są kolejne wioski.

Zwróćmy uwagę na to, że już w 1277 roku jest mowa obie Beszyce, czyli jedna i druga.

No i kolejny dokument z roku 1283, potem 1984, czyli Leszka Czarnego, w którym znowu są wymienione nasze Beszyce,

Ale dla nas najważniejsze jest to, że nasze Beszyce zyskały wówczas zwolnienie z Opola, podobnie jak i inne wsie klasztorne.

Wynikało z niego, iż Beszyce nie podlegały już odpowiedzialności, była taka odpowiedzialność zbiorowa za przestępstwa, które popełniono w okolicy.

Dlatego Beszyce właśnie miały taką wartość.

Beszyce zostały skonfiskowane, a więc władca podjął taką decyzję, ponieważ Niemsta, syn Krzywosąda, połączył się z wrogami.

Beszyce małe z dziewięciu zabudowań, a Beszyce duże z jedenastu zabudowań.

To jest taki dokument z czasów, kiedy zbliżała się już kasata i Beszyce za chwilkę w 1819 roku przestały być własnością klasztorną.

Ale widzimy wyraźnie, że te różnego rodzaju takie sprawy sądowe, jakieś nieporozumienia lub regulacje też, no po prostu zwykłe interesy, one przewijały się przez całe dzieje naszej miejscowości i jest też zachowany na przykład taki dokument już z czasu, gdy Beszyce były rządowe, bo po kasacie w 1819 roku przeszły na własność rządową.

Dlatego też popatrzmy ile tutaj w przypadku naszych Beszyc kryje się różnorodnych spraw, historii, które w tak niewielkiej dzisiaj miejscowości, tylko jednej, no bo ta jedna nazwa funkcjonuje, jednak rozkładają się w taką potężną paletę mnóstwa, mnóstwa interesujących zagadnień, których Beszyce są wspaniałym przykładem.