Mentionsy

Jak wygląda kwestia dostaw paliwa, jeśli miałaby się rozpocząć odpukać ewentualna wojna Rosji z NATO?

Agatą Oskot-Strachotą, koordynatorką projektu Energia w Europie.

Dlaczego rozbudowa rurociągów natowskich na wschodniej flance jest tematem tak ważnym, tak istotnym z perspektywy bezpieczeństwa wschodniej flanki, w tym także Polski.

Piszecie w komentarzu, na którego kanwie rozmawiamy, zatankować obronę, rozbudowa systemu rurociągów NATO na wschodnią flankę.

NATO i zdolności europejskie w zakresie logistyki paliwowej zostały drastycznie zredukowane kiedy w zimnej wojnie mieliśmy dobrze funkcjonujący system było w Europie wiele dużych armii było w Europie wiele środków powietrznych i była logika starcia z układem warszawskim.

Natomiast po roku 1990 część logistyki została siłą rzeczy zredukowana w związku z malejącym potencjałem obronnym poszczególnych państw sojuszu, a równocześnie mieliśmy do czynienia z wyprowadzeniem części tych usług, zdolności do sektora prywatnego w duchu po prostu prywatyzacji i szukania oszczędności w samych resortach obrony,

i siłach zbrojnych co jeżeli połączymy sobie z procesem równoczesnego rozszerzenia NATO na wschód pokazuje te główne luki czyli po pierwsze brak odpowiedniej infrastruktury w państwach które przystępowały do NATO po roku dziewięćdziesiątym dziewiątym i.

Siły NATO się rozbudowują, państwa zwiększają swoje wydatki obronne.

Wzrasta też liczba ćwiczeń NATO w Europie czy też na wschodniej flance

paliwociągów NATO, czyli rok 2015, gdzie jeszcze w ramach tego dawnego paradygmatu starego, czyli operacji ekspedycyjnych i redukowania niepotrzebnych wówczas tak rozumianych jako niepotrzebne wydatków, Wielka Brytania podjęła decyzję o sprywatyzowaniu swojego odcinka, swojej magistrali w ramach tego systemu rurociągów paliwowych Sojuszu, czyli NATO Pipeline,

końcu zimnej wojny też poszczególne odcinki tego systemu rurociągów paliwowych NATO były zamykane poszczególne elementy infrastruktury redukowane rezygnowa rezygnowano z nich i.

I zaczyna się lobby ze strony państw wschodniej flanki NATO tutaj szczególnie użytecznym narzędziem jeżeli spojrzymy na ostatnie 10 lat była bukaresztańska dziewiątka czyli ten format współpracy państw wschodniej flanki NATO od Estonii po Bułgarię gdzie rzeczywiście głowy państw prezydenci którzy spotykali się co roku na szczycie przed spotkaniami NATO.

Na waszym komentarzu jest ładna mapka tych środkowoeuropejskiego i północnoeuropejskiego systemu rurociągów NATO.

To myślę, że warto dorzucić do tego naszego pakietu informacji i wiedzy, dlatego, że według szacunków wojskowych około osiemdziesięciu pięciu procent zapotrzebowania na paliwo przypada na siły powietrzne, co jest związane w NATO z doktryną sojuszu, a mianowicie koniecznością osiągnięcia przewagi w

powietrzu i tym, że to jest ten najbardziej doinwestowany i najbardziej zdolny ze wszystkich rodzajów sił zbrojnych NATO w ostatnim trzydziestoleciu.

samolotach na siłach powietrznych jest też podwójnego zastosowania o tym sobie myślę opowiemy później dlatego, że te rurociągi a konkretnie CEPS czyli ten centralny środkowo europejski system pracuje również na potrzeby lotnictwa cywilnego ale wracając do samego NATO to rurociągi natowskie te produktociągi znajdują się w

Natomiast te odcinki mają znaczenie dla poszczególnych państw.

Ze wszystkich rurociągów natowskich, czyli tego NATO Pipeline System, dwa są połączeniami międzynarodowymi.

Natomiast członkiem programu są jeszcze Stany Zjednoczone.

Łączy wspomniane przeze mnie pięć państw, sięga najdalej na wschód właśnie do Bawarii w Niemczech, na tym kierunku południowo-wschodnim i od północy patrząc na CEPS to dochodzi on do kraju związkowego Dolna Saksonia, więc tak naprawdę granicą występowania tych natowskich rur i tego systemu jest granica starego NATO.

Natomiast jeżeli chodzi o połączenie Europy Środkowej i naszego regionu, no to najczęściej dyskutowanym właśnie rozwiązaniem byłoby albo

Tego na ten moment nie wiemy, natomiast w NATO studium na temat budowy

przygotowujemy się w ramach regionalnych planów obronnych NATO do odstraszania Rosji na poważnie i do prowadzenia dużych operacji w ewentualnym konflikcie na wschodniej flance, no to potrzebujemy odpowiedniego

Z NATO, czyli budowa systemu rurociągów paliwowych.

istnieje klauzula, że w momencie rozpoczęcia działań zbrojnych całość dostaw i przesyłu paliw poprzez NATO Pipeline System przechodzi na potrzeby wojenne.

Na pewno jest tak, że w czasie pokoju NATO Pipeline System, w tym CEPS, służy przede wszystkim do zaopatrywania lotnisk cywilnych w Europie północno-zachodniej.

My wiemy, że w Polsce możliwe byłoby prawdopodobnie w innych krajach regionu pokrycie tego ze środków publicznych, natomiast nie jest to na pewno pożądane.

I teraz tak, NATO Pipeline System już przesyła te zrównoważone paliwo, jest go więcej, w zeszłym roku 4%, chyba było przesłane czy 5% w ten sposób.

Natomiast w tym roku wszystkie państwa, w tym państwa środkowoeuropejskie, w tym Polska są zobowiązane do dostarczenia 2% na nasze lotniska.

Wiemy, że Orlen właśnie zaczął dostarczać, natomiast on nie produkuje wciąż tego.

A dodajmy też, że siły zbrojne, a konkretnie siły powietrzne państw NATO zaczynają latać i to nie od dzisiaj na półsyntetykach.

Tak, to jest troszeczkę odrębny temat, że właśnie siły zbrojne, siły NATO również się transformują, natomiast nie transformują się ku elektromobilności przede wszystkim, ale właśnie chcą wykorzystywać syntetyczne paliwa, więc te syntetyczne paliwo ma przyszłość i tutaj rozszerzenie tego systemu paliwociągów umożliwiłoby import.

Tak mówiąc kolokwialnie zatankowani przez system natowski może być dodatkową atrakcją, więc mówimy tutaj na przykład o lotnisku w Brukseli, Amsterdamie, Kolonia Bon, Frankfurt, więc te lotniska, które znajdują się w bliskości różnych też baz sił powietrznych w Europie Zachodniej możemy zakładać, że są zaopatrywane przez ten system.

I dodatkowo tutaj patrząc na tę konsumpcję cywilną można rzucić paroma liczbami, ale najważniejsza z nich jest taka, że w zależności od roku do 90% nawet kosztów operacyjnych tego natowskiego systemu rurociągów CEPS pokrywana jest przez opłaty klientów komercyjnych, czyli linii lotniczych za przesył i magazynowanie paliw.

Dlatego ważne byłoby znalezienie tego cywilnego wykorzystania i popytu w naszej części Europy dla paliwociągów natowskich i rozszerzonych, na co mamy nadzieję.

Natomiast ja bym powiedziała jeszcze jedną bardzo ważną rzecz, która może być.

Ponieważ cała dyskusja o CEPS, o natowskim systemie rurociągów przypomina nam, że warto zadbać o bezpieczeństwo dostaw.

One nie dotykają naszej części, wschodniej flanki NATO, ale...

Czy są jakieś szanse, żeby to był projekt w jakiś sposób finansowany przez NATO, może jakichś innych donorów?

No i NATO ma taki fundusz, on się nazywa programem inwestycji infrastrukturalnych, NATO Security Investment Program i on jest realizowany z budżetu wspólnego NATO.

Tutaj nieraz w rozmowach naszych w podcastach OSW podkreślaliśmy, że NATO nie ma swoich sił zbrojnych, że ten budżet NATO wspólny jest dosyć skromny.

infrastrukturalnych, który opiewa na kwotę jeden przecinek siedem miliarda w perspektywie w planowaniu budżetowym NATO jest przewidziane sukcesywne zwiększanie tej tej kwoty i z tego wspólnego programu można byłoby wtedy finansować współfinansować tak naprawdę, bo nie pokrywać całości kosztów rozbudowy systemu NATO pipeline system na

Problem jest w tym, że w momencie, kiedy ten projekt będzie już gotowy, trzeba pójść do takiego ciała, które się nazywa Rada Północnoatlantycka, czyli całe NATO, gdzie decyzje podejmowane są jednogłośnie.

I przekonać sojuszników do tego żeby taką inwestycję ze środków wspólnych z budżetu wspólnego NATO poparli a wiadomo, że tutaj już wchodzą do gry różne interesy, że na przykład państwa flanki południowo-zachodniej niekoniecznie muszą odczuwać aż taką solidarność z problemami w naszym regionie.

apetycie obecnej administracji amerykańskiej dofinansowania wspólnych projektów z budżetu natowskiego, no plus możemy dołożyć do tego rzecz, która wydaje się, że po roku dwudziestym drugim schodzi do pewnego stopnia na dalszy plan, ale nie zapominajmy

że gdzieś w tle w NATO jest ciągle to zielone lobby, czyli grupa państw, sojuszników, która postuluje, żeby jak najbardziej ograniczać emisję z sił

budżetu natowskiego jednorazowo, wymagałoby to rok do roku wyasygnowanie pewnych kwot z środków wspólnych, ale i tak część wydatków ponosiłyby budżety narodowe i ta infrastruktura nie powstawałaby w tym samym momencie we wszystkich punktach.

Tak, jeśli chodzi o finansowanie jeszcze, to sprzyjać może pozyskaniu środków na rozbudowę natowskiego systemu paliwociągów.

ewentualnego dofinansowania właśnie rozbudowy paliwociągów natowskich na wschodniej flance sygnalizował obecny komisarz do spraw energii.

A teraz jeszcze druga rzecz, jeśli chodzi o rozbudowę paliwociągów natowskich w krajach Europy Środkowej V4, to ja myślę przede wszystkim o Słowacji, Węgrzech.

rociągów natowskich miałby konkurować z rosyjską ropą, znając jeszcze całe możliwości manipulowania ceną po to, żeby móc w razie czego obronić te państwa przeciw agresji rosyjskiej, to trochę...

Plan jest jak najbardziej realny koszty jeżeli patrzymy na całość wydatków obronnych nie są duże budżetu natowskiego też by to nie pogrążyło a i Niemcy mają swój interes w rozbudowie połączeń z.

I kolejne siły sojusznicze, które będą na Litwę wchodzić w ramach rozwinięcia sił sojuszniczych w trakcie trwania kryzysu, który może doprowadzić albo w umysłach planistów natowskich będzie doprowadzał do szerszej eskalacji.

I tutaj Tomek, ja rozumiem, że ty próbowałeś wyciągnąć ode mnie zdanie, kiedy jest możliwa decyzja i jak my to szacujemy, no to na podstawie doniesień medialnych i tych procesów, które toczą się w NATO, można zakładać, że ona zapadnie jeszcze w tym roku, bo naprawdę ten już w połowie roku ubiegłego... Ale w którym wariancie?

No to jest tak, że jeżeli decyzja o dofinansowaniu tego projektu zostanie podjęta w NATO przez Radę Północnoatlantycką, to będzie ona dotyczyła całości budowy systemu w Europie Środkowo-Wschodniej, czyli tego wschodnioeuropejskiego systemu rurociągów, a następnie poszczególne kraje będą je realizowały już w ramach swoich krajowych inwestycji i przedsięwzięć.

Okej, czyli bo tutaj jak Piotr wcześniej mówił o tych trudnościach w przekonaniu, to reszty państw natowskich o tych różnych ograniczeniach, które są, to jednak jest tu pewna dosyć spora nadzieja, że jednak im się to opłaca i jednak się na to zgodzą.

I też nie jest tajemnicą, że niektóre państwa w NATO uważają, że tego typu inwestycje po prostu powinny być wpisane w capability targets, czyli te cele w zakresie rozwoju zdolności w ramach procesu planowania sojuszniczych zdolności tak zwanego NATO Defense Planning Process w NATO.

Argument jest łatwo odbić, bo tak jak już wspominaliśmy NATO ma specjalny wydzielony fundusz na inwestycje sojusznicze infrastrukturalne o znaczeniu ogólnonatowskim.

Rozbudowa systemu rurociągów NATO na wschodnią flankę.