Mentionsy

Otwarte Studio Czwórki
Otwarte Studio Czwórki
15.05.2026 09:03

Kochamy klasykę, gardzimy lekturami szkolnymi

Książki dzielą się na te, które czyta się "dla siebie" i te, które czyta się "bo trzeba". Czy hasło „lektura szkolna” musi wiązać się ze zbiorowym cierpieniem? Czy klasyka naprawdę jest nudna, czy może została nam podana w sposób, który skutecznie odbiera przyjemność z czytania? Podczas czwartego Otwartego Studia rozmawialiśmy o tym, skąd bierze się fenomen współczesnego czytania, dlaczego BookTok potrafi rozpalić zainteresowanie książkami bardziej niż szkoła i czy klasyczne teksty mają jeszcze szansę poruszyć współczesnych czytelników. O zachwycie, znudzeniu, pretensjach do kanonu i o tym, czy da się odzyskać klasykę dla nowych pokoleń. Spotkanie poprowadzili Justyna Dżbik, dyrektorka Czwórki i Jakub Jamrozek, autor audycji Pogadajmy i podcastu Jamrozek wrażliwie.

Rozdziały (15)

1. Wstęp i temat

Gospodarze podkreślają znaczenie dyskusji nad lekturami szkolnymi i klasyką. Przedstawiają grupę uczestników dyskusji.

2. Osobiste doświadczenia z lekturami szkolnymi

Justyna opisuje swoje trudne doświadczenia z pierwszą lekturą szkolną. Kuba przedstawia grupę uczestników.

3. Krytyka lektur szkolnych

Kuba i Justyna krytykują lektury szkolne, podkreślając negatywne aspekty ich prezentacji i oceny.

4. Zakłócenia w procesie czytania

Rozmowa o wpływach nauczania na zainteresowanie literaturą, z fokusem na doświadczenia małych dzieci i licealistów.

5. Lektury dla najmłodszych uczniów

Grzegorz Kazdepke opowiada o swoim doświadczeniu jako autora lektury dla najmłodszych uczniów.

6. Problem zainteresowania lekturami starszych uczniów

Rozmowa o trudności zachęcania do czytania lektur dla starszych uczniów, z przykładem z Biblii i komunią.

7. Biblioteka i czytanie

Maria Deskur opowiada o zadańach Fundacji Powszechnego Czytania i trudnościach w przekonywaniu do czytania lektur.

8. Kwestia czytania w szkole

Kuba i Maria debatują nad rolą lektur w szkole i wpływem na zainteresowanie literaturą. Grzegorz opowiada o swoim doświadczeniu jako autora lektury dla najmłodszych uczniów.

9. Klasyka i lektury szkolne

Rozmowa o rolę klasyki i lektur szkolnych w edukacji, zwracanie uwagi na kontekst i ciekawość w czytaniu.

10. Zakłócenia w czytaniu

Głosy ucznia i nauczycieli o trudności czytania lektur w szkole, a także o znaczeniu dyskusji nad lekturami dla zrozumienia literatury.

11. System i lektury szkolne

Diskurs o wpływie systemu na lektury szkolne, potrzebie listy lektur i roli szkolnej biblioteki w dostarczaniu książek.

12. Kanoniczna literatura i BookTok

Rozmowa skupia się na kanonie literackim i jego wpływie na młode czytelnictwo, porównywany z BookTokiem.

13. Kwestia wyboru lektur

Debatowanie nad wpływem wyboru lektur na młode czytelnictwo, w tym role nowych wydań i tłumaczeń.

14. Klasyka literacka i jej popularność

Debata nad popularnością klasyków literackich, wpływ BookTok'u i alternatywnych form popularizacji literatury, a także rozmowa o interpretacjach i zastosowaniach lektur w szkole.

15. Podsumowanie i zaproszenia

Ola Pakieła podzieliła się opinią na temat filmów o książkach i apelowała do czytania również gorszych książek. Marta Reich opowiedziała o international book fairs, podkreślając ich wartość dla autora. Jacek Oryl podkreślił, że Międzynarodowe Targi Książki w Warszawie to miejsce spotkań z autorami i czytelnikami. Weronika Puszkar zaproponowała Sopkowskiego jako książkę do doręczenia. Ola Pakieła wspomniała o serialu Rancho jako źródle literackich nawiązań.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "BookTok"

Wchodzimy w ten pełen meandrów świat BookToka, w którym oczywiście też doskonale radzi sobie Tomek Gardziński.

Ojeju, BookTok, no.

Nie, BookMedia to jest takie szersze pojęcie, ale wiecie co, ale mówiąc serio, bo to jedną wrzutkę zrobię tylko, Kuba jest taki skromny i nie powie, Kuba miał, bo my się zawsze przygotowujemy do tego programu, to jest, mam nadzieję, dla wszystkich jasne, wymieniamy się pytania i to Kuba jest autorem takiego pytania, czy BookTok jest konkurencją dla szkoły?

Karolino, faktycznie widzisz taką konkurencję pomiędzy BookTokiem a szkołą i BookTok tutaj jest, wiesz, 3 miliony lat świetlnych do przodu?

Myślę, że w pewnych aspektach BookTok może być dyskusją ze szkołą w tym sensie, że uwaga, ja teraz atakuję wszystkich nagle.

Tak samo jak widzimy młode osoby, które czytają własny kanon literacki, a nie lektury szkolne i powiemy im 30 razy, kurczę jesteś bez sensu, bo przecież tutaj jest pan Tadeusz, to też może się stać tak, że ta osoba nie poskutkuje ochoczym sięgnięciem po pana Tadeusza, bo to rzeczywiście zniechęca i ja wiem, że BookTok ma różne strony, myślę, że wszyscy to wiemy,

Ale też właśnie jeśli chodzi o BookTok'u, to ten schemat jest właśnie łamany przez ten BookTok.

A jak przyszliśmy do tego booktoka i zaczęły to robić dziewczyny, to już nagle nie jest to traktowane poważnie.

I ja nawet nie mówię, w ogóle absolutnie nie mówię w tym momencie o sobie, ale uważam, że masz rację, że generalnie, chociaż ja sobie zdaję sprawę z tego, że są różne głupotki na booktoku, jasne czemu nie, to w momencie, w którym przestrzeń literacka staje się tak aktywnie żeńska, rzeczywiście w oczach wielu osób nagle jest dużo śmieszniejsza z jakiegoś powodu.

To znaczy, jak wydawnictwa inwestują w kanon, to w ogóle jest coraz więcej ładnych książek i skonstatowaliśmy, że to się wiąże też trochę z BookTokiem, bo tam jednak musi być ładnie, to musi ładnie wyglądać.

Słuchaj, ale tak między wierszami ty uważasz, że jest trochę tak, że dzisiaj BookTok jest ściągą, jest brykiem, jest streszczeniem?

Tak samo, też trochę to poruszę tutaj, bo była o tym rozmowa sekundkę wcześniej, jest w przypadku osób, które, młodych osób, które na BookTok'u mają styczność z literaturą, którą my byśmy sobie profesjonalnie tutaj ocenili jako nie najlepszej jakości, bo można bardzo łatwo im powiedzieć po prostu, że ta książka jest beznadziejna, co ty robisz, jak można zacząć od czegoś takiego przygodę z czytaniem, ale przecież nie o to chodzi.

Płyniemy trochę przez ten wątek popularyzacji literatury, czy BookTok, czy cel uświęca środki, czy pokazywanie w sposób śmieszny, zabawny, prosty, wyciąganie historii o hemoroidach i nie tylko.

Tylko ja zadałbym dwa pytania i to trochę pytania może do rządzących, bo tutaj dużo jest o tym, jak nauczyciele i booktokerzy radzą sobie z tym opowiadaniem inaczej o książkach, a rządzący na to mają

Ja mam nadzieję, że będzie szła dalej ku coraz dłuższym formom wypowiedzi jednak, bo jest taki stereotyp, że na BookTok'u to trzeba nagrać 15-sekundowy filmik, a ja obserwuję akurat, no nie wiem, może u siebie na profilu, może to jest też jakaś zamknięta perspektywa, ale zupełnie odwrotny proces.