Mentionsy
Nietulisko Małe w gminie Kunów
Pierwsze pisane wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku, ale jej historia sięga czasów starożytnych. To tu odkryto unikatowy skarb z okresu Cesarstwa Rzymskiego. Pisał o niej nasz słynny kronikarz Jan Długosz. Właścicielami były tu tak znamienite rody jak choćby Szydłowieccy, Ostrogscy, Czartoryscy, czy Dobrzańscy – przodkowie majora „Hubala”. Do Nietuliska Małego zapraszają Cezary Jastrzębski i Robert Szumielewicz.
Szukaj w treści odcinka
Dziś wybierzemy się do Nietuliska, ale małego, bo w dużym już jakiś czas temu byliśmy.
I dlatego też, kiedy sięgamy po najstarsze jakieś motywy, tak jak wspominamy, że łączyły się te miejscowości, kiedyś było jedno Nietulisko, no to właśnie najczęściej to dotyczy tego małego, tego mniejszego, a nie tego dużego, nie tego wielkiego.
Wszystkie jednak wywodzą się właśnie z tego, z tego małego, które jest położone w takim szczególnym miejscu, chociaż ono się trochę zmieniło 200 lat temu, kiedy
To widać nawet na starych mapach, do których się też jeszcze odniesiemy, ponieważ na przykład Wielki Staw, który odgrywał istotną rolę, kiedyś w przypadku Nietuliska też na tych mapach był zaznaczony.
I jeszcze do tego, żeby było mało, to musimy powiedzieć, że w przypadku naszego małego Nietuliska ono wcale nie było takie małe, ponieważ na przykład w XIX wieku wydzielono z niego taką część, którą rodzina Wielopolskich podarowała swojemu synowi Aleksandrowi.
I tę część nazwano Sadłowizna, ta nazwa funkcjonuje do dzisiaj, więc to właśnie wydzielono z granic naszego Nietuliska.
Wydzielono też na początku XX wieku kolonię inwalidzką, istniejącą do dzisiaj na północ od Nietuliska Małego, z gruntów właśnie Nietuliska Małego.
Wszystko to wydzielone było właśnie z naszego Nietuliska i stąd ta nazwa Kolonia Inwalidzka.
No i mamy jeszcze kiedyś, już dawno o tym wspominaliśmy, taką nieistniejącą wioskę między naszym Nietuliskiem i być może, że właśnie z granic Nietuliska ona była wydzielona, a Borem Kunowskim.
Naszych, no bo z Nietuliska.
G to jest Jakub Grobicki, ówczesny właściciel Nietuliska Małego, a G to jest Antoni Grobicki, właśnie w czasach odkrycia właściciel Nietuliska Małego i chodzi też o jego ojca Jakuba, bo będzie o nim mowa.
Czyli dla nas jest to ważne, że już ta nazwa naszego Nietuliska w tym dokumencie się pojawiła i oznacza to, że wioska należała wtedy do biskupów krakowskich.
Nie możemy stwierdzić, czy już nie było tak, że biskupi lubuscy, czyli ci związani z Opatowem, czy oni jednocześnie nie byli właścicielami jakiejś części naszego Nietuliska, ponieważ w kolejnym dokumencie już jest jasno powiedziane, że tutaj ścierały się granice między dobrami biskupów krakowskich i dobrami biskupów lubuskich.
Dla nas ważne jest to, rzecz jasna, że to szczegół, ale w przypadku Nietuliska i naszej dzisiejszej opowieści jest tak, że trzech odcinków by nam chyba nie starczyło, gdybyśmy wszystkie sprawy chcieli bardzo drobiazgowo wyjaśnić.
Pod koniec XIX wieku, w 1889 roku wielopolscy rozparcelowali dobra ostrowieckie i wtedy pojawili się mniej może znani, ale też dysponujący większymi majątkami właściciele naszego Nietuliska, którymi od roku 1909
Tymczasem jest jeszcze kolejna, która dotyczy tego wspomnianego przez nas przodka, majora Henryka Dobrzańskiego, czyli Jerzego Dobrzańskiego, który też był właścicielem Nietuliska Małego.
W XVI wieku rozpoczęto wydobywanie skał na terenie Nietuliska Małego.
Dlatego zapraszamy do Nietuliska Małego, a dziś już kończymy program.
Ostatnie odcinki
-
Sprowa w gminie Słupia Cz. 1
01.02.2026 11:10
-
Fanisławice w gminie Łopuszno
25.01.2026 11:10
-
Brus w gminie Jędrzejów
18.01.2026 11:05
-
Winnica w gminie Połaniec
11.01.2026 11:10
-
Śladami Trzech Króli w świętokrzyskich kościołach
06.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 2
04.01.2026 11:10
-
Stanisław Staszic cz. 1
02.01.2026 13:31
-
Podsumowanie roku 2025
28.12.2025 11:00
-
Boże Narodzenie cz. 2
26.12.2025 09:15
-
Boże Narodzenie cz. 1
25.12.2025 11:10