Mentionsy

Dziś porozmawiamy o sytuacji w Iranie.

13 września 2022 roku w Teheranie została aresztowana Jina Mahsa Amini, Iranka kurdyjskiego pochodzenia.

Śmierć Dżiny zapoczątkowała falę ogólnokrajowych protestów w Iranie, znanych szerzej jako Ruch Kobieta Życie Wolność.

Osoby, które brały udział w protestach oskarżono o popełnienie przestępstw, za które w Iranie grozi kara śmierci.

Iran jest zresztą krajem, w którym wykonuje się zaraz po Chinach najwięcej egzekucji rocznie.

W 2024 roku w Iranie karę śmierci zastosowano wobec co najmniej 972 osób.

Wyroki wykonywane w Iranie stanowią 64% wszystkich znanych egzekucji.

Kara śmierci w Iranie jest obecnie jednym z głównych narzędzi zastraszania społeczeństwa, opresji wobec przeciwników władzy, a także niszczenia grup etnicznych.

Mimo to ludzie w Iranie nadal wychodzą na ulice.

Poczuciu zagrożenia konfliktem zewnętrznym, bo po atakach Izraela okazało się, że w Iranie nie ma schronów.

Na domiro złego 13 czerwca 2025 roku Izrael zaatakował Iran.

Iran na ten atak odpowiedział.

W miesiącach poprzedzających atak Iran i Stany Zjednoczone negocjowały nową umowę nuklearną po tym, jak Donald Trump zawiesił amerykański udział w poprzednim porozumieniu nuklearnym podczas swojej pierwszej prezydentury.

W wyniku czego Iran zaczął wzbogacać uran i rozwijać zaawansowaną technologię energii jądrowej.

Iran porozumiał się z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej.

Iran porozumiewając się z agencją, a także z tymi państwami chce zapobiec wznowieniu sankcji ONZ-u na swój kraj.

Ale mogą zostać odwieszone, czyli znowu zadziałać na niekorzyść Iranu oczywiście, jeśli państwa europejskie zażądają tego na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Więc Iran tutaj po prostu w tej chwili gra o to, żeby nie mieć nałożonych na siebie jeszcze większych sankcji, co by się stało, gdyby w ogóle nie współpracowali z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej.

I widać to w polityce wobec Iranu, państw Zatoki Perskiej, no Palestyńczyków, no to w absolutnie ekstremalnej formie.

Więc Iran chce, czy władze Iranu chcą się niejako utrzymać jeszcze na powierzchni stosunków międzynarodowych i swoich sojuszy, bo opcja B, czy alternatywa do tego jest jeszcze gorsza.

A proszę powiedzieć, czy Iran ma szansę, mówię o zgromadzonym arsenale nuklearnym, ale to jest około 90 milionów obywateli, to jest względnie statystycznie młode społeczeństwo.

I czy Iran ma szansę, mówię militarnie, w potencjalnym starciu z Izraelem i w kontekście ostatnich ataków Izraela na Katar, Jemen i Tunezję, jeśli weźmiemy pod uwagę ataki na Global Sumat Flotilla, a wcześniej też Syrię i Liban,

To czy ten słabnący reżim Iranu może liczyć na ewentualną pomoc sojuszników w regionie?

Iran nie ma żadnych sojuszników w stylu, no nie wiem, jak sojusznicy w ramach NATO.

Iran nie ma porozumień obronnych z państwami tego typu, że jeżeli jedno z nich zostanie zaatakowane, to drugie reaguje.