Mentionsy

O prawach człowieka po ludzku
O prawach człowieka po ludzku
12.09.2025 07:26

#25 Strefa Gazy: ludobójstwo na naszych oczach

„Celem wojny jest trwanie wojny, (…) a trwanie tej wojny przybliża [też] cel, o którym marzą izraelscy nacjonaliści, to znaczy, żeby Gaza nie nadawała się do życia, nie było tam Palestyńczyków i problem Hamasu został rozwiązany razem z Palestyńczykami”, mówi Marek Matusiak, analityk Ośrodka Studiów Wschodnich. 

“Jedyne wytłumaczenie, które jest stosowane przez stronę izraelską to jest magiczne słowo “Hamas”, które ma tłumaczyć każde działanie Izraela w Strefie Gazy, czy to bombardowanie szpitala czy szkoły. Jedyne, czego nie są w stanie wytłumaczyć, to brak dostępu do pomocy humanitarnej już od marca 2025 roku. (...)”, mówi dr Ahmed Elsaftawy. 

Coraz więcej organizacji i instytucji międzynarodowych, a także izraelskich, nazywa działania Izraela w Strefie Gazy wprost – to ludobójstwo. Raporty o celowej blokadzie pomocy humanitarnej, głodzie, bombardowaniach szpitali, szkół, pól uprawnych, doniesienia o masowych atakach, składają się na obraz wojny, której celem jest wyniszczenie ludności.  

W tym odcinku Anna Błaszczak-Banasiak, dyrektorka Amnesty International Polska, rozmawia z Markiem Matusiakiem, analitykiem Ośrodka Studiów Wschodnich oraz dr Ahmedem Elsaftawy, lekarzem chirurgiem i wydawcą Viva Palestyna, o obrazie wojny w dwa lata po rozpoczęciu eskalacji.  

Do czego dąży Izrael? Jak wygląda życie codzienne w Strefie Gazy? Czy – i jak - w takich warunkach funkcjonuje system ochrony zdrowia? Z czym mierzą się cywile? W jaki sposób reaguje społeczność międzynarodowa? Na czyich barkach spoczywa odpowiedzialność zapewnienia ludności cywilnej środków do życia - czy nawet możliwości przeżycia? Wreszcie – gdzie szukać rzetelnych informacji i komu wierzyć, kiedy oskarżenia o brak wiarygodności wysuwane są wobec wszystkich mediów i instytucji, a wokół wojny splatają się interesy mocarstw? Jakie są drogi wyjścia, by zapobiec ludobójstwu na naszych oczach, chronić ludność cywilną i obronić podstawowe wartości? 

Dr n. med. Ahmed Elsaftawy - Kierownik oddziału chirurgii plastycznej i chirurgii ręki szpitala im. Św. Jadwigi Śląskiej w Trzebnicy. Wydawca portalu vivapalestyna.pl 

Marek Matusiak - Koordynator projektu „Izrael–Europa”. Wcześniej w Ośrodku Studiów Wschodnich zajmował się m.in. problematyką dotyczącą Turcji i Kaukazu Południowego. Pracował także w polskich placówkach dyplomatycznych w Tbilisi i Stambule na stanowiskach – odpowiednio – politycznym i ds. pomocy rozwojowej oraz ekonomicznym. Wielokrotny międzynarodowy obserwator wyborów (m.in. na Ukrainie, w Gruzji, Mołdawii, Uzbekistanie i Kazachstanie). Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego (socjologia) i İstanbul Bilgi Üniversitesi (prawo w zakresie praw człowieka). Studiował też na Freie Universität w Berlinie oraz w Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Publikuje w “Tygodniku Powszechnym”, „Rzeczpospolitej” i „Kulturze Liberalnej”. 

Raport Amnesty International z 5 grudnia 2024 roku o ludobójstwie w Strefie Gazy: https://www.amnesty.org.pl/raport-ludobojstwo-w-strefie-gazy/  

Pytania i odpowiedzi: https://www.amnesty.org.pl/raport-ludobojstwo-w-strefie-gazy-pytania-i-odpowiedzi/  

Poprzednia rozmowa o ludobójstwie w Strefie Gazy: odnośnik do odcinka “Czy można usprawiedliwić ludobójstwo?” 

Prawa człowieka łamane są w ciszy. Wesprzyj głos tych, których nie słychać https://www.amnesty.org.pl/wspieraj/?utm_source=Podcast&utm_medium=Social&utm_campaign=podcast_wspieraj 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Izrael"

W grudniu ubiegłego roku Amnesty International wydała raport, w którym oskarża Izrael o ludobójstwo w Strefie Gazy.

Ludobójstwo to jest takie słowo-klucz, które często w debacie publicznej jest rozumiane inaczej niż rozumieje prawo międzynarodowe, ale mam takie głębokie przekonanie, że to jest słowo, którego nie rzucamy na wiatr, że to jest ten raport, w którym zebraliśmy dowody i wykazaliśmy, że siły izraelskie

Może pozwolę sobie zacytować ministra obrony Izraela.

To jest wypowiedź z 10 października 2023 roku, a więc dosłownie trzy dni po tym fatalnym, strasznym ataku Hamasu na Izrael z 7 października.

Izrael nałożył całkowitą blokadę na gazę.

W pana ocenie, jaki Izrael ma teraz cel?

Myślę, że trwanie tej wojny jest korzystne dla polityków izraelskich, konkretnie dla premiera Netanyahu, dla jego partii politycznej, dla jego szans politycznego przeżycia.

No korzystne, czy przybliża ten cel, o którym od dawna izraelscy nacjonaliści marzą, żeby po prostu palestyńczyków w gazie nie było, żeby się ich stamtąd pozbyć.

I to, co armia izraelska robi, to znaczy nie tylko prowadzi działania wojenne i walczy z Hamasem, który w dalszym ciągu tam jest i rzeczywiście jest organizacją zbrojną, która z Izraelem walczy.

Ale oprócz tej walki z Hamasem, Izrael w bardzo systematyczny sposób gazy niszczy budynek po budynku, budynki użyteczności publicznej, budynki mieszkalne, meczety, domy kultury, pola uprawne, wodociągi, stacje do odsalania wody morskiej, gaje i tak dalej i tak dalej, sady.

Panie doktorze, z punktu widzenia Palestyńczyków, jaki jest cel i jak państwo jesteście w stanie ocenić te działania Izraela i do czego one zmierzają?

Cała Strefa Gazy i nie tylko od 7 października na długo, długo przed 7 października była generalnie zależna od władz israelskich i nie tylko jeśli chodzi o wodę pitną, ale również o energię, dostarczanie różnych towarów przez przejścia graniczne, które cały czas kontrolował i nadal kontroluje Izrael.

Poza tym wiemy, że Izrael oprócz tego, że zabił już ponad 200 lekarzy,

Jedyne wytłumaczenie, które zawsze jest stosowane przez stronę izraelską, to jest to magiczne słowo Hamas i jest to...

Słowo, które tłumaczy praktycznie każdą działalność izraelską w Strefie Gazy, czy to bombardowanie szpitala, czy szkoły, czy czegokolwiek.

Konkretnie mleko modyfikowane dla dzieci jest szczególnie traktowane przez siły izraelskie jako towar, można by powiedzieć, do konfiskacji, czyli przyszykują nawet samych lekarzy, którzy zgłaszają się przez różne misje do Strefy Gazy i jeżeli znajdują mleko modyfikowane u tych lekarzy, no to zostaje im zabrane.

To są te słynne produkty podwójnego zastosowania, to hasło, klucz, którego Izrael używał do tej pory, żeby odmawiać wpuszczania niektórych produktów, także produktów spożywczych na terytorium gazy, twierdząc właśnie na przykład, że mogą być wykorzystywane w celach innych niż na przykład spożywcze, chociaż rzeczywiście, tak jak pan słusznie powiedział, są na tej liście również produkty, którym trudno byłoby przypisać inne zastosowanie niż te zupełnie podstawowe.

Panie Marku, pana chciałam zapytać o taką odpowiedzialność Izraela w znaczeniu odpowiedzialności, jaka spoczywa na państwie, które okupuje pewne terytorium, ponieważ znowu w kontekście ochrony praw człowieka moglibyśmy się zastanawiać, kto w zasadzie odpowiada za sytuację w Gazie.

Czy też jednak Izrael jako okupant ma tutaj przypisane pewne poważne zadania i pewne poważne odpowiedzialności?

Ale dopóki trwa, to siła okupująca, w tym przypadku Izrael, posiada pewne obowiązki i też pewne ograniczenia.

Od lat mówi się na przykład, że na zachodnim brzegu Izrael jest siłą okupującą, w związku z tym nie powinien dokonywać zmiany składu etnicznego tego terytorium okupowanego.

Izrael oczywiście ten zakaz ignoruje i jakby przesiedla de facto, czy ułatwia przesiedlanie swoich obywateli, stąd też mamy ponad pół miliona osadników izraelskich, osadników żydowskich na zachodnim brzegu.

Natomiast w gazie zgodnie z literą prawa Izrael jako siła okupująca powinna zastąpić wcześniejszą administrację państwową i być odpowiedzialna za pewne podstawowe usługi i możliwość dostępności takich rzeczy jak służba zdrowia.

Natomiast oczywiście Izrael się z tych zobowiązań, jak też i z tych ograniczeń, o których mówiłem wcześniej, w bardzo taki konsekwentny sposób wyślizguje, unika ich.

Już wcześniej, zanim ta obecna faza konfliktu się rozpoczęła, trwała wielka debata, taka prawna, dotycząca tego, czy Izrael okupuje Strefę Gazet, czy też jej nie okupuje, prawda?